Boqonnaa 8 Afaan Amaaraa kutaa 10: Midiyaa Hawaasummaa

በምንባቡ መሠረት በ፲፰፻፹፩ ዓ.ም በአፄ ምኒልክ ዘመነ መንግሥት ጥቅም ላይ መዋል የጀመረው የመጀመሪያው የኢትዮጵያ ጋዜጣ አዕምሮ ይባላል።

የአንድን ነገር ምንነት፣ አሠራር፣ ቅርፅና መጠን በግልፅ የሚያሳይ ወይም አንድ ነገር እንዴት እንደሚሠራ የሚያመለክት የድርሰት ዓይነት ገላጭ ድርሰት ይባላል።

የቃሉ የመጀመሪያ፣ ግልጽና ቀጥተኛ የሆነ ትርጉም እማሬያዊ ፍች ይባላል።

ቴሌቪዥንና ሬዲዮ በኤሌክትሪክ ኃይል የሚሠሩ የብሮድካስት ወይም የኤሌክትሮኒክስ መገናኛ ብዙኀን ምሳሌዎች ናቸው።

‹‹ይሄዳል›› የሚለው ግስ ወደፊት የሚፈጸምን ድርጊት ስለሚገልጽና ከ‹‹ነገ›› ከሚለው ጊዜ አመልካች ጋር ስለመጣ የትንቢት ጊዜ ነው።

‹‹ተኩላ›› የሚለው ቃል እማሬያዊ ፍቺው ‹‹የዱር እንስሳ›› ሲሆን፣ ፍካሬያዊ ወይም ምስጢራዊ ፍቺው ግን ነጣቂ ተብሎ ተቀምጧል።

አከራካሪ ስለሆኑ ጉዳዮች የሚጽፍ፣ አንባቢን ለማሳመንና ከነበረው አቋም ለመመለስ የሚጥር ድርሰት አመዛዛኝ (ሰባኪ) ድርሰት ይባላል።

በምንባቡ መሠረት የሐሰት ዜና፣ የባህል መበረዝ፣ በህብረተሰብ ላይ ሽብር መፍጠርና የገበያ አለመረጋጋት የማህበራዊ መገናኛ ብዙኀን ጉዳቶች ናቸው።

ማህበራዊ መገናኛ ብዙኀን እንደ ህትመት መገናኛ እያዩ ለማንበብ የሚያስችል፣ እንደ ኤሌክትሮኒክስ ደግሞ እያዳመጡ ለመከታተል የሚረዳ በመሆኑ የሁለቱንም የጋራ ባህርይ ይወስዳል።

በመማሪያ መጽሐፉ ገለጻ መሠረት ‹‹እየ--- ነበር›› የሚለው ቅርጽ በተመለከትነው ሰዓት ድርጊቱ እየተካሄደ እንደነበር የሚያሳይ የኃላፊ ጊዜ ሲሆን፣ ድርጊቱ ማቋረጡን (መጨረሱን) ግን አያረጋግጥም።