ምሩቃን ሥራ ከመጀመራቸው በፊት ልምምድ እንዲያልፉ ተጠየቀ

Tikvah Magazine ጥቅምት 26 ቀን 2019 ዓ.ም. (ኖቬምበር 5, 2026 እ.ኤ.አ.) እንደዘገበው፣ የኢትዮጵያ አርክቴክቶች ማኅበር የተመሠረተበትን 35ኛ ዓመትና 26ኛውን ዓመታዊ ጠቅላላ ጉባኤ ሲያካሂድ ለመንግሥት የሕግ ማዕቀፍ ረቂቅ አቅርቧል። የማኅበሩ ፕሬዝዳንት አርክቴክት ሀብታሙ ጌታቸው ሕጉ ከዩኒቨርሲቲ የወጣ ሰው በቀጥታ አርክቴክት ሆኖ እንዳይሠራ እንደሚያደርግ ተናግረዋል።

በረቂቁ መሠረት ምሩቃን የተግባር ልምምድ ካጠናቀቁና ብቃታቸው ከተገመገመ በኋላ ዕውቅና ያገኛሉ። ረቂቁ ልምምዱን የሚፈትሹ፣ የትምህርት ተቋማትንና የአማካሪ ድርጅቶችን ብቃት የሚገመግሙ ተቋማት እንዲቋቋሙም ያዛል። ዘገባው በኮንስትራክሽን ባለሥልጣን የጸደቀ አዲስ የአሠራር ማኑዋል መኖሩን፤ የሕዝብ ግዥና ንብረት አስተዳደር ኤጀንሲ በቅርቡ ሲያጸድቀው ክፍያዎችንና አሠራሮችን ሥርዓት ያስይዛል ተብሎ እንደሚጠበቅ ይገልጻል።

ረቂቁ በሥነ ሕንፃ ትምህርት የተመረቁ ተማሪዎችን ይመለከታል፤ ሥራ ከመጀመራቸው በፊት ልምምዱንና ግምገማውን ማለፍ ይጠበቅባቸዋል። ማኅበሩ በሀገሪቱ ከ18 ሺህ እስከ 20 ሺህ አርክቴክቶች እንዳሉ፣ ከእነዚህም ውስጥ 6 ሺህ ያህሉ ብቻ በሙያው እንደተሰማሩ ይላል። የቀሩት ወደ ግራፊክስ ዲዛይን፣ ማርኬቲንግና ሌሎች የሥራ ዘርፎች መሄዳቸውን ገልጿል።

ሕንፃ የሚያሰሩ ባለሀብቶችና ደንበኞችም ይመለከታሉ፤ ማኅበሩ የአማካሪነት ክፍያው እንደወረደና ሥራዎችም በጥቂቶች ብቻ በጅምላ እየተሠሩ መሆኑን ይናገራል። የማኅበሩ ራሱ ግምት የአማካሪነት ክፍያው በአማካይ 0.4 በመቶ ሲሆን፣ የ100 ሚሊዮን ብር ሕንፃ የሚወስን አርክቴክት የሚከፈለው 400 ሺህ ብር አካባቢ ብቻ ነው። ፕሮጀክቶች እስከ 350 በመቶ በጀትና እስከ 250 በመቶ ጊዜ ጨምረው ይጠናቀቃሉ የሚለው ቁጥርም የማኅበሩ ራሱ መሆኑን ልብ ይበሉ።

ዘገባው የክፍያ ሠንጠረዥን፣ የሚያስፈልጉ ሰነዶችን ወይም መንግሥት ረቂቁን የሚወስንበትን ጊዜ አላስቀመጠም። ከእነዚህ አንዳቸውም ገና አልተገለጹም።

ማኅበሩ ሲመሠረት በሀገሪቱ የነበሩት አርክቴክቶች አራት ብቻ ነበሩ። ከዚያ ወዲህ ሥነ ሕንፃ በ23 ዩኒቨርሲቲዎች ይሰጣል፤ የአርክቴክቶች ቁጥርም በፍጥነት አድጓል። ማኅበሩ ይህ እድገት በቂ የተግባር ልምምድ ሳይኖር የመጣ በመሆኑ ለያልተገባ ውድድር፣ ለዝቅተኛ ክፍያና ለሥነ ምግባር ጥሰት እንዳጋለጠ ይናገራል፤ ለምሳሌ አንድ አርክቴክት በሌላው የጀመረውን ዲዛይን ያለ ባለቤቱ ፈቃድ ይቀይራል።

ማኅበሩ ሐሳቡን ከሌሎች የኮንስትራክሽን ዘርፍ ማኅበራት ጋር በጋራ እየሠራበት መሆኑን ገልጿል።