የምዕራፍ ማስታወሻዎችና የመልመጃ ጥያቄዎች
በዚህ ገጽ ያለው ሁሉ ለ9ኛ ክፍል የባዮሎጂ መፅሐፍ ምዕራፍ 6 ነው፦ ምዕራፉ የሚሸፍነው፣ አጭር ማስታወሻዎቹ፣ የመልመጃ ጥያቄዎች ከመልሶቻቸው ጋር፣ እና ቪዲዮ ባለበት የትምህርቱ ቪዲዮ።
በ9ኛ ክፍል የባዮሎጂ ገጽ ላይ በዚህ ምዕራፍ ሥር የተመዘገቡት ካርዶች። አንድ በአንድ ይክፈቱ።
| ግንኙነት | ዝርያ 1 | ዝርያ 2 | ምሳሌ |
|---|---|---|---|
| Competition | አረሞች እና የአትክልት ተክሎች | ||
| Predation | ጭልፊት አይጥ ሲበላ | ||
| Herbivory | አባጨጓሬ ቅጠል ሲበላ | ||
| Parasitism | መዥገር በhost ላይ ሲመገብ | ||
| Mutualism | የacacia ጉንዳኖች እና የacacia ዛፍ | ||
| Commensalism | Cattle egrets እና የሚሰማሩ ከብቶች |
መቼ እንደሚጠቀሙበት
በስነ-ምህዳር ውስጥ በሁለት ህያዋን መካከል ያለውን የጥቅምና ጉዳት ግንኙነት ለመለየት ይጠቀሙ።
ይጠንቀቁ
በውድድር (Competition) ወቅት ሁለቱም ተሳታፊ ዝርያዎች ውስን ሀብትን ለመጋራት ስለሚገደዱ አሉታዊ ተጽዕኖ ይደርስባቸዋል።
ከGrade 9 Biology፣ ከገጽ 137 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል
| እርከን | ትርጉም | ምሳሌ |
|---|---|---|
| Organism | ነጠላ ህያው ነገር | አንድ ነጠላ carp |
| Population | በአንድ አካባቢ የሚኖሩ ተመሳሳይ species | በአንድ ሐይቅ ውስጥ ያሉ ሁሉም carp |
| Community | በአንድ አካባቢ ውስጥ ግንኙነት ያላቸው ሁሉም populations | በሐይቅ ውስጥ ያሉ fish፣ algae እና እፅዋት |
| Ecosystem | Community ሲደመር ሁሉም abiotic factors | በሐይቅ ውስጥ ያሉ ህያው community፣ ውሃ እና የፀሐይ ብርሃን |
| Biosphere | የሁሉም ecosystems አጠቃላይ ድምር | በምድር ላይ ህይወትን የሚደግፉ ሁሉም ዞኖች |
መቼ እንደሚጠቀሙበት
ስነ-ምህዳራዊ አደረጃጀቶችን ከአንድ ነጠላ ህያው ፍጡር ጀምሮ እስከ ዓለም አቀፍ ባዮስፌር በቅደም ተከተል ለማስቀመጥ ይጠቀሙ።
ይጠንቀቁ
ማህበረሰብ (Community) የህያዋን ዝርያዎችን ስብስብ ብቻ የሚይዝ ሲሆን፥ ስነ-ምህዳር (Ecosystem) ግን ግዑዝ (Abiotic) አካላትን ጭምር ያካትታል።
ከGrade 9 Biology፣ ከገጽ 137 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል
| ባዮም | ዓመታዊ የዝናብ መጠን | ዋነኛ አካላዊ ባህሪ | ዋና ዋና እፅዋት |
|---|---|---|---|
| Tropical Rain Forest | ከ 130 እስከ 200 cm | ዓመቱን ሙሉ ሞቃታማ፣ ከፍተኛ diversity | Broad-leaf evergreen ዛፎች |
| Desert | ከ 10 cm በታች | ከፍተኛ የ temperature ልዩነት | እንደ cacti እና euphorbs ያሉ Succulents |
| Savanna | ከ 30 እስከ 50 cm | ረጅም ደረቅ ወቅት፣ ወቅታዊ እሳቶች | ሳሮች እና የተበተኑ fire-adapted ዛፎች |
| Boreal Forest (Taiga) | ከ 40 እስከ 100 cm | ረጅም ቀዝቃዛ ክረምት፣ acidic soil | እንደ pine እና spruce ያሉ Coniferous ዛፎች |
| Tundra | ከ 20 እስከ 60 cm | የ Permafrost ንጣፍ፣ አጭር በጋ | Mosses, lichens እና dwarf shrubs |
መቼ እንደሚጠቀሙበት
የየብስ ባዮሞችን በዝናብ መጠናቸው፣ በአየር ንብረታቸው እና በእፅዋት ዓይነቶቻቸው ለመለየት ይጠቀሙ።
ይጠንቀቁ
ቱንድራ (Tundra) ፐርማፍሮስት የተባለ በቋሚነት የቀዘቀዘ አፈር ስላለው ትልልቅ ዛፎች ስር ሰደው ማደግ አይችሉም።
ከGrade 9 Biology፣ ከገጽ 137 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል
| ባህሪ | የመጀመሪያ ደረጃ ተከታታይነት | ሁለተኛ ደረጃ ተከታታይነት |
|---|---|---|
| የመነሻ substrate | አፈር የሌለው ባዶ አለት ወይም lava | ቀድሞ የነበረ አፈር ይገኛል |
| Pioneer species | Lichens እና mosses | ሳሮች እና herbaceous plants |
| የመነሻ ምክንያት | Volcanic island ወይም glacial retreat | የተተወ እርሻ፣ ጎርፍ ወይም እሳት |
| የማገገም ፍጥነት | ከመቶዎች እስከ ሺዎች የሚቆጠሩ ዓመታት | በጣም ፈጣን ማገገም |
መቼ እንደሚጠቀሙበት
አዲስ መሬት ላይ ህይወት መፈጠርን እና ከጉዳት በኋላ የሚከሰት መልሶ ማገገምን ለማነጻጸር ይጠቀሙ።
ይጠንቀቁ
ሁለተኛ ደረጃ ተከታታይነት (Secondary succession) ዝግጁ የሆነ አፈር ስላለው አፈር ለማዘጋጀት ላይከንና ሙስ አያስፈልጉትም።
ከGrade 9 Biology፣ ከገጽ 137 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል
በዚህ ምዕራፍ ላይ የተጻፉ 10 የምርጫ ጥያቄዎች፣ እያንዳንዳቸው መልሱና ምክንያቱ አላቸው። መልሱን ከመክፈትዎ በፊት ይሞክሩ። ጥያቄዎቹ በእንግሊዝኛ ናቸው።
ጥያቄ 1
What is the scientific study of the relationships of organisms to one another and to their environment called?
