Kaardiiwwan Seenaa kutaa 12 maal haguugu?

Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 9 irraa kaardii 15: Afrikaa fi Muuxannoo Bittaa (1880s - 1960s), Hawaasaa fi Siyaasaa Yeroo Waraanota Addunyaa, 1914, Afrikaa 1960ffaa booddee, Guddina Itoophiyaa 1991 booddee, Sirna Beekumsa Dhaloota Itoophiyaa fi Qabeenya Aadaa fi kan biroo 4. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.

Kunneen qormaata biyyaalessaa kutaa 12f ni gargaaru?

Eeyyee. Kutaan 12 qormaata biyyaalessaa fudhata; kunneenis seeraa fi foormulaa Seenaa qormaanni sun akka beektu si eeggatudha. Qormaanni waggoota darbanii, deebii hojjetame gaaffii tokkoon tokkoon duuba qabu, marsariitiiduma kana irratti bilisaan jira.

Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?

Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 12 History irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.

Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.

Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?

12 Onkoloolessa 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Yaadannoo gabaabaa fi kaardii qayyabannaa bilisaa

Seenaa kutaa 12

Seenaa kutaa 12 Temari irratti kaardii qayyabannaa 15 qaba; boqonnaawwan sirna barnoota biyyaalessaa Itoophiyaatiin qindaa'an. Kaardiin tokkoon tokkoon yeroo seerichi hojjetu, mallattoon isa keessa jiru maal bakka akka bu'u, akkasumas dogoggora barattoonni caalaatti irratti kufan ni ibsa. Bilisaan dubbifamu; herregas hin gaafatan.

15
Kaardii: 9
Boqonnaawwan: 10
Gabatee wabii: Grade 12 History
Kitaaba: Bilisa
Gatii: 12 Onkoloolessa 2026
Mirkaneeffannaa dhumaa

Hunda15Gabatee wabii10Seera3Dogoggora baratame2

Boqonnaa 1

Walitti makamuu Jarmanii: waraanota sadan BismarckGabatee wabii1861 · 1864 · 1866 · +1

Guyyaa	Taateewwan
1861	Wilhelm I Mooticha Prusiyaa ta'uudhaan gubbaa'e.
1864	Awustiriyaa wajjin Prusiyaan Denmark moote; Schleswig-Holstein argatte.
1866	Waraana Koniggratz irratti Prusiyaan Awustiriyaa moofte; Awustiriyaa hin qabne Konfederaasiyoonii Jarmanii Kaabaa ijaarte.
1871	Prusiyaan Faransaa moote; Wilhelm I Versailles keessatti Mooticha Jarmanii ta'uu labsame.

Yoom akka itti fayyadamtu

Waraanota Jarmanii Prusiyaan akka walitti makamtu godhan tartiiba yookaan injifannoo waraanaa sadan Bismarck irratti gaafatamu yoo ta'e kaardii kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Tartiiba waraanota Bismarck irratti hin dogoggorin. Denmark (1864) jalqabaa, Awustiriyaa (1866) lammaffaa, Faransaa (1870-1871) dhuma. Konfederaasiyoonii Jarmanii Kaabaa 1866 Awustiriyaa hin qabne; Versailles 1871 ture.

Grade 12 History, fuula 1-26 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Afrikaa fi Muuxannoo Bittaa (1880s - 1960s)

Ol-aantummaa Afrikaa guyyaa guyyaanGabatee wabii1881 · 1885 · 1896 · +3

Waggaa	Taateewwan
1881	Sudaan keessatti ayyaanni Mahadist Muhammad Ahmad jalatti jalqabe
1885	Loltuun Mahadist Khartoum qabatan; Charles Gordon ajjeesan
1896	Itoophiyaan lola Adwaa keessatti Xaaliyaanii, Empiroo Menelik II jalatti moatte
1898	Loltuun Mahadist Omdurman keessatti loltuu Angloo-Gibxii irratti dhumee
1905	Tanganyika kibba keessatti ayyaanni Maji-Maji ji'a Fulbaanaa irratti ka'e
1907	Jarmanoonni loltoota Ngoni harka itti galchanii injifatan, achi booddee lafa gubuu gaggeessan

Yoom akka itti fayyadamtu

Gaaffiin tarteessitee ol-aantummaa Afrikaa wal'aansoo bitaa ykn waggaa 1880-1900 gidduu jiran yoo gaafatu fayyadamaa.

