Fuula kana keessatti
Maaliif barattoonni gatii haaraa irratti mormaa jiru?
Tikvah Ethiopia Fulbaana 29, 2019 A.L.I. (Onkoloolessa 9, 2026 A.L.A.) irratti akka gabaasetti, Tajaajilli Madaallii fi Qormaata Barnootaa gatii tajaajilaa isaa ol kaasee booda barattoonni fi qoratamtoonni hedduun komii dhiheessaniiru. Gatii haaraa jalatti, gatiin qormaata xumuraa yunivarsiitii 750 irraa gara 2,000 birrootti ol ka'eera. Gabaasichi akka jedhutti, guddinni walfakkaatu seensa digrii lammaffaa, qormaata xumuraa sadarkaa 12ffaa fi tajaajila mirkaneessaa biroo irratti ni jira.
Barattoonni gabaasaaf yaada isaanii kennan akka jedhanitti gatiin haaraan kan barbaachisaa kaffaltii irra jiraniif ulfaataa dha. Dubartiin tokko barattuu digrii jalqabaa ta'ee, bara 2017 A.L.I. qormaata xumuraa yunivarsiitii jalqabarratti fudhattee milkaa'uu hin dandeenye. Barnoota waggaa 16 ta'e akka hin badne, gatii 750 birr deebi'ee kaffaltee qormaata deebi'ee fudhatte. Yeroo lammaffaa illee hin milkoofne; sadaffaaf yaaluu yaadde garuu 2,000 birr kaffaluu caalaa qormaata hin fudhatu jettee filattee.
Jijjiiramni kun barattoota kamfaa irratti ulfaataa dha?
Barattoonni akka jedhanitti jijjiiramni kun keessumaa barattoota hojii hin qabnee fi galii gadi aanaa qaban fi maatii isaanii irratti ulfaataa dha. Barattoonni digrii lammaffaa jalqabuuf yaalan immoo abdii isaanii akka gadi bu'e ibsaniiru. Barataan sadarkaa 12ffaa tokko qormaata xumuraa 950 birr gaafachuun akka sirrii hin taane ibse; barattoonni sadarkaa 12ffaa mana barumsaa keessa jiran galii hin argatan jedhe.
Barataan fayyaa keessatti barachaa jiru tokko gatiin kun namoota ogummaa sanaa irraa fagaachisuu akka danda'u ibseera. Barattoonni kaffaltiiwwan sirreessuu sobaa maqaa akka hanqinaa sirreessuuf gaafataman guutumaan guutuutti akka hafan barbaadu. Gabaasichi baay'ina barattootaa hammamtu akka miidhamu, yookiin gatiin sun naannoolee hunda irratti hojii irra ooluu isaa hin ibsu.
Gatiin haaraan meeqa, yoom jalqaba?
| Tajaajila | Dura | Amma |
|---|---|---|
| Qormaata xumuraa yunivarsiitii | 750 birr | 2,000 birr |
| Qormaata xumuraa sadarkaa 12ffaa | Gabaasichi hin ibsu | 950 birr (barataan tokko akka ibse) |
Barattoonni gatii 3,500 birrii illee ni ibsu. Gabaasichi gatiin kun tajaajila kam irratti akka hojjetu hin ibsu; kaffaltiin seensa digrii lammaffaa fi tajaajila mirkaneessaa immoo hin tarreeffamne. Guyyaan gatiin haaraan itti jalqabu garuu hin beeksifamne.
Amma maal gochuu qabdu?
Gatii mirkaneessaa
Qormaata keessaniif gatii amma jiru dura kaffaluu ykn galmaa'uu dura Tajaajila Madaallii fi Qormaata Barnootaa gaafadhaa.
Beeksisa hordofaa
Gatii fi guyyaa jalqabaa beeksisa karaalee mataa tajaajilichaa irratti hordofaa. Gabaasichi yeroo itti baafamu hin ibsu.
Baajata keessan qopheeffadhaa
Qormaata deebi'uu yaaltan gatii sana amma baajata keessanitti galchaa; kaffaltiin sirreessuu maqaa dogoggora ta'e yoo jiraate immoo tajaajilicha gaafadhaa.
Guddinni kun akkamitti dhufe?
Gatii tajaajilaa kan murteessu qindaa'ina Mana Gorsaa Ministeroota ta'a. Gatii qormaataa haaraa: qormaata xumuraa 2,000 birr, NGAT 3,500 birr jedhamee gabaafameen gatiiwwan kana ibsa; gatii NGAT 3,500 birr ta'uu sana keessatti ibsameera. Gabaasichi kun garuu tajaajila sana maqaan hin dhahu.
Barattoonni gabaasa kana dura illee mormii isaanii dhiheessaniiru, akkuma Gatiin qormaata haaraan deebi'uu qormaata irraa fagoo godhe jedhu barattoonni jedhutti gabaafame.
Maddoota
Lakkoofsii fi guyyaan armaan olii hundi isaan kana keessaa tokko irraa dhufe. Banaa; oduun waa'ee mana barnootaa ijoollee keessanii dubbatu mirkaneeffamuu qaba.