የምዕራፍ ማስታወሻዎችና የመልመጃ ጥያቄዎች
በዚህ ገጽ ያለው ሁሉ ለ11ኛ ክፍል የግብርና መፅሐፍ ምዕራፍ 6 ነው፦ ምዕራፉ የሚሸፍነው፣ አጭር ማስታወሻዎቹ፣ የመልመጃ ጥያቄዎች ከመልሶቻቸው ጋር፣ እና ቪዲዮ ባለበት የትምህርቱ ቪዲዮ።
በ11ኛ ክፍል የግብርና ገጽ ላይ በዚህ ምዕራፍ ሥር የተመዘገቡት ካርዶች። አንድ በአንድ ይክፈቱ።
| የመለያ ምድብ | ምሳሌዎች | ዋና ዓላማ |
|---|---|---|
| ቋሚ መለያ (Permanent identification) | Branding, ear tags, tattooing, ear notches, microchips | ለpedigree፣ ለጤና እና ለculling የዕድሜ ልክ ክትትል ማድረግ |
| ጊዜያዊ መለያ (Temporary identification) | የጅራት ምልክት (pen/chalk)፣ ፀጉር መከርከም፣ ፀጉር ማቅለም | የአጭር ጊዜ የመንጋ አያያዝ እና አስተዳደር |
መቼ እንደሚጠቀሙበት
ቋሚ እና ጊዜያዊ የእንስሳት መለያ ዘዴዎችን ለመመደብ ይጠቀሙ።
ይጠንቀቁ
የጆሮ ቁንጣሽ (ear notches) እና የጆሮ መለያ (ear tags) ቋሚ ዘዴዎች ሲሆኑ የቀለም ወይም የኖራ ምልክቶች ግን ጊዜያዊ ናቸው።
ከGrade 11 Agriculture፣ ገጽ 94-107 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል
| የማዳቀል ሥርዓት | የሚዳቀሉት እንስሳት ዝምድና | ዋና ባሕርይ |
|---|---|---|
| In-breeding | የቅርብ ዝምድና ያላቸው (ለምሳሌ ከአባት ወደ ሴት ልጅ፣ siblings) | Pure lines፣ የ in-breeding depression ስጋት |
| Line-breeding | የራቀ ዝምድና ያላቸው (ለምሳሌ cousins) | የ ancestor traits ያጠናክራል፣ የዘገየ depression |
| Out-breeding | በአንድ breed ውስጥ ዝምድና የሌላቸው | በ breed ውስጥ vigor እና ምርታማነት መጨመር |
| Cross-breeding | የአንድ species የተለያዩ breeds | Heterosis ወይም hybrid vigor |
መቼ እንደሚጠቀሙበት
ዝምድና ያላቸውን እና የሌላቸውን የማዳቀል ሥርዓቶች እንዲሁም የዘረመል ውጤቶቻቸውን ለማነጻጸር ይጠቀሙ።
ይጠንቀቁ
Out-breeding በአንድ ዝርያ (breed) ውስጥ ባሉ ዝምድና የሌላቸው መካከል ሲሆን Cross-breeding ግን በተለያዩ ዝርያዎች መካከል የሚካሄድ ነው።
ከGrade 11 Agriculture፣ ገጽ 94-107 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል
| የምርጫ ዘዴ | የምርጫው መሠረት |
|---|---|
| Mass selection | በማሳ ውስጥ የራስ ግለሰባዊ አፈጻጸም |
| Progeny selection | የልጆች (offspring) አፈጻጸም |
| Family selection | የዘመዶች ወይም የቤተሰብ አባላት አፈጻጸም |
| Pedigree selection | የቀደምት ትውልዶች (ancestors) አፈጻጸም |
መቼ እንደሚጠቀሙበት
የእንስሳትን አፈጻጸም መረጃ መሠረት በማድረግ አራቱን ሰው ሰራሽ የምርጫ ዘዴዎች ለመለየት ይጠቀሙ።
ይጠንቀቁ
የዘር ሐረግ ምርጫን (pedigree selection: የቀደምት አባቶች) ከውላጅ ምርጫ (progeny selection: የልጆች) ጋር እንዳያምታቱ።
ከGrade 11 Agriculture፣ ገጽ 94-107 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል
| ቴክኖሎጂ | ባዮሎጂካዊ ቁስ | ዋና ማከማቻ | ዋና ባዮሎጂካዊ ሚና |
|---|---|---|---|
| Artificial Insemination (AI) | Semen (የ sperm ሴሎች) | በ liquid nitrogen ውስጥ | የላቀ የወንድ genetics ወደ እንስት female reproductive tract ውስጥ ይገባል |
| Embryo Transfer (ET) | Fertilized embryos | ትኩስ (fresh) ወይም frozen ሆኖ ይተላለፋል | የላቀች እንስት (donor) በ surrogate recipient አማካኝነት ትባዛለች |
መቼ እንደሚጠቀሙበት
ሰው ሰራሽ የማዳቀል (AI) እና የፅንስ ሽግግር (ET) ሂደቶችን እና ቁሳቁሶችን ለማነጻጸር ይጠቀሙ።
ይጠንቀቁ
በፅንስ ሽግግር (ET) ውስጥ ለጋሷ (donor) የላቀ ዘረመል ያላት ስትሆን፣ ተቀባይዋ (recipient) ግን ዝቅተኛ ምርታማነት ያላት እና እርግዝናን የምትሸከም ናት።
ከGrade 11 Agriculture፣ ገጽ 94-107 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል
በዚህ ምዕራፍ ላይ የተጻፉ 10 የምርጫ ጥያቄዎች፣ እያንዳንዳቸው መልሱና ምክንያቱ አላቸው። መልሱን ከመክፈትዎ በፊት ይሞክሩ። ጥያቄዎቹ በእንግሊዝኛ ናቸው።
ጥያቄ 1
According to animal genetics, what are genes?