Of eeggadhu

Omdurman (1898) moo'ina Angloo-Gibxii loltuu Mahadist irratti ture, dandeettii Afrikaa miti; Adwaa (1896) immoo injifannoo Itoophiyaa Xaaliyaanii irratti. Lamaan wal hin makinaa.

Grade 12 History, fuula 27-45 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Imaammata bulchiinsa Biriitaanii fi FaransaayiGabatee wabiiBulchiinsa · Gahee abbaa-bulaa · Yaada bu'uraa

Gosa	Biriitaanii	Faransaayi
Bulchiinsa	Bulchiinsa qajeelaa hin taane (abbaa-bulaa biyyaa fayyadamuun)	Bulchiinsa qajeelaa
Gahee abbaa-bulaa	Abbaa-bulaa aadaa akka turan yoo danda'ame taasifamaa ture; aangoo guddaa ni kennamaa ture	Abbaa-bulaa aadaa amanamuu hin jaalatan
Yaada bu'uraa	Qoodi, bulchi: adeemsa addaa addaa jabeessuu	Assimilation: afaan, seera fi mirga lammummaa Faransaayi

Yoom akka itti fayyadamtu

Gaaffiin adeemsi bulchiinsa Biriitaanii fi Faransaayi akkamitti adda akka ta'e yookaan bulchiinsi qajeelaa hin taane fi qajeelaa maal akka ta'e yoo gaafatu fayyadamaa.

Of eeggadhu

Assimilation guutumaan guutuutti Senegaal qofa irratti hojiirra ooleera, Afrikaa Faransaayi hundaa irratti miti; akka imaammata waliigalaa Faransaayi hin barreessin.

Grade 12 History, fuula 27-45 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Boqonnaa 3

Lolaawwan Kaasaa Hayilu Zamana Mesafintii dhaabbatanGabatee wabiiSadaasa 1852 · Elba 1853 · 29 Waxabajjii 1853 · +1

Guyyaa	Lola	Injifate
Sadaasa 1852	Guramba	Dejach Kassa
Elba 1853	Gorgora Bichen	Dejach Kassa
29 Waxabajjii 1853	Ayshal	Dejach Kassa
Guraandhala 1855	Deresge	Kassa Hailu (Tewodros II)

Yoom akka itti fayyadamtu

Kaasaa Hayiluun akkamitti aangoo akka qabatan yookaan Zemene Mesafint akkamitti akka xumurame yeroo gaafatamu fayyadami.

Of eeggadhu

Lola Ayshal (29 Caamsa 1853) mootummaa Worashe dhaabe, garuu Zemene Mesafint hin xumurre. Lola Deresgee (Fuulbana 1855) qofa yeroo sanaa xumure.

Grade 12 History, fuula 46-91 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Tarkaanfii Lola AdwaaGabatee wabiiLola Ambalaagee · Cuunfaa Makalleetti · Lola Adwaa Xumuraa

Tarkaanfii	Guyyaa
Lola Ambalaagee	7 December 1895
Cuunfaa Makalleetti	7 to 21 January 1896
Lola Adwaa Xumuraa	1 March 1896

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo Lola Adwaa yeroo meeqa akka fudhate yookaan lola kam guyyaa kam irra akka ta'e gaafatamu fayyadami.

Of eeggadhu

Adwaan guyyaa tokko qofa hin turre; tarkaanfii sadii qaba. Guyyaan 1 Onkololeessa 1896 lola xumuraa qofa; Lola Ambalaagee Muddee 1895 dura ture. Waliigaltee nagaa 26 Guraandhala 1896 mallattoo'e taateewwan adda ta'an.

Grade 12 History, fuula 46-91 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Kutaa 17 Waliigaltee Wuchale: gosoota lamaDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Italiin Itiyoophiyaa irratti himattuu ta'uu isaa fi lola Adwaa akkamitti akka dhufe yeroo gaafatamu fayyadami.

