Bu'aan kutaa 12ffaa ba'eera; bu'aa kee eessatti akka ilaaltu

Qorannoon: barattoonni AI odeeffannoo fayyaaf fayyadamu

Akka Bioengineer.org Fulbaana 29, 2019 A.L.I. (Onkoloolessa 9, 2026 A.L.A.) gabaasetti, Yunivarsiitii Arsii keessatti, kutaa kibba-bahaa Itoophiyaatti, barattoota digirii jalqabaa 414 filannoodhaan filataman keessaa dhibbeentaan 70.05 AI biyyaalessaa kan akka ChatGPT fi Gemini ofkunuunsa fayyaatiif fayyadamu. Gabaasichi qorannichi PLOS Digital Health keessatti maxxanfame jedhu; qorannichis aadaa kana dandeettii dijitaalaa barattootaa fi hidhata tajaajila fayyaa isaanii wajjin wal qabsiisa. Barattooota kanaaf argannoon kun, deebii chatbot irratti hirkachuun dura mallattoo fi qorichaa ogeessa fayyaa wajjin mirkaneeffachuu akka qabdan yaadachiisa.

Suuraa gabaasa Bioengineer.org irraa dhufe, barattoonni odeeffannoo fayyaaf AI chatbot akkamitti akka fayyadaman agarsiisu.
Bioengineer.org
Kan bahe
Akka lakkoofsa Itoophiyaatti
Fulbaana 29, 2019
Yeroo dubbisaa
Dubbisuuf daqiiqaa 3
Fuula kana keessatti
01

Qorannoon maal argate?

Akka Bioengineer.org Fulbaana 29, 2019 A.L.I. (Onkoloolessa 9, 2026 A.L.A.) irratti gabaasetti, qorannoon kun Yunivarsiitii Arsii keessatti geggeeffame. Gabaasichi qorannichi PLOS Digital Health keessatti maxxanfame jedha. Barattoota digirii jalqabaa 414 filannoodhaan filataman gaafachuun, ChatGPT fi Gemini akka kanneen ofiin qorannoo fayyaa ykn ofiin qorichaa fudhachuu irratti fayyadamanii yoo ta'an gaafateera.

Qorattoonni barattoota dhibbeentaan 70.05 AI biyyaalessaa ofkunuunsa fayyaatiif fayyadamaniiru jedhanii argataniiru. Barattoonni kunneen umrii giddugaleessaa waggaa 22.2 qabu. Gaaffiin Kobo Toolbox irratti geggeeffame, deebii dhiyaate dhibbeentaan 97.87 ta'eera. Qorattoonni siistemoonni kun amanamuun hanga guddaa ta'e, ofiin qorichaa dogoggoraan fudhachuu fi ogeessa fayyaa wajjin walitti dhufuu hanqisuu akka fidan akeekkachiisaniiru.

02

Barattoonni kamtu AI ofkunuunsaaf fayyadamuu danda'a?

Qorattoonni regression lojistikii binaary fayyadamanii, barattoonni waggaa lammaffaa AI ofkunuunsaaf fayyadamuuf akka barattoota biroo waliin wal bira qabamanii caalaa carraa 2.98 ta'e akka qaban argataniiru. Dandeettii fayyaa dijitaalaa gaarii qaban barattoonni carraan isaanii dhibbeentaan 71 ol ta'e. Waa'ee AI biyyaalessaa beekan carraan isaanii 2.18 yoo ta'u, teeknoloojii kanaaf mul'ata gaarii qaban immoo carraan isaanii dhibbeentaan 63 ol ta'e. Mana fayyaa deemanii turan barattoonni carraa madaallii isaanii 2.46 ta'e qabu.

