የምዕራፍ ማስታወሻዎችና የመልመጃ ጥያቄዎች

የ9ኛ ክፍል የመረጃ ቴክኖሎጂ ምዕራፍ 2፦ ኮምፒውተር ኔትወርክ

በዚህ ገጽ ያለው ሁሉ ለ9ኛ ክፍል የየመረጃ ቴክኖሎጂ መፅሐፍ ምዕራፍ 2 ነው፦ ምዕራፉ የሚሸፍነው፣ አጭር ማስታወሻዎቹ፣ የመልመጃ ጥያቄዎች ከመልሶቻቸው ጋር፣ እና ቪዲዮ ባለበት የትምህርቱ ቪዲዮ።

5
ካርዶች: 10
የምዕራፍ 2 የመልመጃ ጥያቄዎች: 37–71
የምዕራፍ 2 የመፅሐፍ ገጾች

ምዕራፍ 2 የሚሸፍነው

1.Definition of Network
2.Fundamental Elements of Network
3.Types of Networks
4.Advantages and Disadvantages of Network
5.Unit Review Exercise

የምዕራፍ 2 አጭር ማስታወሻዎች

በ9ኛ ክፍል የየመረጃ ቴክኖሎጂ ገጽ ላይ በዚህ ምዕራፍ ሥር የተመዘገቡት ካርዶች። አንድ በአንድ ይክፈቱ።

Client-Server እና Peer-to-Peer ኔትወርክ ንጽጽርየማጣቀሻ ሠንጠረዥCentral Server · Security · Node Roles · +1

ባህሪ	የ Client-Server ኔትወርክ	የ Peer-to-Peer ኔትወርክ
Central Server	Dedicated server ሃብቶችን (resources) ያስተዳድራል	ምንም dedicated server የለም፣ ሁሉም peers እኩል ናቸው
Security	በserver ላይ የተማከለ ከፍተኛ security	Share-level trust-based security
Node Roles	Clients ይጠይቃሉ (request ያደርጋሉ)፣ server ምላሽ ይሰጣል (responds)	እያንዳንዱ node መጠየቅም (request) ምላሽ መስጠትም (respond) ይችላል
Cost እና Scale	ይበልጥ ውድ፣ ለትላልቅ networks አስተማማኝ	ርካሽ፣ nodes ከ10 በላይ ከሆኑ አስቸጋሪ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የኔትወርክ አደረጃጀትን በሀብት አስተዳደር፣ በደህንነት እና በቁጥጥር ደረጃ ለማወዳደር ይጠቀሙበት።

ይጠንቀቁ

በ peer-to-peer እያንዳንዱ ኮምፒውተር የራሱ ዳታ ኃላፊ ነው፤ በ client-server ግን ደህንነትና ፋይሎች በማዕከላዊ server ይያዛሉ።

ከGrade 9 Information Technology፣ ገጽ 37-71 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የ Hub፣ Switch እና Router ተግባራትን ማምታትየተለመደ ስህተት

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የኔትወርክ መሣሪያዎች ዳታን እንዴት እንደሚያስተላልፉ እና አድራሻን እንደሚጠቀሙ ለመለየት ይጠቀሙበት።

ይጠንቀቁ

Hub መረጃን ለተገናኙት ኮምፒውተሮች በሙሉ ይረጫል። Switch በአካላዊ አድራሻ ተጠቅሞ ለተፈለገው ወደብ ብቻ ይልካል። Router የተለያዩ ኔትወርኮችን በ routing table አማካኝነት ያገናኛል።

ከGrade 9 Information Technology፣ ገጽ 37-71 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

መካከለኛ የኔትወርክ መሣሪያዎችየማጣቀሻ ሠንጠረዥNIC · Repeater · Switch · +2

መሣሪያ	የኔትወርክ ሚና	የአሠራር ጠባይ
NIC	computerን ከnetwork medium ጋር ያገናኛል	physical port ወይም wireless antenna ይዟል
Repeater	ደካማ signalsን ያድሳል እንዲሁም ያጠናክራል	noiseን በማጽዳት የnetwork ርቀትን ያራዝማል
Switch	በLAN ውስጥ ያሉ devicesን እርስ በእርስ ያገናኛል	packetsን forward ለማድረግ physical address tableን ይጠቀማል
Router	የተለያዩ የማይመሳሰሉ networksን እርስ በእርስ ያገናኛል	ምርጡን route ለማግኘት routing tableን ይጠቀማል
WAP	wireless devicesን ከwired LAN ጋር ያገናኛል	የWi-Fi ወይም Bluetooth radio signalsን ይጠቀማል

