የ12ኛ ክፍል ውጤት ወጥቷል፤ ውጤትዎን የሚያዩበት መንገድ

የምዕራፍ ማስታወሻዎችና የመልመጃ ጥያቄዎች

የ9ኛ ክፍል ታሪክ ምዕራፍ 1፦ የታሪክ ትምህርት እና የሰው ልጅ ዝግመተ ለውጥ

በዚህ ገጽ ያለው ሁሉ ለ9ኛ ክፍል የታሪክ መፅሐፍ ምዕራፍ 1 ነው፦ ምዕራፉ የሚሸፍነው፣ አጭር ማስታወሻዎቹ፣ የመልመጃ ጥያቄዎች ከመልሶቻቸው ጋር፣ እና ቪዲዮ ባለበት የትምህርቱ ቪዲዮ።

ከ Google Play ያውርዱ
3
ካርዶች
10
የምዕራፍ 1 የመልመጃ ጥያቄዎች
2–22
የምዕራፍ 1 የመፅሐፍ ገጾች

ምዕራፍ 1 የሚሸፍነው

  1. 1.Meaning of Prehistory and History
  2. 2.The Discipline of History
  3. 3.The importance of History
  4. 4.Historiography and Historical interpretations
  5. 5.Sources of History
  6. 6.Dating in History
  7. 7.The Evolution of Human Beings
  8. 8.Theories of Human Evolution
  9. 9.Africa and Human Evolution
  10. 10.The Stone Age
  11. 11.The Emergence of States

የምዕራፍ 1 አጭር ማስታወሻዎች

በ9ኛ ክፍል የታሪክ ገጽ ላይ በዚህ ምዕራፍ ሥር የተመዘገቡት ካርዶች። አንድ በአንድ ይክፈቱ።

የምንጭ ዓይነትትርጓሜምሳሌዎች
የመጀመሪያ ደረጃ ምንጮች (Primary Sources)ጥናት ከሚደረግበት ክስተት ጋር በአንድ ዘመን የተፈጠሩ ዋና/ኦሪጅናል ቁሳቁሶችሀውልቶች፣ ቅሪተ አካላት (fossils)፣ ሳንቲሞች፣ የድንጋይ ላይ ጽሑፎች (inscriptions)፣ የብራና ጽሑፎች (manuscripts)፣ ዜና መዋዕሎች (chronicles)፣ የግል ማስታወሻዎች (diaries)፣ የፍርድ ቤት መዝገቦች
የሁለተኛ ደረጃ ምንጮች (Secondary Sources)ከመጀመሪያ ደረጃ ምንጮች የተገኙ ሁለተኛ ወገን ዘገባዎች ወይም መረጃዎችየታሪክ መማሪያ መጽሐፍት (History textbooks)፣ የማመሳከሪያ መጽሐፍት (reference books)፣ የሕይወት ታሪኮች (biographies)፣ ጽሑፎች (articles)፣ ታሪካዊ ፊልሞች
የአፍ ታሪክ (Oral Traditions)ከትውልድ ወደ ትውልድ በአፍ የሚተላለፉ ታሪካዊ መረጃዎችየአፍ ታሪኮች፣ ተረቶች (folk tales)፣ የዓይን እማኞች መረጃዎች (እንደ መረጃ ሰጪዎቹ ባህሪ የሚመደቡ)

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ታሪካዊ ማስረጃዎችን በሚመዝኑበት ጊዜ የመጀመሪያ ደረጃ፣ ሁለተኛ ደረጃ እና የቃል ምንጮችን ለመለየት ይጠቀሙበት።

ይጠንቀቁ

የቃል መረጃ እንደ መረጃ ሰጪው ሁኔታ (ክስተቱን በአካል ያየ ወይም ከትውልድ የተላለፈለት) የመጀመሪያ ወይም ሁለተኛ ደረጃ ምንጭ ሊሆን ይችላል።

