ትምህርት ሚኒስቴር አዲስ የመምህራን የደረጃ እድገት መመሪያ አወጣ

መመሪያው "የአጠቃላይ ትምህርት መምህራን የደረጃ እድገት አፈጻጸም መመሪያ ቁጥር 1148/2018" ይባላል። ሚኒስቴሩ ያወጣው በአጠቃላይ ትምህርት አዋጅ ቁጥር 1368/2017 በተሰጠው ሥልጣን መሠረት ሲሆን፣ በመንግሥት ትምህርት ቤቶች ከቅድመ አንደኛ እስከ ሁለተኛ ደረጃ በሚያስተምሩ መምህራን ላይ ተፈጻሚ ይሆናል። እንደ ዘገባው፣ ዓላማው በማስተማር ሥራቸው የላቀ ውጤት የሚያስመዘግቡ መምህራንን ማበረታታት፣ የሥራ ተነሳሽነታቸውን ማሳደግ እና የትምህርት ጥራትን ማረጋገጥ ነው።

የመምህራን የእድገት መሰላል ሰባት ደረጃዎች አሉት። ከጀማሪ መምህር ወደ መለስተኛ መምህር ለመሸጋገር 2 ዓመት፣ ከዚያ በኋላ ባሉት እርከኖች ደግሞ በእያንዳንዱ 3 ዓመት ቆይታ ያስፈልጋል።

እድገቱ በውድድር ነው። አንድ መምህር በተከታታይም ሆነ በተለያየ ጊዜ ሁለት ጊዜ ተወዳድሮ እድገት ካላገኘ ለሦስተኛ ጊዜ መወዳደር አይችልም።

• በመምህርነት ሙያ ዕውቅና ካለው ተቋም መመረቅ።
• የሙያ ፈቃድ ምስክር ወረቀት መያዝ።
• ለጀማሪ መምህራን የመውጫ ምዘና ማለፍ።
• ከሚያስተምራቸው ተማሪዎች ቢያንስ 75 በመቶ የሚሆኑት 50 በመቶ እና ከዚያ በላይ ማምጣታቸው በገለልተኛ አካል መረጋገጥ።
• ሙያ ተኮር አጫጭር ሥልጠናዎች፦ ለጀማሪ መምህራን ቢያንስ 40 ሰዓት፣ ከመለስተኛ መምህር ጀምሮ ደግሞ 60 ሰዓት።
• የተከታታይ ሙያ ማሻሻያ (CPD) ዕቅድን በአግባቡ መፈጸም።

እንደ ዘገባው፣ ለከፍተኛ እርከኖች የተቀመጡት መመዘኛዎች የማስተማር ብቃትን ብቻ ሳይሆን የምርምርና የማኅበረሰብ አገልግሎት ተሳትፎንም ይመለከታሉ። ከደረጃ ወደ ደረጃ ለመሸጋገር መምህሩ፦

• ከ70 እስከ 90 በመቶ የሚደርስ የሥራ አፈጻጸም ውጤት ማስመዝገብ አለበት።
• የተደራጀ ማኅደረ ተግባር (Portfolio) መያዝ አለበት።
• ጀማሪ መምህራንን በአማካሪነት መደገፍ አለበት።
• ልዩ ፍላጎት ያላቸውንና ተጋላጭ ተማሪዎችን መርዳት አለበት።

ከመካከለኛ ደረጃ ጀምሮ ባሉት ከፍተኛ እርከኖች ለመወዳደር ደግሞ የመማሪያና የመምሪያ መጻሕፍትን መገምገም፣ አጋዥ የትምህርት ጽሑፎችን ማዘጋጀት እና በመማር ማስተማር ችግሮች ዙሪያ ተግባራዊ ጥናትና ምርምር (Action Research) ማካሄድ ያስፈልጋል።

መመሪያው ተማሪዎቻቸው የላቀ ውጤት ላስመዘገቡ መምህራን የተፋጠነ የእድገት መንገድ አስቀምጧል። ይህም ውጤቱ በገለልተኛ አካል ሲረጋገጥ ብቻ ነው፦