መልስ፦ A Small sections of DNA coded for specific traits
ምክንያቱ
Genes are small sections of deoxyribonucleic acid (DNA) that are coded for specific traits and are located on chromosomes.
ጥያቄ 2
Which of the following is a common characteristic of local livestock breeds in Ethiopia?
መልስ፦ C They are adapted to the local environment and resist diseases
ምክንያቱ
The textbook states that Ethiopian local breeds are usually small and slow to mature, but they are well adapted to the local environment and resistant to diseases.
ጥያቄ 3
At what temperature is bull semen stored in liquid nitrogen for artificial insemination?
መልስ፦ D -196 °C
ምክንያቱ
Semen containing spermatozoa is diluted and stored in liquid nitrogen in a freezer at a temperature of -196 °C.
ጥያቄ 4
Which of the following is classified as a temporary method of animal identification?
መልስ፦ C Marking the tail with chalk
ምክንያቱ
Tail marking with a pen or chalk, clipping hair, and dying fur are temporary methods, while branding, ear notches, and microchips are permanent.
ጥያቄ 5
When a farmer selects breeding stock based strictly on the performance of their ancestors, which method of artificial selection is being used?
መልስ፦ B Pedigree selection
ምክንያቱ
Pedigree selection is the method where animals are selected or rejected based on the performance of their ancestors.
ጥያቄ 6
What does the term culling mean in animal breeding and management?
መልስ፦ A Removing animals that do not perform at the desired level from the herd
ምክንያቱ
Culling is the removal of animals which do not perform at the desired level from the herd, leaving only superior animals for breeding.
ጥያቄ 7
A farmer in Arsi mates an Arsi cow with a Holstein Friesian (HF) bull. What type of breeding system is this?
መልስ፦ C Cross breeding
ምክንያቱ
Cross breeding is the mating of animals of the same species but different breeds, such as mating an Arsi cow with an HF bull.
ጥያቄ 8
Which of the following is a physical sign that a cow is in heat (oestrus)?
መልስ፦ A Swelling around the vulva and a thin mucous discharge
ምክንያቱ
Signs of oestrus include loss of appetite, restlessness, vocalization, swelling around the vulva, redder and moister vulva lips, and a thin mucous discharge.
ጥያቄ 9
How does line-breeding differ from close in-breeding?
መልስ፦ A Line-breeding involves mating distantly related animals so undesirable traits take longer to appear
ምክንያቱ
Line-breeding involves mating distantly related animals (like cousins). It has similar disadvantages to close in-breeding, but it takes a longer period for in-breeding depression to appear.
ጥያቄ 10
During the recto-vaginal method of artificial insemination in cattle, why does the inseminator insert a gloved hand into the rectum?
መልስ፦ B To catch and hold the cervix through the rectal wall
ምክንያቱ
In the recto-vaginal technique, the gloved hand is inserted into the rectum to grasp and guide the cervix through the rectal wall while the AI gun passes through the vagina.
መተግበሪያው በዚህ ምዕራፍ ላይ 12 ጥያቄዎች አሉት፤ እየሠሩ ያርምዎታል። እዚህ ያሉት የመጀመሪያዎቹ 10 ናቸው።
ምዕራፍ 6 በየትምህርት ሚኒስቴር እትም ከገጽ 91 እስከ ገጽ 105 ይደርሳል።
የትምህርት ሚኒስቴር እትም, እንግሊዝኛ, 270 ገጾች
Temari ይህን ምዕራፍ ወደ ጊዜ የተቆረጠለት መልመጃ ይለውጠዋል፣ እየሠሩ ያርምዎታል፤ ያልገባዎትንም የሚያብራራ የ AI አስተማሪ አለ።
በነጻ ይጀምሩ
Temari.et ለ Android ስልኮች መተግበሪያ አለው፤ በ Google Play ላይ በነጻ ይገኛል።
