አብዛኛዎቹ የዳሰሳ ተማሪዎች ለራስ እንክብካቤ AI ቻትቦት ይጠቀማሉ

Bioengineer.org መስከረም 29 ቀን 2019 ዓ.ም. (ኦክቶበር 9, 2026 እ.ኤ.አ.) በአርሲ ዩኒቨርሲቲ ስለተደረገ የመስቀለኛ ክፍል ጥናት ዘግቧል። ዘገባው ጥናቱ በPLOS Digital Health እንደታተመ ይገልጻል። ጥናቱ በዘፈቀደ ከተመረጡ 414 የመጀመሪያ ዲግሪ ተማሪዎች ውስጥ እንደ ChatGPT እና Gemini ያሉ መሣሪያዎችን ለራስ ምርመራም ሆነ ለራስ መድኃኒት ይጠቀሙ እንደሆነ ጠይቋል።

ተመራማሪዎቹ 70.05 በመቶ ተማሪዎች ጄነሬቲቭ AI ለጤና ራስ እንክብካቤ እንደተጠቀሙ አረጋግጠዋል። የተማሪዎቹ አማካይ ዕድሜ 22.2 ዓመት ነበር። መጠይቁ በKobo Toolbox መድረክ የተካሄደ ሲሆን የምላሽ መጠኑ 97.87 በመቶ ደርሷል። ተመራማሪዎቹ እነዚህን ሥርዓቶች ከልክ በላይ መተማመን ትክክል ያልሆነ ራስን ማከምና የጤና ባለሙያዎችን ማነጋገርን ማዘግየት ሊያስከትል እንደሚችል አስጠንቅቀዋል።

ተመራማሪዎቹ የሁለትዮሽ ሎጂስቲክ ሪግረሽን ተጠቅመው፣ ሁለተኛ ዓመት ተማሪዎች ለራስ እንክብካቤ AI የመጠቀም እድላቸው ከእኩዮቻቸው 2.98 እጥፍ እንደሚበልጥ አረጋግጠዋል። ጥሩ ዲጂታል የጤና ግንዛቤ ያላቸው ተማሪዎች እድላቸው 71 በመቶ ከፍ ያለ ነበር። ስለ ጄነሬቲቭ AI ግንዛቤ ያላቸው ተማሪዎች እድላቸው 2.18 እጥፍ ሲሆን፣ ለቴክኖሎጂው አዎንታዊ አመለካከት ያላቸው ደግሞ 63 በመቶ ከፍ ያለ እድል ነበራቸው። የጤና ተቋም የጎበኙ ተማሪዎች የተስተካከለ የእድል ጥምርታቸው 2.46 ነበር።

ሁለት ቡድኖች ደግሞ ይህንን የመጠቀም እድላቸው ዝቅተኛ ነበር። ጥሩ የጤና አገልግሎት ፍለጋ ልማድ ያላቸው ተማሪዎች እድላቸው 39 በመቶ ዝቅ ያለ ሲሆን፣ የተስተካከለ የእድል ጥምርታቸው 0.61 ነው። የጤና ተቋማትን አልፎ አልፎ የሚጎበኙ ተማሪዎች እድላቸው ወደ ግማሽ ያህል፣ በ0.49 ተገኝቷል። ዘገባው እንደሚለው፣ ይህ ከጤና አገልግሎት ጋር ግንኙነት ለሌላቸው ተማሪዎች AI በከፊል የመደበኛ ሕክምናን ቦታ እንደሚተካ ያሳያል። ዘገባው የሚያወራው ስለ አርሲ ዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ብቻ ስለሆነ፣ ቁጥሮቹ እንደ ሀገር አቀፍ መጠን መወሰድ የለባቸውም።

ዘገባው ለጥናቱ የመጽሔት ህትመትም ሆነ ለዳሰሳው ራሱ ቀን አልሰጠም። ለተማሪዎች የሚከፈል ክፍያ፣ የመጨረሻ ቀን ወይም ቦታ አልተጠቀሰም፤ ይህን በሚመለከት ምንም ዝርዝር መረጃ አልተገለጸም።

ዘገባው በኢትዮጵያ፣ እንዲሁም በሰሃራ በታች ባሉ አፍሪካ አገራት አብዛኛው ክፍል፣ AI በመጠቀም ራስን ስለ መንከባከብ ሥርዓታዊ መረጃ እጥረት እንዳለ ይገልጻል። ጄነሬቲቭ AI መሣሪያዎች በአብዛኛው በከፍተኛ ገቢ ባላቸው አገራት መረጃ የሰለጠኑ በመሆናቸው፣ በሐሩር ክልል በሽታዎችና በአገር ውስጥ በሚገኙ መድኃኒቶች ላይ ያላቸው ትክክለኛነት ብዙም አይታወቅም።

ዘገባው በዩኒቨርሲቲዎችም ሆነ በሀገር አቀፍ ደረጃ AI ለጤና ጥያቄዎች ስለመጠቀም የወጣ ፖሊሲ መኖር አለመኖሩን አይገልጽም፤ እንደዚህ ያለ ፖሊሲም አልጠቀሰም።