የ11ኛ ክፍል አማርኛ ምዕራፍ 7፦ አርበኝነት

ምንባቡ “አባታቸው ገና ህፃን ሳሉ በመሞታቸው አናታቸው እየተቸገሩ አሳደጓቸው” ይላል። ስለዚህ ካሣን ያሳደጓቸው እናታቸው ናቸው።

ምንባቡ አጎታቸው ካሣን ወደ ማህበረ ሥላሴ ገዳም ወስደው በትምህርት እንዲያድጉ በዚያ ለነበሩ መነኮሳት እንደሰጧቸው ይገልጻል። ሻርጌ ካሣ የተወለዱበት ስፍራ ነበር፤ መቅደላና ስናር ግን በኋላ ለጦርነት የታወቁባቸው ቦታዎች ናቸው።

ምንባቡ “በጊዜው ጳጳስ፣ በአቡነ ሰላማ እጅ ተቀብተው ‹‹ዳግማዊ ቴዎድሮስ ንጉሠ ነገሥት ዘኢትዮጵያ›› ተብለው ነገሡ” ይላል።

ምንባቡ “ስናር በተባለ ስፍራ (ዛሬ በሱዳን ግዛት ውስጥ ይገኛል)” ይላል። ግብጾች ጠላት ነበሩ እንጂ ስፍራው በግብጽ ውስጥ አይደለም።

ምንባቡ ቴዎድሮስ “ከትንሹ የእርሻ መሣሪያ እስከከባዱ የጦር መሣሪያ ባገር ልጅ እንዲሰራ” ይፈልጉ እንደነበር ይገልጻል። ይህ ዓላማቸው ከአገር ውስጥ ምርትና ሥራ ጋር የተያያዘ ነበር።

ምንባቡ “የእንግሊዝን የእደጥበብ አዋቂዎች ወደ ኢትዮጵያ እንዲልኩላቸው በቆንስሎቻቸው አማካይነት ደብዳቤ ልከው ነበር” ይላል።

ምንባቡ “አቤቶ ሰይፉን ለመውጋት በድጋሚ ወደ ሸዋ ዘምተው በተመለሱ ጊዜ፣ ባለቤታቸው እቴጌ ተዋበች በጠና ታመው … ሞቱ” ይላል። ስለዚህ ከሸዋ ዘመቻ ሲመለሱ ነበር።

ምንባቡ ቴዎድሮስ “ቤተመግሥትና ቤተ ክህነት ግንኙነት ተለይቶ እንዲኖር” እንዲሁም “ገበሬም ወደርሻው፣ ነጋዴም ወደንግዱ … እንዲመለስ ባዋጅ አስታወቁ” ብለው እንደነበር ይገልጻል።

ምንባቡ ቴዎድሮስ ጨካኝ እንደሆኑ የተባለው አገሪቱን አንድ ለማድረግና የመሳፍንትና የመኳንንት መጫወቻ እንዳትሆን ለማድረግ እንደሆነ ይናገራሉ። ስለዚህ ትክክለኛው መልስ B ነው።

ምንባቡ “አስቀጠረው = አስደራጊ ማሰሪያ አንቀጽ” ይላል። ‹‹አስ-›› የሚለው ቅጥያ ሌላ ሰው እንዲሠራ ማድረግን ያመለክታል።