የምዕራፍ ማስታወሻዎችና የመልመጃ ጥያቄዎች

የ9ኛ ክፍል ፊዚክስ ምዕራፍ 4፦ ኃይል፣ ሥራ፣ ኢነርጂ እና ፓወር

በዚህ ገጽ ያለው ሁሉ ለ9ኛ ክፍል የፊዚክስ መፅሐፍ ምዕራፍ 4 ነው፦ ምዕራፉ የሚሸፍነው፣ አጭር ማስታወሻዎቹ፣ የመልመጃ ጥያቄዎች ከመልሶቻቸው ጋር፣ እና ቪዲዮ ባለበት የትምህርቱ ቪዲዮ።

5
ካርዶች: 10
የምዕራፍ 4 የመልመጃ ጥያቄዎች: 60–81
የምዕራፍ 4 የመፅሐፍ ገጾች

ምዕራፍ 4 የሚሸፍነው

1.The Concept of Force
2.Newton's Laws of Motion
3.Forces of Friction
4.The Concept of Work
5.Kinetic and Potential Energies
6.Power

የምዕራፍ 4 አጭር ማስታወሻዎች

በ9ኛ ክፍል የፊዚክስ ገጽ ላይ በዚህ ምዕራፍ ሥር የተመዘገቡት ካርዶች። አንድ በአንድ ይክፈቱ።

Gravitational Potential Energyቀመር

E_p = m g h

E_p = m g h

$E_p$: የስበት እምቅ ኃይል $\text{J}$
$m$: መጠነ ቁስ $\text{kg}$
$g$: በስበት ምክንያት የሚፈጠር ፍጥንጥነት $\text{m}\,\text{s}^{-2}$
$h$: ከፍታ $\text{m}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

አንድ አካል ከመሬት በላይ ከፍታ ላይ ሲቀመጥ የተከማቸውን energy ለማስላት ይጠቀሙ።

ይጠንቀቁ

ቁመት h የሚለካው በ vertical አቅጣጫ ብቻ እንጂ በተዳፋት መንገድ ርዝመት አይደለም።

ከGrade 9 Physics፣ ገጽ 60-81 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Kinetic Energyቀመር

E_k = \frac{1}{2} m v^2

E_k = \frac{1}{2} m v^2

$E_k$: የእንቅስቃሴ ኃይል $\text{J}$
$m$: መጠነ ቁስ $\text{kg}$
$v$: ፍጥነት $\text{m}\,\text{s}^{-1}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

አንድ አካል በእንቅስቃሴው ምክንያት ያለውን energy ለማስላት ይጠቀሙ።

ይጠንቀቁ

ስኩዌር መደረግ ያለበት speed v ብቻ ነው። speed እጥፍ ሲሆን kinetic energy አራት እጥፍ ይሆናል።

ከGrade 9 Physics፣ ገጽ 60-81 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Newton's Second Lawቀመር

F = m a

F = m a

$F$: ጥቅል ኃይል $\text{N}$
$m$: መጠነ ቁስ $\text{kg}$
$a$: ፍጥንጥነት $\text{m}\,\text{s}^{-2}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የአንድን አካል acceleration፣ net force ወይም mass ለማስላት ይጠቀሙ።

ይጠንቀቁ

mass ወደ kg መቀየር አለበት። acceleration የሚያመጣው unbalanced force ብቻ ነው።

ከGrade 9 Physics፣ ገጽ 60-81 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Powerቀመር

P = \frac{W}{t}

P = \frac{W}{t}

$P$: ጉልበት $\text{W}$
$W$: የተሰራ ስራ ወይም የተላለፈ ኃይል $\text{J}$
$t$: የወሰደው ጊዜ $\text{s}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

work የተሰራበትን ፍጥነት ወይም የ energy ዝውውር ምጣኔን ለማስላት ይጠቀሙ።

ይጠንቀቁ

ጊዜ t ከማካፈልዎ በፊት ወደ seconds መቀየር አለበት። አንድ watt ከአንድ joule per second ጋር እኩል ነው።

ከGrade 9 Physics፣ ገጽ 60-81 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Work Doneቀመር

