Bu'aan kutaa 12ffaa ba'eera; bu'aa kee eessatti akka ilaaltu

Yaadannoo boqonnaa fi gaaffii shaakalaa

Boqonnaa 1 Baayoloojii kutaa 12: Fayyadama Baayoolojii

Wanti fuula kana irra jiru hundi boqonnaa 1 kitaaba Baayoloojii kutaa 12 tiif: wanta boqonnaan haguugu, yaadannoo gabaabaa, gaaffii shaakalaa deebii isaanii waliin, fi viidiyoo barnootaa bakka jirutti.

Google Play irraa buufadhaa
7
Kaardii
10
Gaaffii shaakalaa boqonnaa 1
6–39
Fuula kitaabaa boqonnaa 1

Boqonnaan 1 maal haguuga

  1. 1.Application in conservation of natural resources
  2. 2.Food and nutrition security
  3. 3.Creating conscious citizens and ensuring sustainable development
  4. 4.Applications in biotechnology

Yaadannoo gabaabaa boqonnaa 1

Kaardiiwwan fuula Baayoloojii kutaa 12 irratti boqonnaa kana jala galmaa'an. Tokko tokkoon bani.

Gosa QabeenyaaHiikaFakkeenyota
RenewableYoo of eeggannoodhaan qabaman daangaa malee oomishamuu fi bakka buufamuu kan danda'anSun, wind, water, geothermal, biomass, midhaan, loon, timber
Non-renewableKuusaa daangeffamaa ta'ee fi saffisa itti dhumaniin bakka bu'uu hin dandeenyeMetals (gold, iron, platinum), fossil fuels (coal, oil, natural gas)

Yoom akka itti fayyadamtu

Gaaffilee baayoloojii eegumsa qabeenyaa keessatti qabeenya haareffamanii fi hin haareffamne addaan baasuuf fayyadamaa.

Of eeggadhu

Qabeenyi lubbu-qabeeyyii haareffaman yoo sirnaan hin qabamne dhabamuu danda'u.

Grade 12 Biology, fuula 6-39 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Lubbu-qabeeyyiin jijjiirama jiinii qabu DNA sanyii biraa irraa dhufe qabaachuu isaa baruuf fayyadamaa.

Of eeggadhu

Tiraansijeenikii hundi GMO dha, garuu GMO hundi tiraansijeenikii miti. Tiraansijeenikii kan jedhamu jiiniin dhufe sanyii adda ta'e irraa yoo dhufe qofaadha.

Grade 12 Biology, fuula 6-39 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Garaagarummaa nyaata gahaa argachuu fi fayyaa guutuu qabaachuu gidduu jiru ibsuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Wabiin nyaataa nyaata gahaa argachuu qofa yoo ta'u, wabiin sirna nyaataa garuu bishaan qulqulluu, qulqullina eeguu fi tajaajila fayyaa dabalata.

Grade 12 Biology, fuula 6-39 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

MaayikiroorgaanizimiiGosaFayidaa yookiin Oomisha
SpirulinaCyanobacteriumMadda single-cell protein kan gubbaa bishaanii irraa sassaabamu
Methylophilus methylotrophusBacteriumMass culture soorata beeyladaa Pruteen
Fusarium venenatumFungusOomisha bakka bu'aa foonii mycoprotein
Streptococcus thermophilus fi Lactobacillus bulgaricusBacteriaFermentation yogurt
SaccharomycesFungus (yeast)Fermentation beer, wine fi distilled spirits

Yoom akka itti fayyadamtu

Baakteeriyaa, saayinoobaakteeriyaa yookiin fangasoota adda ta'an oomishaalee nyaataa wajjin walqabsiisuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Baakteeriyaa itittuu oomishuuf fayyadan kan aannan biroo wajjin walitti hin makiinaa.

Grade 12 Biology, fuula 6-39 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Qabeenya uumamaa haaromfamanii fi hin haaromfamne addaan baasuuf kanatti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Qabeenyi lubbu-qabeeyyii haaromfaman yoo saffisa biqiluu isaaniitiin olitti mancafaman guutummaatti baduu danda'u.

Grade 12 Biology, fuula 6-39 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Moodela IUCN bu'uureffachuun utubaa guddina madaalawaa adda baasuuf yookiin ibsuuf fayyadami.

Of eeggadhu

Guddinni madaalawaan wal-simannaa kallattiiwwan sadanii barbaada, isaanis haqa hawaasummaa, gahumsa diinagdee fi eegumsa naannooti.

Grade 12 Biology, fuula 6-39 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Orgaanizimii tiraansjeenikii fi orgaanizimii jiiniin isaa jijjiirame (GMO) walirraa adda baasuuf seera kanatti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Tiraansjeenik hundi GMO dha, garuu orgaanizimiin tokko tiraansjeenik kan jedhamu yoo jiiniin itti dabalame sanyii biraa irraa dhufe qofaadha.

Grade 12 Biology, fuula 6-39 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Gaaffii shaakalaa boqonnaa 1

Gaaffii filannoo 10 boqonnaa kana irratti barreeffaman, tokkoon tokkoon isaanii deebii fi sababa qabu. Deebii banuu dura yaali. Gaaffiin kun Ingiliffaa tiin.

