Yaadannoo boqonnaa fi gaaffii shaakalaa
Wanti fuula kana irra jiru hundi boqonnaa 8 kitaaba Afaan Oromoo kutaa 9 tiif: wanta boqonnaan haguugu, yaadannoo gabaabaa, gaaffii shaakalaa deebii isaanii waliin, fi viidiyoo barnootaa bakka jirutti.
Kaardiiwwan fuula Afaan Oromoo kutaa 9 irratti boqonnaa kana jala galmaa'an. Tokko tokkoon bani.
Yoom akka itti fayyadamtu
Jechoota Afaan Oromoo keessaa maqaa fi gochima yeroo adda baasuuf gaafatamu (Gilgaala 8) kana fayyadami.
Of eeggadhu
Maqaan waan yaadaan jiran akka jaalala, jibba, Waaqa fi dhugaa illee ta'a. Ijaan hin argamne jechuun hin dhiisin.
Grade 9 Afaan Oromoo, fuula 68-75 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Gilgaala 8 jumla kennamerraa maqaa fi gochima adda baasuu yeroo gaafatu mala kana fayyadami.
Of eeggadhu
Dursee gochima barbaadi, jechi gochaa agarsiisu (ijaarte, qulqulleessan). Booddee eenyuun yookaan maalin gochame, maaliif akka gochame gaafadhu; jechootni sun maqaa. Gochima maqaa biraa dhiyeessuun maqaa hin godhin.
Grade 9 Afaan Oromoo, fuula 68-75 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
| Jumla | Maqaa | Gochima |
|---|---|---|
| Daboon mana ijaarte. | daboo, mana | ijaarte |
| Barattoonni daree qulqulleessan. | barattoota, daree | qulqulleessan |
Yoom akka itti fayyadamtu
Jumla maqaa fi gochima ta'anin yeroo qoddu deebii kee fakkeenyoota kanaan mirkaneessi.
Of eeggadhu
Maqaa hunda tarreessi. Jumlli lammaffaan maqaa lama qaba, barattoota fi daree; maqaa tokko qofa tarreessu qarshii hin argatu.
Grade 9 Afaan Oromoo, fuula 68-75 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Yeroo jabbiilee akka jecha jabbii fi sararaa -lee jedhamee addaan baasuu qabdan gilgaala caasluugaa keessatti ni fayyada.
Of eeggadhu
Yeroo sararri dabalamu bu'uurri jijjiiramuu danda'a: laga + -een = laggeen jedhamee g ni dachaa'ama; sa'a + -oota = sa'oota jedhamee a dhumaa ni kufa. Deebii barreessuun dura jechi bu'uura isaa waliin wal fakkaachuu isaa mirkaneessi.
Grade 9 Afaan Oromoo, fuula 76-83 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Gaaffii filannoo 10 boqonnaa kana irratti barreeffaman, tokkoon tokkoon isaanii deebii fi sababa qabu. Deebii banuu dura yaali.
Gaaffii 1
Akka dubbisa boqonnaa kanaatti, qaraxni maali?
Deebii: A Maallaqa namoonni ykn dhaabbileen mootummaaf kaffalanidha.
Sababa
Qaraxni maallaqa waan bitame, waan gurgurame, galii argameefi qabeenya qabaniif namoonni ykn dhaabbileen mootummaaf kaffalanidha.
Gaaffii 2
Qaraxni uummata irraa walitti qabamu maaliif oola?
Deebii: B Hojiiwwan misoomaa kanneen akka daandiifi barnootaatiif
Sababa
Qaraxni kaffalamu hojiiwwan misoomaa kanneen akka daandii baasuu, ibsaa galchuu, bishaan dhiyeessuu, buufata fayyaafi manneen barnootaa ijaaruuf oola.
Gaaffii 3
Hiikni galumsaa jecha faayidaa jedhuu kami?
Deebii: A Bu'aa
Sababa
Gilgaala fayyadama jechootaa keessatti hiikni jecha faayidaa jedhuu bu'aa jedhamee ibsameera.
Gaaffii 4
Utubaaleen ijaarsa himaa warren yoo xiqqaate hima tokko keessatti argamuu qaban kami?
Deebii: A Maqaafi gochima
Sababa
Maqaafi gochimni utubaalee ijaarsa hima tokkooti. Himni tokko yoo xiqqaate maqaafi gochima qabaachuu qaba.
Gaaffii 5
Akka barruu dubbisaatti, qaraxa kaffaluufi qaraxicha misoomarra oolchuun maali?
Deebii: B Qaraxa kaffaluun dirqama lammii, misoomaaf oolchuun dirqama mootummaati.
Sababa
Barumsi qaraxaa qaraxa kaffaluun dirqama lammii, qaraxicha sirriitti to'atanii misoomaaf oolchuun ammoo dirqama mootummaa ta'uu ibsa.
Gaaffii 6
Maqaalee armaan gadii keessaa kan waan yaadaan jiru bakka bu'u kami?
Deebii: C Jaalala
Sababa
Maqaaleen waan yaadaan jiran bakka bu'an kanneen akka jaalala, jibba, Waaqa fi dhugaa fa'i.
Gaaffii 7
Hiikni jecha to'annaa jedhuuf kennamerraa kamtu sirriidha?
Deebii: A Hordoffii
Sababa
Gilgaala fayyadama jechootaa keessatti jechi to'annaa jedhu hiika hordoffii jedhu wajjin wal simata.
Gaaffii 8
Galii yookaan miindaa namoonni ji'aan argatan irraa maallaqni mootummaaf kaffalamu maal jedhama?
Deebii: A Qaraxa galii
Sababa
Miindaa fi galii argamu irraa maallaqni mootummaaf kaffalamu qaraxa galii jedhama.
Gaaffii 9
Dubbisa keessatti qaraxni maaliif "baasii uummanni misooma isaatiif baasudha" jedhama?
Deebii: B Dalagaalee misoomaa qaraxaan hojjetamanitti kan fayyadamu warruma qaraxa kaffalu waan ta'eef
Sababa
Dalagaalee misoomaa qaraxaan hojjetamanitti warruma qaraxa kaffaletu itti fayyadama. Kanaafuu, qaraxni baasii uummanni misooma isaatiif baasudha jedhama.
Gaaffii 10
Hima "Biliseen biqiltuu dhaabde." jedhu keessatti jechi gochima ta'e kami?
Deebii: C Dhaabde
Sababa
Biliseen fi biqiltuun maqaadha; gochi ykn raawwiin raawwatame ammoo dhaabde waan ta'eef gochimni dhaabde dha.
Appiin boqonnaa kana irratti gaaffii 12 qaba; utuu hojjettuu ni sirreessa. Kan asii jiran 10 jalqabaa ti.
Boqonnaan 8 Maxxansa Ministeera Barnootaa keessatti fuula 68 hanga fuula 75 ti.
Maxxansa Ministeera Barnootaa, Afaan Oromoo, Fuula 100
Temari boqonnaa kana gara shaakala yeroon daangeffametti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.
Bilisaan jalqabi
Temari.et appii Android qaba; Google Play irratti bilisaan argama.