W = F_{\parallel} S

W = F_{\parallel} S

$W$: ስራ $\text{J}$
$F_{\parallel}$: በስደት አቅጣጫ ያለ ኃይል $\text{N}$
$S$: ስደት $\text{m}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

force በተተገበረበት አቅጣጫ አንድ አካል ሲንቀሳቀስ የተሰራውን work ለማስላት ይጠቀሙ።

ይጠንቀቁ

ዕቃ ተሸክሞ በአግድም መሄድ በስበት ላይ ምንም work አይሰራም፤ ምክንያቱም force እና displacement perpendicular ናቸው።

ከGrade 9 Physics፣ ገጽ 60-81 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የምዕራፍ 4 የመልመጃ ጥያቄዎች

በዚህ ምዕራፍ ላይ የተጻፉ 10 የምርጫ ጥያቄዎች፣ እያንዳንዳቸው መልሱና ምክንያቱ አላቸው። መልሱን ከመክፈትዎ በፊት ይሞክሩ። ጥያቄዎቹ በእንግሊዝኛ ናቸው።

ጥያቄ 1

Which of the following is an example of a non-contact force?

A.Friction force
B.Normal force
C.Gravitational force
D.Spring force

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ C Gravitational force

ምክንያቱ

Non-contact forces act without physical contact between objects. Gravitational force and magnetic force are non-contact forces, while friction, normal, and spring forces require direct physical contact.

ጥያቄ 2

Which property of matter is measured directly by its mass?

A.Velocity
B.Inertia
C.Weight
D.Acceleration

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B Inertia

ምክንያቱ

According to Newton's first law, mass is a measure of inertia. Objects with larger masses have larger inertia and resist changes to their state of motion more strongly.

ጥያቄ 3

The SI unit of power is the watt (W). What is 1 watt equal to?

A.1 Joule per second (1 J/s)
B.1 Newton per meter (1 N/m)
C.1 Joule meter (1 J m)
D.1 Newton second (1 N s)

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ A 1 Joule per second (1 J/s)

ምክንያቱ

Power is defined as the rate at which work is done or energy is transferred (P = E / t). Therefore, 1 W = 1 J/s.

ጥያቄ 4

In physics, in which of the following situations is mechanical work done on an object?

A.A student holds a heavy chair stationary in the air for five minutes.
B.A student carries a bucket of water horizontally at constant velocity.
C.A student pushes a stationary concrete wall for one hour.
D.A student lifts a heavy box vertically from the floor to a table.

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ D A student lifts a heavy box vertically from the floor to a table.

ምክንያቱ

Work is done only when a force causes a displacement of the object in the direction of the force. Lifting a box vertically applies an upward force that moves the box upward.

ጥያቄ 5

A net horizontal force of 80 N acts on a 20 kg block on a smooth floor in Addis Ababa. What is the acceleration of the block?

A.0.25 m/s²
B.4 m/s²
C.60 m/s²
D.1600 m/s²

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B 4 m/s²

ምክንያቱ

From Newton's second law, F = ma, so acceleration is a = F / m = 80 N / 20 kg = 4 m/s².

ጥያቄ 6

A farmer pushes a sack of teff across a horizontal store floor with a force of 50 N through a displacement of 8 m in the direction of the force. How much work is done?

A.6.25 J
B.42 J
C.400 J
D.4000 J

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ C 400 J

ምክንያቱ

Work is given by W = F * S = 50 N * 8 m = 400 J.

ጥያቄ 7

A ball of mass 0.5 kg is thrown at a speed of 6 m/s across a field in Hawassa. What is its kinetic energy?

A.1.5 J
B.3 J
C.9 J
D.18 J

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ C 9 J

ምክንያቱ

Kinetic energy is calculated using E_k = (1/2) * m * v² = 0.5 * 0.5 kg * (6 m/s)² = 0.25 * 36 = 9 J.

ጥያቄ 8

A stone of mass 10 kg is placed on the roof of a house at a height of 15 m above the ground. Taking g = 10 m/s², what is its gravitational potential energy?

A.150 J
B.1500 J
C.2500 J
D.15000 J

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B 1500 J

ምክንያቱ

Gravitational potential energy is given by E_p = m * g * h = 10 kg * 10 m/s² * 15 m = 1500 J.

ጥያቄ 9

A water pump in Bahir Dar lifts 300 kg of water through a vertical height of 6 m in 10 seconds. Taking g = 10 m/s², what is the power developed by the pump?