Of eeggadhu

Kutaa 17 akkuma waliigaltee tokkoo ta'e hin barreessin. Gosoota Amaaraan, Minilik tajaajila Italiitiin fayyadamuu danda'u jedhama; gosoota Italiyaanii garuu wal-qunnamtii alaa hunda Italiin gidduu akka ta'u dirqisiisa. Minilik gosoota Italiyaanii Fuulbana 1893 dhiitan.

Grade 12 History, fuula 46-91 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Hawaasaa fi Siyaasaa Yeroo Waraanota Addunyaa, 1914

Weerara Xaaliyaanii Itoophiyaa, 1935 hanga 1941Gabatee wabii1935 · Booda · Waxabajjii 1940 · +1

Guyyaa	Taateewwan
1935	Xaaliyaanii Itoophiyaa irratti weerara salphaa jalqabde.
Booda	Loltoonni Itoophiyaa lola ka'aa irratti injifatamaa ta'anillee falmii biyya guutuu itti fufan; bulchiinsi Xaaliyaanii magaalota guddaa qofaan daangeffame.
Waxabajjii 1940	Xaaliyaanii Ingiliz fi Faransaayiif lola labse; Ingiliziin booda falmii bilisummaa Xaaliyaanota irratti seente.
1941	Loltoota Ingiliz fi Arbegnoota Itoophiyaa walitti makaman Xaaliyaanota injifatanii Itoophiyaa keessaa baniin.

Yoom akka itti fayyadamtu

Gaaffiin akkaataa weerara Xaaliyaanii Itoophiyaa irra deebi'e yookaan Itoophiyaan 1941 akkamitti bilisoomte yoo gaafatame kaardii kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Bulchiinsi Xaaliyaanii magaalota guddaa qofaan daangeffamee ture, biyya guutuu hin to'anne. Xaaliyaanii 1935 hanga 1941 Itoophiyaa guutuu to'ate jedhanii hin barreessin.

Grade 12 History, fuula 92-119 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Boqonnaa 5

Karoora Marshall fi gargaarsa US Western EuropeSeera

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo US booda 1945 Western Europe deeggarsa isaaniif maaliif kennite gaafatamu kanaa fayyadami. Sababoonni isaa: gabaa oomisha Ameerikaa argachuuf, Western Europe tuffii Soviet keessa akka hin seenne taasisuuf, fi Jarmanii babal'ina Soviet irratti dhaabbata ta'uuf.

Of eeggadhu

Karoora Marshall (gargaarsa US, 1948, OEEC dabalatee) fi Karoora Molotov (Soviet, 1947, COMECON wajjin wal qabate) waliin hin wal makinaa.

Grade 12 History, fuula 120-156 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Boqonnaa 6

Waliigaltee Angilo-Itoophiyaa 1942 fi 1944Gabatee wabiiAangoo ministeera Ingilizii · Gorsitoota fi itti gaafatamootaa · Loltuu Itoophiyaa

Qabiyyee	Waliigaltee 1942	Waliigaltee 1944
Aangoo ministeera Ingilizii	Ministeerri Ingilizii dippilomaasii biroo hunda caalaa aangoo olaanaa qaba ture.	Aangoon kun kaafameera.
Gorsitoota fi itti gaafatamootaa	Lammiileen Ingilizii hojii olaanaa siviilii fi loltummaa qabatanii poolisii fi maallaqa to'achaa turan.	Mirgi Ingilizii gorsitoota fi itti gaafatamootaa muudu kaafameera.
Loltuu Itoophiyaa	Mana-leenjii loltummaa Ingilizii loltuu Itoophiyaa haarawaa leenjise.	Loltuun to'annaa gitoota loltummaa Ingilizii irraa ba'e; ajajni gara Ministeera Waraanaatti kennameera.

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin waliigaltee 1942 bilisummaa Itoophiyaa akkamitti akka daangessee fi waliigaltee 1944 akkamitti akka deebise yoo gaafate fayyadami.

Of eeggadhu

Waliigaltee 1942 Itoophiyaa biyya bilisaa ta'uu maqaan mirkaneesse; garuu keewwata hedduun ni agarsiisa ture. 1942 bilisummaa guutuu ture jechuun hin ibsin.