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በመሣሪያዎች መካከል መረጃን የሚያስተላልፉ፣ የሚመሩ ወይም የሚያድሱ የሃርድዌር ክፍሎችን ተግባር ለመለየት ይጠቀሙበት።

ይጠንቀቁ

Switch አንድን LAN ለመፍጠር ያገለግላል፤ የተለያዩ ኔትወርኮችን እርስ በእርስ ለማገናኘት ግን Router ያስፈልጋል።

ከGrade 9 Information Technology፣ ገጽ 37-71 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የኔትወርክ ምደባ በቦታ ሽፋንየማጣቀሻ ሠንጠረዥPAN · LAN · MAN · +1

የኔትወርክ ዓይነት	የቦታ ሽፋን	ዋና ምሳሌ
PAN	እስከ $10\text{ m}$	በ Bluetooth የተገናኙ መሳሪያዎች
LAN	ከ $10\text{ m}$ እስከ $1\text{ km}$ (ህንጻ ወይም ግቢ)	የትምህርት ቤት laboratory ወይም ቢሮ
MAN	ከ $10\text{ km}$ እስከ $100\text{ km}$ (ሙሉ ከተማ)	የከተማ አቀፍ የባንክ ቅርንጫፎች network
WAN	ከ $1000\text{ km}$ እስከ $10000\text{ km}$ (ዓለም አቀፍ)	Internet

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የኔትወርክ ዓይነቶችን በቦታ ሽፋን እና በርቀት ለመለየት ወይም ለማወዳደር ይጠቀሙበት።

ይጠንቀቁ

Bluetooth የ PAN ምሳሌ እንጂ የ LAN አይደለም። Internet የ WAN ዋነኛ ምሳሌ ነው።

ከGrade 9 Information Technology፣ ገጽ 37-71 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የኔትወርክ ቶፖሎጂዎች ንጽጽርየማጣቀሻ ሠንጠረዥBus · Star · Ring · +1

ቶፖሎጂ	አካላዊ አደረጃጀት	ዋና ጠቀሜታ	ተጋላጭነት / የስህተት ነጥብ
Bus	አንድ ረጅም የ backbone cable	ዋጋው ርካሽ እና አነስተኛ cabling የሚጠቀም	በ backbone ላይ የሚፈጠር መቋረጥ መላውን network ያሰናክላል
Star	ከማዕከላዊ switch ጋር የተገናኘ dedicated link	Fault tolerant የሆነ እና ለመግጠም ቀላል	የማዕከላዊ switch መበላሸት ሁሉንም nodes ያሰናክላል
Ring	ከሁለት አጎራባች ክፍሎች ጋር ክብ loop ያለው	fault isolation በቀላሉ ለማከናወን ያስችላል	የአንድ node መበላሸት መላውን ring ያሰናክላል
Mesh	ከእያንዳንዱ node ጋር ቀጥተኛ የ point-to-point link ያለው	በጣም secure እና fault tolerant የሆነ	እጅግ በጣም ውድ እና ውስብስብ cabling ያለው

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የኔትወርክ ቶፖሎጂዎችን በአደረጃጀት፣ በኬብል ፍላጎት፣ በጥቅም እና በተጋላጭነት ለማወዳደር ይጠቀሙበት።

ይጠንቀቁ

በ Star ቶፖሎጂ የአንድ ኮምፒውተር ኬብል ቢበላሽ ሌላውን አይጎዳም፤ ነገር ግን ማዕከላዊው switch ከወደቀ መላው ኔትወርክ ይቆማል።

ከGrade 9 Information Technology፣ ገጽ 37-71 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የምዕራፍ 2 የመልመጃ ጥያቄዎች

በዚህ ምዕራፍ ላይ የተጻፉ 10 የምርጫ ጥያቄዎች፣ እያንዳንዳቸው መልሱና ምክንያቱ አላቸው። መልሱን ከመክፈትዎ በፊት ይሞክሩ። ጥያቄዎቹ በእንግሊዝኛ ናቸው።

ጥያቄ 1

Connecting a laptop and a mobile phone using Bluetooth is an example of which type of network?