• ከመምህርነት እስከ መሪ መምህርነት ባለው እርከን የሚገኝ መምህር የሚያስተምራቸው ተማሪዎች በሙሉ በተከታታይ ሁለት ዓመታት 85 በመቶ እና ከዚያ በላይ ካስመዘገቡ፣ ሦስት ዓመት ሳይጠብቅ በሁለት ዓመት ያድጋል።
• የተማሪዎቹን ውጤት በተከታታይ ሦስት ዓመታት 90 በመቶ እና ከዚያ በላይ ያደረሰ መምህር አንድ ደረጃ ዘሎ እንዲያድግ ይፈቀድለታል።
• በከፍተኛ መሪ መምህርነት ደረጃ ላይ ያለ መምህር የሁለት እርከን የደመወዝ ጭማሪ ያገኛል።

የደረጃ እድገቱ በየዓመቱ በሁለት ዙር፣ ጥር 1 እና ሐምሌ 1 ቀን ተግባራዊ ይሆናል። በ2019 ዓ.ም. እነዚህ ቀናት ጥር 1 ቀን 2019 ዓ.ም. (9 ጃንዋሪ 2027) እና ሐምሌ 1 ቀን 2019 ዓ.ም. (8 ጁላይ 2027) ናቸው።

ሂደቱ በትምህርት ቤቱ ቴክኒክ ኮሚቴና በደረጃ እድገት ኮሚቴ ተጣርቶ በወረዳ ትምህርት ጽሕፈት ቤት ይጸድቃል። መመሪያው የጥቅም ግጭትን የሚከላከሉ ድንጋጌዎችን ይዟል። በውሳኔው ቅሬታ ያለው መምህር የውሳኔ ደብዳቤው በደረሰው በ10 የሥራ ቀናት ውስጥ አቤቱታ ማቅረብ ይችላል።

መመሪያው የወሊድ ፈቃድ ላይ ያሉ መምህራንን፣ በጤና እክል ምክንያት በቦርድ ውሳኔ ከክፍል የተገለሉ ባለሙያዎችን እና በመምህራን ማኅበራት በአመራርነት የሚያገለግሉ አባላትን በልዩ ሁኔታ አካቷል። ልዩ ሁኔታው ምን እንደሆነ ዘገባው አልገለጸም።

ዘገባው አብዛኛውን የመመሪያውን ይዘት ይሸፍናል፤ ሆኖም አንድ መምህር ለማቀድ የሚያስፈልጉት እነዚህ ጥያቄዎች ገና መልስ አላገኙም፦

• ገለልተኛው አካል ማን እንደሆነና የተማሪዎችን ውጤት እንዴት እንደሚያረጋግጥ።
• የትኛው ውጤት እንደሚቆጠር፦ ብሔራዊ ፈተና፣ ክልላዊ ፈተና ወይስ የትምህርት ቤቱ የራሱ ፈተና፣ እንዲሁም ብሔራዊ ፈተና የማይወስዱ ክፍሎችን የሚያስተምር መምህር እንዴት እንደሚመዘን።
• ከ70 እስከ 90 በመቶ ባለው ክልል ውስጥ እያንዳንዱ ደረጃ የሚጠይቀው የአፈጻጸም ውጤት፣ እንዲሁም መካከለኛ ደረጃ የሚባለው የትኛው እንደሆነ።
• ለወሊድ ፈቃድ፣ ለቦርድ ውሳኔ እና ለማኅበር አመራሮች የተቀመጡት ልዩ ድንጋጌዎች ምን እንደሚሉ።
• መመሪያው ከመቼ ጀምሮ ተግባራዊ እንደሚሆንና በሂደት ላይ ያሉ የደረጃ እድገቶችን እንዴት እንደሚያይ።
• ተመሳሳይ ደንብ በግል ትምህርት ቤቶች ያሉ መምህራንን እንደሚመለከት። ዘገባው የጠቀሰው የመንግሥት ትምህርት ቤቶችን ብቻ ነው።

የመመሪያው ቅጂ መቼ እንደሚደርስና እርስዎን እንዴት እንደሚመለከት የትምህርት ቤትዎ ርዕሰ መምህር ወይም የወረዳ ትምህርት ጽሕፈት ቤት ሊያሳውቅዎ ይችላል።