Gareen lama immoo kana fayyadamuu isaanii gad aanaa ture. Barattoonni aadaa tajaajila fayyaa barbaaduu gaarii qaban carraan isaanii dhibbeentaan 39 gad aanaa ta'e, madaalli carraa isaanii 0.61 dha. Mana fayyaa yeroo yeroodhaan deemanii turan immoo carraan isaanii gara walakkaa ta'e, 0.49 dha. Gabaasichi akka jedhutti, kun barattoota tajaajila fayyaa waliin hidhata hin qabne keessatti AI akka tajaajila fayyaa aadaa bakka bu'uu akka danda'u agarsiisa. Gabaasichi barattoota Yunivarsiitii Arsii qofa ilaala; kanaafuu lakkoofsonni isaa akka sadarkaa biyyaatti hin fudhatamne.

03

Gabaasichi yoo maxxanfame, maal hin ibsamne?

WantiGuyyaa kalaandara lachanuun
Gabaasa Bioengineer.orgFulbaana 29, 2019 A.L.I. (Onkoloolessa 9, 2026 A.L.A.)
Maxxansa PLOS Digital HealthGabaasichi hin ibsu
Guyyoota gaaffiiGabaasichi hin ibsu

Gabaasichi guyyaa maxxansa qorannoo gaazexessaa fi guyyaa gaaffii qorannichaa mataasaa hin kennu. Barattoonni wanta isaan gochuu qaban kaffaltii, daangaa xumuraa ykn bakka hin ibsamne; wanta kana irratti odeeffannoon hanga ammaatti hin beeksifamne.

  1. Mallattoo ogeessa wajjin mirkaneeffadhaa

    Mallattoon yoo itti fufe ykn hammaate, chatbot qofa irratti hirkachuu irra mana fayyaa ykn tajaajila fayyaa barattootaa yunivarsiitii keessan dhaqaa.

  2. Qorichaa kamiyyuu dura mirkaneeffadhaa

    Qorattoonni siistemoonni kun odeeffannoo qorichaa dogoggoraa kennuu danda'u akeekkachiisaniiru; kanaafuu qorichaa fi dhiyeessa isaa farmaasistii ykn doktara mirkaneeffachuuf gaafadhaa.

  3. Deebii madda biraa wajjin wal bira qabi

    Waan chatbot jedhu hojii irra oolchuu dura odeeffannoo mana fayyaa irraa argattan wajjin wal bira qabaa.

05

Qorannoon haala guutuu waliin akkamitti wal qabata?

Gabaasichi Itoophiyaa keessatti, akkasumas biyyoota Saharaa gadi jiran baay'ee keessatti, AI ofkunuunsaaf fayyadamuu irratti odeeffannoo sirnaan qindaa'e hanqaa akka jiru ibsa. Teeknoloojiin AI biyyaalessaa akka baay'ee odeeffannoo biyyoota galiin olaanoo qaban irraa leenjifamaniiru; kanaafuu odeeffannoo dhukkubbii biyya hoorii fi qorichaa biyya keessatti argamu irratti amanamummaan isaanii hin beekamne.

Gabaasichi yuunivarsiitii ykn sadarkaa biyyaatti gaaffilee fayyaaf AI fayyadamuu irratti imaammata jiru yookaan hin jiru hin ibsu; imaammata akkasii illee hin maqaa.

Maddoota

Lakkoofsii fi guyyaan armaan olii hundi isaan kana keessaa tokko irraa dhufe. Banaa; oduun waa'ee mana barnootaa ijoollee keessanii dubbatu mirkaneeffamuu qaba.

  1. 1Seven in Ten Ethiopian Students Use AI Chatbots for Medical Self-Care, Study Finds - Bioengineer.orgBioengineer.org, 9 October 2026 (መስከረም 29 ቀን 2019 ዓ.ም.)
Qoodi

Bilbila harkatti qabdu irratti bani

Lakkoofsa bilbilaa tokko, PIN tokko; wanti olitti jiru hundi kan kee ta'a.

Bilbila kamiin iyyuu, interneetii suuta deemuunis ni hojjeta.

SeeniHerrega kee bani