መልስ፦ B Ecology
ምክንያቱ
Ecology is the branch of biology that studies the relationships of living organisms to each other and to their surrounding environment.
ጥያቄ 2
Which of the following is a living (biotic) component of an ecosystem?
መልስ፦ C A predator
ምክንያቱ
Biotic factors are the living components of an ecosystem, such as predators, herbivores, parasites, and competitors. Sunlight, water, and soil pH are abiotic (non-living) factors.
ጥያቄ 3
What term describes a group of interbreeding organisms that belong to the same species and live in the same area at the same time?
መልስ፦ A Population
ምክንያቱ
A population is a group of interbreeding organisms of the same species living together in a specific area at the same time.
ጥያቄ 4
In which type of ecological interaction do both interacting species receive benefits (+/+)?
መልስ፦ C Mutualism
ምክንያቱ
Mutualism is an ecological relationship where individuals of both species benefit from the interaction.
ጥያቄ 5
What is the typical salt concentration found in freshwater biomes such as streams, rivers, and lakes?
መልስ፦ A Less than 1%
ምክንያቱ
Freshwater biomes typically have salt concentrations of less than 1%, while marine biomes generally have salt concentrations around 3%.
ጥያቄ 6
In the arctic tundra biome, what is the name of the permanently frozen layer of soil that restricts the growth of plant roots?
መልስ፦ B Permafrost
ምክንያቱ
Permafrost is the permanently frozen soil layer in the tundra that prevents deep root growth for trees and large plants.
ጥያቄ 7
Which type of succession occurs when pioneer organisms begin colonizing a virtually lifeless area, such as a new volcanic island?
መልስ፦ B Primary succession
ምክንያቱ
Primary succession occurs when ecological colonization starts in a barren, virtually lifeless area with no pre-existing soil, such as new volcanic rock or moraine left by a glacier.
ጥያቄ 8
Near Bishoftu, a student watches cattle egrets catching insects stirred up by grazing cattle. The birds get food, while the cattle are unaffected. What is this relationship called?
መልስ፦ A Commensalism
ምክንያቱ
Commensalism is an interaction where one species benefits (+), while the other species is neither helped nor harmed (0).
ጥያቄ 9
Temperature is a key abiotic factor affecting metabolism. Temperatures above what value destroy the enzymes of most living organisms?
መልስ፦ D 45 degrees Celsius
ምክንያቱ
According to the textbook, temperatures above 45 degrees Celsius (113 degrees Fahrenheit) destroy the enzymes of most organisms.
ጥያቄ 10
Which terrestrial biome covers about one-fifth of Earth's land, is located near 30 degrees north and south latitude, and receives less than 10 centimetres of rain per year?
መልስ፦ B Desert
ምክንያቱ
Deserts receive an average of less than 10 centimetres of rainfall annually, cover about one-fifth of Earth's land, and many are found at about 30 degrees north and south latitude.
መተግበሪያው በዚህ ምዕራፍ ላይ 12 ጥያቄዎች አሉት፤ እየሠሩ ያርምዎታል። እዚህ ያሉት የመጀመሪያዎቹ 10 ናቸው።
ሙሉው የ9ኛ ክፍል የባዮሎጂ መማሪያ መፅሐፍ፣ በነጻ PDF።
የትምህርት ሚኒስቴር እትም, እንግሊዝኛ, 165 ገጾች
Temari ይህን ምዕራፍ ወደ ጊዜ የተቆረጠለት መልመጃ ይለውጠዋል፣ እየሠሩ ያርምዎታል፤ ያልገባዎትንም የሚያብራራ የ AI አስተማሪ አለ።
በነጻ ይጀምሩ
Temari.et ለ Android ስልኮች መተግበሪያ አለው፤ በ Google Play ላይ በነጻ ይገኛል።
