Fuula kana keessatti
Qajeelfamni haaraan maal irratti hundaa'a?
Akka Tikvah Ethiopia Sadaasa 2, 2019 A.L.I. (Sadaasa 11, 2026 A.L.A.) gabaasetti, Ministeerri Barnootaa gogeessitoota mana barnootaa, deputii gogeessitootaa fi sooperaayizaroota itti filatamanii itti ramadaman ilaallatu qajeelfama biyyaalessaa baase. Ministeerichi qajeelfama kana sirna barnootaa fi leenjii haaraa irratti hundaa'ee baase. Kaayyoon isaa hawwii, dandeettii fi muuxannoo qaban gogeessitoota mana barnootaa hogganuun qulqullina barnootaa mirkaneessuu dha.
Qajeelfama kanaan, namni gogeessaa mana barnootaa ta'uuf filatamee ramadamu hundinuu yeroo waggaa shanii tajaajila. Waggaa shan booda, filannoo haaraa irratti iddoo walfakkaatuuf deebiin moo'uu kan hin dandeenye gara barsiisuutti deebi'a; sadarkaa guddinaa fi faayidaa isaa kan waliin ga'e ni eegama. Ramaddiin marsaa aanaa, aanaa, kutaa magaalaa, godinaa ykn mootummaa naannoo fi magaalaa bulchiinsa barnootaa keessatti, naannoo irrattuu kan geggeeffamu jedhamee murtaa'eera.
Mana barnootaa fi hojjettoota kamtu ilaallata?
Qajeelfamni iddoo gogeessummaa mana barnootaa kutaalee duraa, lammaffaa fi sadarkaa olaanaa irratti ilaala. Gogeessaa mana barnootaa duraa ta'uuf diploma gadi hin aanee, gogeessaa mana barnootaa jalqabaa fi giddu galeessaa digrii jalqabaa, gogeessaa mana barnootaa lammaffaa immoo digrii lammaffaa (masteersii) bulchiinsa barnootaa ykn barsiisummaa irratti barbaachisa. Sadarkaan barsiisaa gadi aanaan barsiisaa hogganaa olaanaa (senior lead teacher) dha; naannolee deeggarsa addaa barbaadan, kan duubatti hafan ykn naannolee loon bulchan keessatti immoo barsiisaa hogganaa gargaaraa (associate lead teacher) ta'a.
Deputii gogeessaa mana barnootaa ta'uuf namni adabbii diisiplinii hin qabne, ragaa ogummaa qabaachuu fi itti gaafatamummaa kutaa barnootaa, shifti, sirna barnootaa ykn qindeessitoota guddina ogummaa itti fufiinsaa (CPD) irratti waggaa lama tajaajila hojii qabaachuu barbaachisa. Qajeelfamni dubartoota jajjabeessuuf, mana barnootaa duraa keessatti iddoo gogeessaa fi deputii gogeessaa guutumaan guutuutti dubartoota akka ta'an, dubartoonni yoo hin argamne qofa dhiironni akka hirmaatan murteesseera. Dhiironni fi dubartoonni qabxiin wal-fakkaatu yoo argatan, dursa dubartoota kennama.
Qoratamtoonni giddu galeessa waggaa lamaan darbanii sadarkaa madaallii hojii irratti qabxii 85 fi isaa ol argachuu qabu. Sadarkaa qormaataa irratti kanneen qabxii 80 fi isaa ol argatan qofa darbu. Qabxiin hafu 60 qorannoo teessuma fi amala dhala namaa, 20 qopheessa karoora fooyyessa mana barnootaa fi 20 ibsa karoora fi wal-gaffii ta'eera. Qabxii waliigalaa 70 fi isaa ol argatan ni bakka bu'u; kanneen qabxii olaanaa argatan ni ramadamu.
Yoom hojii irra oola, maaltu hin beeksifamne?
| Gocha | Guyyaa ykn haala |
|---|---|
| Gabaasichi itti baa'e | Sadaasa 2, 2019 A.L.I. (Sadaasa 11, 2026 A.L.A.) |
| Guyyaa qajeelfamni hojii irra oolu | Gabaasichatti hin tarreeffamne |
| Yeroo iyyata itti dhiyeessuu filannoo booda | Guyyaa 5 hojii keessatti |
Gabaasichi guyyaa qajeelfamni hojii irra oolu hin kennu, filannoowwan jalqabaa yeroo itti geggeeffaman illee hin dubbatu. Wanti gabaasichi hin dhiyeessin hin beeksifamne.
Itti aansuun maal gochuu qabdu?
Ulaagaa barbaachisu mirkaneeffadhaa
Ragaa ogummaa keessanii fi sadarkaa barsiisummaa keessan iddoo fi naannoo filattan irratti kaa'ame waliin bira qabaa.
Qajeelfama guutuu dubbisaa
Gabaasichi guutuu qabaa miti; dhiyeessuu duraan qajeelfama mataa isaa dubbisaa.
Karaa iyyataa beekaa
Filannoo irratti wanti hin walii galle yoo ta'e, guyyaa 5 hojii keessatti, waraqaan gara Komiitii Iyyata Tajaajila Siivilii dhiyeessuu dandeessu.
Qajeelfamni kun maaliif dhufe?
Qajeelfamni kun sirna barnootaa fi leenjii haaraa irratti hundaa'eera. Gogeessummaa fi ramaddii qindeessu komiitii miseensa torbaa qabu, sadarkaa hunda irratti akka dhaabamu murteessameera. Komiitichi keessatti wakiilota lama mana barsiisotaa, tokko dubartii, ni argama. Namni filannoo irratti hin walii galle, guyyaa 5 hojii keessatti, waraqaan iyyata dhiyeessuu danda'a.
Maddoota
Lakkoofsii fi guyyaan armaan olii hundi isaan kana keessaa tokko irraa dhufe. Banaa; oduun waa'ee mana barnootaa ijoollee keessanii dubbatu mirkaneeffamuu qaba.