Grade 12 History, fuula 157-208 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Afrikaa 1960ffaa booddee

Ejjennoo ummataa Faransaayi 1958 fi bu'aa isaaSeera

Yoom akka itti fayyadamtu

Gaaffiin sababii koloniiwwan Afrikaa Lixa Fooyyessaa Faransaayi hedduun Faransaayi waliin walitti hidhamuu isaanii bara 1958 yoo gaafatame, yookaan Guinea 'Lakki' jedhdee booda maal akka uumame yoo gaafatame fayyadamaa.

Of eeggadhu

Guinea qofti 'Lakki' jechuun deebi'e. Hundi koloniiwwan Afrikaa Lixa Fooyyessaa Faransaayi bara 1958 bilisummaa guutuu argatan hin jedhin; kanneen biroo hanga Sadaasa 1960tti Waldaa Faransaayi keessatti of-bulchoo turan.

Grade 12 History, fuula 209-240 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Garee Casablanca fi MonrovianGabatee wabiiGaree Casablanca · Garee Monrovian

Garee	Ejjennoo walitti makamuu siyaasaa irratti	Biyyoota miseensa
Garee Casablanca	Walitti makamuu siyaasaa federeeshinii ariifachiisaa	Ghana, Algeria, Guinea, Morocco, Egypt, Mali, Libya
Garee Monrovian	Dura diinagdee walitti makamuu, booda tarkaanfii tarkaanfiin siyaasaa	Ethiopia, Nigeria, Liberia, Sierra Leone, Togo, Tunisia, Congo Kinshasa, Somalia

Yoom akka itti fayyadamtu

Gaaffiin garee Casablanca fi garee Monrovian waa'ee walitti makamuu Afrikaa dura OAU bara 1963 hundaa'uu isaa irratti maal akka adda ta'an yoo gaafatame fayyadamaa.

Of eeggadhu

Itoophiyaan garee Monrovian keessaa turte, garee Casablanca keessaa miti. Haayile Silaasee gareewwan lamaan Addis Ababaatti waamanii turan, garuu kun Itoophiyaan miseensa Casablanca gochuu hin dandeessu.

Grade 12 History, fuula 209-240 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Guddina Itoophiyaa 1991 booddee

Waraana Itiyoophiyaa-Eritriyaa fi waliigaltee nagaa tartiibaGabatee wabii6 Waxabajjii 1998 · 13 Waxabajjii 1998 · 22 Fuulbana 1999 · +4

Guyyaa	Taateewwan
6 Waxabajjii 1998	Hooggansi Eritriyaa biyyoota rifatamaniif buufata Badme irratti dhiibbaa geessise.
13 Waxabajjii 1998	Hooggansi Itiyoophiyaa deebisanii dhiibbaa geessisuu jalqabe.
22 Fuulbana 1999	Itiyoophiyaan Badme deebisuuf Operation Sunset jalqabde.
25 Waxabajjii 1999	Itiyoophiyaan waraanni akka xumurame labse.
18 Waxabajjii 2000	Ministeerri Ministirummaa Meles Zenawii fi Prezidaant Isaayaas Afawarqii Waliigaltee Aljeersii fi murtii dhaabbataa fudhatan.
12 Caamsa 2000	Mootummaan lamaanuu waliigaltee nagaa mallattoo irratti kaa'an.
13 Caamsa 2002	Koomishiiniin daangaa murtii laate; Badme Eritriyaatti kennameera.

Yoom akka itti fayyadamtu

Gaaffiin tartiiba taateewwan waraana Itiyoophiyaa-Eritriyaa dhibbeentaa 1990'oota yookaan guyyaa waliigaltee nagaa fi murtii daangaa yoo gaafate, kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Waliigaltee Aljeersii yookaan murtii daangaa 2002 nagaa fide jedhanii hin barreessin. Barreeffamni nuti lachuu akka hin fiidne ibsa; biyyoonnis waggaa kudhan ol 'nagaa hin qabne waraana hin qabne' keessa turan.

