ለራስ-ገዝ ዩኒቨርሲቲዎች የብሎክ ግራንት ደንብ ተግባራዊ ሆነ

የሚኒስትሮች ምክር ቤት ለራስ-ገዝ ዩኒቨርሲቲዎች የሚሰጠውን የመንግሥት ብሎክ ግራንት አፈጻጸም ለመደንገግ ደንብ ቁጥር 594/2018 አውጥቷል። ቲክቫህ ኢትዮጵያ ዘገባውን በመስከረም 27 ቀን 2019 ዓ.ም. (ኦክቶበር 7, 2026 እ.ኤ.አ.) ያወጣ ሲሆን፣ ቲክቫህ ትምህርት እና ቲክቫህ ዩኒቨርሲቲ በመስከረም 28 ቀን 2019 ዓ.ም. (ኦክቶበር 8, 2026 እ.ኤ.አ.) ልጥፎቻቸውን አውጥተዋል። አራቱም ልጥፎች ከሦስት የቲክቫህ ቻናሎች የመጡ ናቸው፤ ከመካከላቸውም የፌዴራል ነጋሪት ጋዜጣው ኦሪጅናል ጽሑፍ አንዱ አይደለም።

ድጋፉ ለእያንዳንዱ ራስ-ገዝ ዩኒቨርሲቲ የሚሰጥ ዓመታዊ መጠን ነው። የመማር-ማስተማርና የምርምር በጀቱን እንዲሁም የማስተማሪያ ሆስፒታሉን የተለየ በጀት በአንድ ላይ የሚያካትት የተቀናጀ የብሎክ ግራንት ሆኖ ይቀርባል። ተቋማቱ በፋይናንስ ራሳቸውን እስኪችሉ ድረስ ድጋፉ በየዓመቱ ቀስ በቀስ እንዲቀንስ የታሰበ ነው።

ድልድሉ በግብዓት፣ በውጤትና በፍትሐዊነት መመዘኛዎች ላይ ይመሠረታል። ምንጮቹ የሚጠቅሷቸው ነገሮች እነዚህ ናቸው፦

• በመማር-ማስተማሩ ሂደት ውስጥ ያሉ መደበኛ ተማሪዎች ቁጥር
• የሳይንሳዊ ምርምር ውጤትና ተፅዕኖ
• የቴክኖሎጂ ሽግግርና የማኅበረሰብ ጉድኝት ሥራዎች
• ልዩ ድጋፍ የሚሹ ተማሪዎችና የእያንዳንዱ ተቋም መልክዓ-ምድራዊ አስቸጋሪ ሁኔታዎች

የበጀት ማከፋፈያ ቀመሩን የገንዘብ ሚኒስቴርና የትምህርት ሚኒስቴር በጋራ ያዘጋጁታል። ምንጮቹ እንደሚሉት ቀመሩ ወቅታዊ ሁኔታዎችን ለማጣጣም በየሁለት ዓመቱ ይከለሳል።

ዩኒቨርሲቲዎች ለሚያስተዳድሯቸው ማስተማሪያ ሆስፒታሎች የሚመደበው የሕክምና አገልግሎት በጀት ከመደበኛው የትምህርት በጀት ቀመር ውጪ በተለየ ጥናት ላይ ተመሥርቶ ይመደባል። ይህ ገንዘብ ሆስፒታሎቹ በሕግ መሠረት በነፃ መስጠት ያለባቸውን የሕክምና አገልግሎቶችና በነፃ ሕክምና ማግኘት ያለባቸውን የኅብረተሰብ ክፍሎች ለመሸፈን ይውላል።

የድልድሉ መጠን የታካሚዎች ብዛት፣ የአልጋ ቁጥር፣ የአገልግሎቶቹ ውስብስብነትና ለመድኃኒትና ለአላቂ የሕክምና ቁሳቁስ የሚወጣው ወጪ ታሳቢ ተደርጎ ይወሰናል።

• የትምህርት ሚኒስቴር በቁልፍ ውጤት አመልካቾች ላይ የተመሠረተ የአፈጻጸም ውል ይፈራረማል፤ በዓመት ሁለት ጊዜም ሁለንተናዊ ግምገማ ያካሂዳል።
• የፌደራል ዋና ኦዲተር የብሎክ ግራንት ሒሳቡን ይመረምራል።
• የሒሳብ ሰነዶች ቢያንስ ለአሥር ዓመታት ይቆያሉ።