Yaadannoo boqonnaa fi gaaffii shaakalaa
Wanti fuula kana irra jiru hundi boqonnaa 1 kitaaba Afaan Oromoo kutaa 9 tiif: wanta boqonnaan haguugu, yaadannoo gabaabaa, gaaffii shaakalaa deebii isaanii waliin, fi viidiyoo barnootaa bakka jirutti.
Kaardiiwwan fuula Afaan Oromoo kutaa 9 irratti boqonnaa kana jala galmaa'an. Tokko tokkoon bani.
Yoom akka itti fayyadamtu
Jechoonni lamaan yeroo wal fakkaatan garuu harka tokko qofaan yoo garaagarre, akkuma Gubbaa fi Gubaa, kana fayyadami.
Of eeggadhu
Harka dachaa yeroo dhiitan hiikni jijjiiramaa. Fakkeenyaaf Gubbaa (irra keessa) yoo Gubaa jettan, hiikni isaa ho'aa ta'a. Sagaleen yoo dheeraa ta'e harka lamaan barreessi.
Grade 9 Afaan Oromoo, fuula 1-9 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Jechoota jumlaa tokko keessaa garee isaanii adda baasuu yoo gaafatamte, tooftaa kana fayyadami.
Of eeggadhu
Hiikaan qofaan hin murteessin; xumura jechaa ilaali. -ti yookaan -dha qabu gochima dha; maqaan nama yookaan meeshaa ibsa; gochibsi immoo akkamitti akka raawwatamu ibsa, akkuma saffisaan.
Grade 9 Afaan Oromoo, fuula 1-9 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
| Garee jechaa | Fakkeenyota |
|---|---|
| Maqaa | saree, nama, mucaa |
| Maqibsa | dheertuu, bareedaa, qal'oo |
| Gochima | -ti, -dha, dha'e |
| Gochibsa | saffisaan, suuta, sirnaan |
| Durduubee | gara, irra, waa'ee, keessa |
Yoom akka itti fayyadamtu
Gaaffiin garee jechootaa Afaan Oromoo akka maqaatti yookaan jechoota adda baasuu kan gaafatu yoo ta'e, kana fayyadami.
Of eeggadhu
Maqaa (nama, meeshaa) fi maqibsa (ibsa maqaa) wal-caalchisuu dhiisuu qabda. Akkuma dheertuu, maqibsi maqaa ibsa; maqaa of-danda'ee hin ta'u.
Grade 9 Afaan Oromoo, fuula 1-9 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Gaaffii filannoo 10 boqonnaa kana irratti barreeffaman, tokkoon tokkoon isaanii deebii fi sababa qabu. Deebii banuu dura yaali.
Gaaffii 1
Akka dubbisa dhiyaateetti, aadaan guddifachaa qaama sirna kamiiti?
Deebii: A Sirna Gadaa
Sababa
Dubbisni akka ibsutti, guddifachaan aadaa Oromoo bara durii irraa eegalee beekamuufi qaama Sirna Gadaati.
Gaaffii 2
Aadaa guddifachaa biyya kana keessatti kan beeksise eenyuudha?
Deebii: A Oromoodha
Sababa
Dubbisa keessatti akka ibsametti, aadaa guddifachaa biyya kana keessatti kan beeksise Oromoodha.
Gaaffii 3
Hiikni jecha sagalee laafaa qabu Booka jedhuu maali?
Deebii: A Daadhii
Sababa
Akka fakkeenya kitaabaatti, jechi 'Booka' jedhu 'Daadhii' yoo ta'u, jechi 'Bokkaa' jedhu immoo 'Rooba' agarsiisa.
Gaaffii 4
Jechoota armaan gadii keessaa hiikni walfakkii jecha Karra jedhuu kami?
Deebii: A Balbala
Sababa
Gilgaala 11 irratti akka dhiyaatetti, jechi 'Karra' jedhu 'Balbala' waliin hiika walfakkii qaba.
Gaaffii 5
Akka dubbisichaatti, daa'imman guddifaman qabeenya akkamii akka ijoollee hidda dhalootaatti dhaaluu danda'u?
Deebii: A Lafaa, mana, horiifi maallaqa
Sababa
Dubbisni akka ibsutti, ijoolleen guddifaman qabeenya kanneen akka lafaa, mana, horiifi maallaqa qixxee ijoollee hidda dhalootaa qabaniitti argatu.
Gaaffii 6
Hiikni jecha Maseenummaa jedhu dubbisa keessatti maal agarsiisa?
Deebii: A Dhala dhabuu
Sababa
Akka hiika jechootaa Gilgaala 8tti, maseenummaa jechuun dhala dhabuu jechuudha.
Gaaffii 7
Jechi Diddaa jedhu hiika jechoota armaan gadii keessaa isa kamiin walitti firooma?
Deebii: A Fincila
Sababa
Gilgaala 11 keessatti, jechi 'Diddaa' jedhu hiika 'Fincila' jedhu waliin walitti firoomfameera.
Gaaffii 8
Garee jechootaa keessatti jechoonni akka gara, irra, waa'ee fi keessa jedhaman maaliin beekamu?
Deebii: A Durduubee
Sababa
Kitaabichi akka ibsutti, jechoonni akka 'gara', 'irra', 'waa'ee' fi 'keessa' durduubee jalatti ramadamu.
Gaaffii 9
Akka dubbisichaatti, guddifachaan hidhata hawaasummaa bu'uurota sadan kam irratti mirkaneessa?
Deebii: A Safuu, firoomaafi walkabajuu
Sababa
Dubbisa keessatti akka ibsametti, guddifachaan hidhata hawaasummaa safuu, firoomaafi walkabajuu irratti bu'uure mirkaneessuu keessatti duudhaa filatamaadha.
Gaaffii 10
Hima Ogeettiin sirnaan qormaata hojjette jedhu keessatti jechi sirnaan jedhu garee jechaa kami?
Deebii: A Gochibsa
Sababa
Jechi 'sirnaan' hojiin qormaataa akkamitti akka raawwatame waan ibsuuf garee gochibsaa jalatti ramadama.
Appiin boqonnaa kana irratti gaaffii 12 qaba; utuu hojjettuu ni sirreessa. Kan asii jiran 10 jalqabaa ti.
Boqonnaan 1 Maxxansa Ministeera Barnootaa keessatti fuula 1 hanga fuula 9 ti.
Maxxansa Ministeera Barnootaa, Afaan Oromoo, Fuula 100
Temari boqonnaa kana gara shaakala yeroon daangeffametti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.
Bilisaan jalqabi
Temari.et appii Android qaba; Google Play irratti bilisaan argama.