ከGrade 9 History፣ ገጽ 2-22 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ዝርያዕድሜ / የተገኘበት ቦታመለዮ ባህሪያት
Sahelanthropus tchadensisከ 7 እስከ 6 ሚሊዮን ዓመታት በፊት (Chad)በ Africa ውስጥ የሚታወቅ እጅግ ጥንታዊው early hominid fossil
Ardipithecus ramidusከ 4.4 ሚሊዮን ዓመታት በፊት (Aramis, Afar)በ Ethiopia የተገኘ ቀደምተኛ hominid
Australopithecus afarensisከ 3.18 ሚሊዮን ዓመታት በፊት (Hadar, Afar)Lucy (Dinkinesh)፣ ቀጥ ብሎ በሁለት እግሩ የሚራመድ bipedal ቅድመ አያት
Homo habilisእጅግ ጥንታዊው የ Homo species (Omo Valley, Ethiopia)Handy human፣ የጥንት መሣሪያ ሠሪ
Homo erectusከ 2 እስከ 1 ሚሊዮን ዓመታት በፊት (Omo, Melka Kunture)Upright human፣ እሳትን የተጠቀመ፣ ከ Africa ውጭ የተሰደደ የመጀመሪያው
Homo sapiens sapiensከ 40,000 ዓመታት በፊት ገደማModern human፣ ትልቅ አንጎል፣ ውስብስብ አስተሳሰብ፣ ቋንቋ እና ባህል ያለው

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የቅድመ አያቶቻችንን የዝግመተ ለውጥ ቅደም ተከተል፣ በኢትዮጵያ ያሉ የቅሪተ አካል ቦታዎችን እና መለያ ባህሪያትን ለመለየት ይጠቀሙበት።

ይጠንቀቁ

እሳትን የተቆጣጠረ እና ከአፍሪካ ወደ አውሮፓና እስያ የተሰደደው የመጀመሪያው ዝርያ ሆሞ ኢሬክተስ ነው።

ከGrade 9 History፣ ገጽ 2-22 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ወቅትየጊዜ ወሰንዋና ዋና ባህሪያት እና ግኝቶች
Paleolithic (Old Stone Age)ከ 2.6 million እስከ 300,000 years agoያልተሞረዱ የድንጋይ መሳሪያዎች (hand axes)፣ የዋሻ መጠለያ፣ የእሳት ግኝት፣ የቋንቋ መጀመር
Mesolithic (Middle Stone Age)ከ 300,000 እስከ 45,000 years agoየሽግግር ዘመን፣ በመጠኑ የተሻሻሉ እና ይበልጥ ተስማሚ የሆኑ የድንጋይ መሳሪያዎች
Neolithic (New Stone Age)ከ 8,000 BC እስከ 4,000 BCAgricultural revolution፣ የዕፅዋትና የእንስሳት domestication፣ ቋሚ አኗኗር (sedentary life)፣ pottery

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የድንጋይ ዘመን ቅደም ተከተሎችን፣ የጊዜ ርዝማኔን እና ቴክኖሎጂያዊ ለውጦችን ለማነጻጸር ይጠቀሙበት።

ይጠንቀቁ

የኒዮሊቲክ አብዮት የሚያመለክተው ወደ ስልታዊ የምግብ አምራችነት እና ቋሚ አኗኗር መሸጋገርን እንጂ የመሳሪያዎችን መሳል ብቻ አይደለም።

ከGrade 9 History፣ ገጽ 2-22 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የምዕራፍ 1 የመልመጃ ጥያቄዎች

በዚህ ምዕራፍ ላይ የተጻፉ 10 የምርጫ ጥያቄዎች፣ እያንዳንዳቸው መልሱና ምክንያቱ አላቸው። መልሱን ከመክፈትዎ በፊት ይሞክሩ። ጥያቄዎቹ በእንግሊዝኛ ናቸው።

ጥያቄ 1

The word "history" is derived from the Greek word Istoria, which means:

  1. A.Inquiry or an account of one's inquiries
  2. B.Stories written about the future
  3. C.The making of stone tools
  4. D.A personal opinion about past leaders
መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ A Inquiry or an account of one's inquiries

ምክንያቱ

The textbook states that the term history comes from the Greek word Istoria, meaning "inquiry" or "an account of one's inquiries."

ጥያቄ 2

Which period of the human past is called prehistory?

  1. A.The period after the rise of ancient Greece and Rome
  2. B.The time before people developed the art of writing
  3. C.The period when academic history began in the 1960s
  4. D.The time after the invention of systematic agriculture
መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B The time before people developed the art of writing

ምክንያቱ

Prehistory refers to the distant past and the long period before people developed the system or art of writing.

ጥያቄ 3

Which 19th-century German historian is known as the "father of modern historiography" for establishing history as an independent scientific discipline?

  1. A.Herodotus
  2. B.Thucydides
  3. C.Leopold Von Ranke
  4. D.Donald Johanson
መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ C Leopold Von Ranke

ምክንያቱ

Leopold Von Ranke (1795-1886) established history as an independent discipline and is considered the "father of modern historiography."

ጥያቄ 4

In historical dating, what does the term century represent?