Grade 12 History, fuula 241-253 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Sirna Beekumsa Dhaloota Itoophiyaa fi Qabeenya Aadaa

Paarkiin Gaaraa Baalee hanga ammaatti Dhaloota Addunyaa mitiDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Gaaffiin bakki uumamaa Itoophiyaa UNESCO irratti galmeeffame kamtu yookaan bakkeen uumamaa meeqa ta'an yoo gaafatame fayyadami.

Of eeggadhu

Paarkiin Gaaraa Simeen sirna dhaloota addunyaa uumamaa Itoophiyaa tokkicha dha, bakka sagal keessaa. Paarkiin Gaaraa Baalee paarkii biyyaalessaa ta'us hanga ammaatti hin galmoofne; akka bakka UNESCO tokkotti hin tarreessin.

Grade 12 History, fuula 254 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Sirna dhaloota Luwa SidaamaaGabatee wabii1 · 2 · 3 · +2

Lakkoofsa	Maqaa
1	Fulasa
2	Darara
3	Mogisa
4	Wawasa
5	Hirbora

Yoom akka itti fayyadamtu

Gaaffiin tartiiba sirna Luwa shanan yookaan yeroo sirni Luwa guutuun itti fufu yoo gaafatame fayyadami.

Of eeggadhu

Sirni tokko waggaa siyaadan jiraata; sirni Luwa guutuun sirna shanan dha, waggaa afurtamaan. Waggaa siyaadan akka yeroo guutuu sirnichaa hin barreessin.

Grade 12 History, fuula 254 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Maal beekumsa biyyaa ta'eSeera

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin beekumsa biyyaa ibsuu yookaan akkamitti akka saayinsii ammaa irraa adda ta'e yoo gaafatame fayyadami.

Of eeggadhu

Beekumsi biyyaa sirna barnootaa gaggeeffamu alatti uumame; saayinsii dhihaa mirkaneessuu hin barbaachisu jedhamee ibsameera. Gadi-aanaa ykn jijjiiramaa hin taane jechuun hin barreessin; kun barnoota ammaa dogoggoraan yaadu ta'uu boqonnaan ibsa.

Grade 12 History, fuula 254 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Kitaaba barataa Seenaa kutaa 12ffaa

Kitaaba barataa sirna barnootaa haaraa, PDF bilisaan. Kaardiileen fuula kanaa boqonnaalee isaa hordofu.

Maxxansa Ministeera Barnootaa, Ingiliffaa
Fuula 290
PDF buufadhaa

Qormaanni foormulaan kun itti oolu

Gaaffii qormaata biyyaalessaa waggoota darbanii dhugaa, tokkoon tokkoon isaaniis deebii hojjetame qabu.

Qormaata darban bani

Barnoonni kun kutaawwan biroo keessatti

Qormaanni waan kutaan gadii barsiise gaafachuu hin dhiisu. Kaardiiwwan kutaawwan sanaas as jiru.

Barnoota kutaa 12 kan biroo

Kutaa kana keessaa wanti hanga ammaatti kaardii qabu hundi.

Gaaffii barattoonni gaafatan

Kaardiiwwan Seenaa kutaa 12 maal haguugu?: Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 9 irraa kaardii 15: Afrikaa fi Muuxannoo Bittaa (1880s - 1960s), Hawaasaa fi Siyaasaa Yeroo Waraanota Addunyaa, 1914, Afrikaa 1960ffaa booddee, Guddina Itoophiyaa 1991 booddee, Sirna Beekumsa Dhaloota Itoophiyaa fi Qabeenya Aadaa fi kan biroo 4. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.
Kunneen qormaata biyyaalessaa kutaa 12f ni gargaaru?: Eeyyee. Kutaan 12 qormaata biyyaalessaa fudhata; kunneenis seeraa fi foormulaa Seenaa qormaanni sun akka beektu si eeggatudha. Qormaanni waggoota darbanii, deebii hojjetame gaaffii tokkoon tokkoon duuba qabu, marsariitiiduma kana irratti bilisaan jira.
Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?: Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 12 History irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.
Kun bilisaa?: Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.
Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?: 12 Onkoloolessa 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Qayyabadhu; ergasii of qori

Temari kaardiiwwan kana gara gaaffii shaakalaatti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.

Bilisaan jalqabi