A.Personal Area Network (PAN)
B.Metropolitan Area Network (MAN)
C.Wide Area Network (WAN)
D.Global Area Network (GAN)

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ A Personal Area Network (PAN)

ምክንያቱ

A Personal Area Network (PAN) is organized around an individual person. A network created using short-range Bluetooth is a standard example of a PAN.

ጥያቄ 2

Which wired communication medium uses light to transmit signals at faster speeds and longer distances?

A.Unshielded twisted-pair (UTP) cable
B.Fiber optic cable
C.Coaxial copper cable
D.Radio wave medium

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B Fiber optic cable

ምክንያቱ

Fiber optic cable uses light pulses to carry data faster and across greater distances than copper cables.

ጥያቄ 3

Which of the following is classified as an end device (host) in a network?

A.Network Interface Card
B.Switch
C.Network printer
D.Repeater

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ C Network printer

ምክንያቱ

An end device or host is a device that sends or receives data directly. Network printers, desktop computers, and laptops are end devices, while switches and repeaters are intermediary devices.

ጥያቄ 4

In which network topology are all computers connected to a single central controller such as a switch?

A.Star topology
B.Ring topology
C.Bus topology
D.Mesh topology

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ A Star topology

ምክንያቱ

In a star topology, each device has a dedicated point-to-point connection to a central device, usually a switch.

ጥያቄ 5

Which intermediary device regenerates a weak electronic signal to restore it to its original strength over long distances?

A.Router
B.Repeater
C.Switch
D.Wireless Access Point

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B Repeater

ምክንያቱ

A repeater extends network distance limits by refreshing and regenerating weak electronic signals back to their original strength.

ጥያቄ 6

A commercial bank in Addis Ababa connects three separate branch offices located across the city using the Ethio-telecom network. What type of network is created?

A.Personal Area Network (PAN)
B.Metropolitan Area Network (MAN)
C.Local Area Network (LAN)
D.Wide Area Network (WAN)

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B Metropolitan Area Network (MAN)

ምክንያቱ

A Metropolitan Area Network (MAN) is designed to cover an entire city, such as connecting multiple bank branches across a city.

ጥያቄ 7

In a peer-to-peer network, what is the maximum number of computers usually recommended so that administration does not become too difficult?

A.5 computers
B.10 computers
C.50 computers
D.100 computers

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B 10 computers

ምክንያቱ

The textbook states that a peer-to-peer network usually does not exceed 10 computers because administration becomes very difficult beyond this number.

ጥያቄ 8

What happens to a network with a star topology if the central switch breaks down?

A.Traffic automatically passes through adjacent neighbor nodes.
B.The network continues to work without any interruption.
C.Only computers linked by fiber optic cables continue to send data.
D.The entire network becomes defunct and stops functioning.

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ D The entire network becomes defunct and stops functioning.

ምክንያቱ

Because all devices in a star topology rely entirely on the central switch to send data to one another, the whole network fails if that switch goes down.

ጥያቄ 9

How does a network switch differ from a basic hub when forwarding data packets?

A.A switch broadcasts every packet to all ports, but a hub sends packets only to the destination port.
B.A switch sends packets to a specific destination device, whereas a hub broadcasts received packets to all connected computers.
C.A switch only uses light signals, whereas a hub only uses radio signals.
D.A switch is an end device, whereas a hub is a communication protocol.

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B A switch sends packets to a specific destination device, whereas a hub broadcasts received packets to all connected computers.

ምክንያቱ

A switch is intelligent and learns device addresses to forward packets to specific destination ports. A hub simply broadcasts all incoming packets to every connected device except the sender.

ጥያቄ 10

Which device is designed to interconnect dissimilar networks simultaneously and uses a routing table to choose the best path for data?