  1. A.A period of 10 years
  2. B.A period of 100 years
  3. C.A period of 500 years
  4. D.A period of 1,000 years
መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B A period of 100 years

ምክንያቱ

A decade is 10 years, a century is 100 years, and a millennium is 1,000 years.

ጥያቄ 5

A student in Addis Ababa is collecting evidence for a history project. Which of the following is an example of a primary source?

  1. A.An original ancient coin of Endybis
  2. B.A modern history textbook written in 2022
  3. C.A modern biography of an emperor
  4. D.A movie made about a historical battle
መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ A An original ancient coin of Endybis

ምክንያቱ

Primary sources are original materials contemporary with the events, such as coins, manuscripts, fossils, and inscriptions. Textbooks and movies are secondary sources.

ጥያቄ 6

By how many years does the Ethiopian calendar lag behind the Gregorian calendar?

  1. A.1 to 2 years
  2. B.3 to 4 years
  3. C.7 to 8 years
  4. D.10 to 12 years
መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ C 7 to 8 years

ምክንያቱ

The textbook notes that the Ethiopian Calendar is seven to eight years behind the Gregorian calendar.

ጥያቄ 7

In 1974, the fossil skeleton of Australopithecus afarensis (Lucy or Dinkinesh) was discovered at Hadar in Afar by:

  1. A.Tim White
  2. B.Donald Johanson
  3. C.Charles Darwin
  4. D.Herodotus
መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B Donald Johanson

ምክንያቱ

In 1974, Donald Johanson and his colleagues discovered the skeleton named Lucy (Dinkinesh) at Hadar in the Afar region.

ጥያቄ 8

Which species of the genus Homo was the first to leave Africa and move into Europe and Asia because it learned to use fire?

  1. A.<em>Homo habilis</em>
  2. B.<em>Homo erectus</em>
  3. C.<em>Ardipithecus ramidus</em>
  4. D.<em>Sahelian chadensis</em>
መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B <em>Homo erectus</em>

ምክንያቱ

Homo erectus mastered fire to keep warm in colder climates and became the first hominid species to leave Africa for Europe and Asia.

ጥያቄ 9

During the Neolithic period in Ethiopia, which indigenous plants were domesticated by early farming communities?

  1. A.Rice, maize, wheat, and potato
  2. B.Teff, dagussa, nug, and enset
  3. C.Sugarcane, cassava, yam, and cotton
  4. D.Barley, soybean, tomato, and groundnut
መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B Teff, dagussa, nug, and enset

ምክንያቱ

The textbook specifically lists teff, dagussa, nug, and enset as plants domesticated during the Neolithic age in Ethiopia about 7,000 years ago.

ጥያቄ 10

What was the main shift that defined the Neolithic Agricultural Revolution?

  1. A.The change from hunting and gathering to keeping animals and growing crops
  2. B.The first making of crude stone hand-axes in caves
  3. C.The invention of written scripts and chronicles
  4. D.The movement of early humans out of Africa into Europe
መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ A The change from hunting and gathering to keeping animals and growing crops

ምክንያቱ

The real change in the Neolithic Revolution was systematic agriculture: the shift from hunting and gathering to farming crops and domesticating animals regularly.

መተግበሪያው በዚህ ምዕራፍ ላይ 12 ጥያቄዎች አሉት፤ እየሠሩ ያርምዎታል። እዚህ ያሉት የመጀመሪያዎቹ 10 ናቸው።

የምዕራፍ 1 የመፅሐፍ ገጾች

ምዕራፍ 1 በየትምህርት ሚኒስቴር እትም ከገጽ 2 እስከ ገጽ 22 ይደርሳል።

የትምህርት ሚኒስቴር እትም, እንግሊዝኛ, 217 ገጾች

PDF ያውርዱ

ሁሉም የ9ኛ ክፍል ታሪክ አጭር ማስታወሻዎች

ይህን ምዕራፍ በመተግበሪያው ይለማመዱ

Temari ይህን ምዕራፍ ወደ ጊዜ የተቆረጠለት መልመጃ ይለውጠዋል፣ እየሠሩ ያርምዎታል፤ ያልገባዎትንም የሚያብራራ የ AI አስተማሪ አለ።

በነጻ ይጀምሩ

Temari.et ለ Android ስልኮች መተግበሪያ አለው፤ በ Google Play ላይ በነጻ ይገኛል።

ከ Google Play ያውርዱስለ Temari መተግበሪያ
ይግቡመለያዎን ይክፈቱ