Gaaffii 1

Which of the following is classified as a non-renewable natural resource?

  1. A.Natural gas
  2. B.Sunlight
  3. C.Wind
  4. D.Timber
Deebii fi sababa agarsiisi

Deebii: A Natural gas

Sababa

Non-renewable resources are finite substances that are not replaced at the speed they are used up, such as natural gas, coal, and metals.

Gaaffii 2

According to the textbook classification of malnutrition, what is stunting?

  1. A.Being too fat for height and age
  2. B.Being too thin for height
  3. C.Being too short for age
  4. D.Having high blood pressure
Deebii fi sababa agarsiisi

Deebii: C Being too short for age

Sababa

Stunting is defined as being too short for age due to prolonged undernourishment.

Gaaffii 3

What is an organism called if it has received genetic material from a completely different species?

  1. A.Transgenic organism
  2. B.Single-cell protein
  3. C.Renewable organism
  4. D.Conscious organism
Deebii fi sababa agarsiisi

Deebii: A Transgenic organism

Sababa

If an organism has received genetic material from a different species, it is called a transgenic organism.

Gaaffii 4

Which spiral-shaped cyanobacterium is harvested from lakes and ponds as a source of single-cell nutrient pellets?

  1. A.Fusarium venenatum
  2. B.Spirulina
  3. C.Saccharomyces
  4. D.Lactobacillus
Deebii fi sababa agarsiisi

Deebii: B Spirulina

Sababa

Spirulina is a spiral-shaped cyanobacterium harvested from ponds and lakes and used as a nutrient-rich food supplement.

Gaaffii 5

Which bacterium is grown in mass culture to produce the animal feed called Pruteen?

  1. A.Methylophilus methylotrophus
  2. B.Fusarium venenatum
  3. C.Streptococcus thermophilus
  4. D.Lactobacillus acidophilus
Deebii fi sababa agarsiisi

Deebii: A Methylophilus methylotrophus

Sababa

Pruteen is an animal feed produced by the mass culture of the bacterium Methylophilus methylotrophus.

Gaaffii 6

In the process of beer brewing, what is the name of the liquid extract separated from the mash before hops are added?

  1. A.Spirits
  2. B.Wort
  3. C.Mycoprotein
  4. D.Buttermilk
Deebii fi sababa agarsiisi

Deebii: B Wort

Sababa

After cereal grains are mashed with hot water, the liquid extract separated from the mix is called wort.

Gaaffii 7

Which two microorganisms are added to milk to make yogurt?

  1. A.Streptococcus thermophilus and Lactobacillus bulgaricus
  2. B.Penicillium and Aspergillus
  3. C.Saccharomyces and Methylophilus methylotrophus
  4. D.Pediococcus cerevisiae and Fusarium venenatum
Deebii fi sababa agarsiisi

Deebii: A Streptococcus thermophilus and Lactobacillus bulgaricus

Sababa

Yogurt is produced by adding Streptococcus thermophilus and Lactobacillus bulgaricus to milk.

Gaaffii 8

Why is sulfur dioxide added to grape juice during the commercial production of wine?

  1. A.To increase the sugar content of the juice
  2. B.To kill any wild yeasts that may be present
  3. C.To remove heavy metals from the soil
  4. D.To turn the grape juice into vinegar
Deebii fi sababa agarsiisi

Deebii: B To kill any wild yeasts that may be present

Sababa

In wine making, grape juice is treated with sulfur dioxide to kill any wild yeasts already present before adding selected yeast strains.

Gaaffii 9

Before modern fermentation by propionic bacteria was introduced, where was vitamin B12 mainly obtained from?

  1. A.Barley mash
  2. B.Animal liver extract
  3. C.Citrus fruit peels
  4. D.Cyanobacteria mats
Deebii fi sababa agarsiisi

Deebii: B Animal liver extract

Sababa

Previously, vitamin B12 (cyanocobalamin) was extracted from animal liver before microbial fermentation methods were developed.

Gaaffii 10

What type of fermentation is carried out by Lactobacillus plantarum and Pediococcus cerevisiae to preserve meat and give it a tangy flavor?

  1. A.Alcoholic distillation
  2. B.Heterolactic acid fermentation
  3. C.Homolactic sugar precipitation
  4. D.Acetic acid distillation
Deebii fi sababa agarsiisi

Deebii: B Heterolactic acid fermentation

Sababa

Heterolactic acid fermentation by these bacteria helps preserve meats like salami and summer sausage while giving them a tangy flavor.

Appiin boqonnaa kana irratti gaaffii 12 qaba; utuu hojjettuu ni sirreessa. Kan asii jiran 10 jalqabaa ti.

Fuula kitaabaa boqonnaa 1

Boqonnaan 1 Maxxansa Ministeera Barnootaa keessatti fuula 6 hanga fuula 39 ti.

Maxxansa Ministeera Barnootaa, Ingiliffaa, Fuula 358

PDF buufadhaa

Boqonnaa kana appii keessatti shaakali

Temari boqonnaa kana gara shaakala yeroon daangeffametti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.

Bilisaan jalqabi

Temari.et appii Android qaba; Google Play irratti bilisaan argama.

SeeniHerrega kee bani