የምዕራፍ ማስታወሻዎችና የመልመጃ ጥያቄዎች

የ11ኛ ክፍል ግብርና ምዕራፍ 10፦ የተፈጥሮ ሀብት መግቢያ

በዚህ ገጽ ያለው ሁሉ ለ11ኛ ክፍል የግብርና መፅሐፍ ምዕራፍ 10 ነው፦ ምዕራፉ የሚሸፍነው፣ አጭር ማስታወሻዎቹ፣ የመልመጃ ጥያቄዎች ከመልሶቻቸው ጋር፣ እና ቪዲዮ ባለበት የትምህርቱ ቪዲዮ።

2
ካርዶች: 10
የምዕራፍ 10 የመልመጃ ጥያቄዎች: 160–178
የምዕራፍ 10 የመፅሐፍ ገጾች

ከዚህ ይጀምሩ

የ Temari ትምህርት ለምዕራፍ 10

በዚህ ምዕራፍ ላይ Temari ያዘጋጀው አጭር የቪዲዮ ትምህርት። ፕሌይ ሲጫኑ ብቻ ይጫናል። ትምህርቱ በእንግሊዝኛ ነው።

Acid soil in the highlands, salt in the lowlands · 4 ደቂቃ · የተሠሩ 2 ያለፉ የፈተና ጥያቄዎች

የትምህርቱ ክፍሎች

ትምህርቱን ከዚያ ጀምሮ ለማጫወት አንድ ክፍል ይንኩ።

ምዕራፍ 10 የሚሸፍነው

1.Definition and importance of natural
2.Major types of natural resources
3.Causes and consequences of degradation

የምዕራፍ 10 አጭር ማስታወሻዎች

በ11ኛ ክፍል የግብርና ገጽ ላይ በዚህ ምዕራፍ ሥር የተመዘገቡት ካርዶች። አንድ በአንድ ይክፈቱ።

የአፈር መራቆት ዓይነቶች እና መንስኤዎቻቸውየማጣቀሻ ሠንጠረዥWater erosion · Wind erosion · Soil acidification · +2

የመራቆት ዓይነት	ዋነኛ መንስኤ	የተለመደበት አካባቢ	ዋና ተጽዕኖ
Water erosion	በተጋለጠ አፈር ላይ የሚዘንብ ከፍተኛ ዝናብ	Highlands (ደጋማ ቦታዎች)	የ Topsoil እና የንጥረ-ነገሮች (nutrients) መጥፋት
Wind erosion	ዝቅተኛ የእፅዋት ሽፋን እና ደረቅ አፈር	Lowlands (ቆላማ ቦታዎች)	ምርታማ የሆነው topsoil መወገድ
Soil acidification	የ basic ions ( $K^+$ , $Ca^{2+}$ , $Mg^{2+}$ , $Na^+$ ) leaching መከሰት	Highlands (ደጋማ ቦታዎች)	pH ከ 7 በታች መውረድ፣ የ nutrient ተደራሽነት መቀነስ
Soil salinization	ጨው የበዛበት መስኖ፣ ከፍተኛ evapotranspiration	Lowlands (Rift Valley)	ነጭ የጨው ንጣፍ (white salt crust)፣ የዕፅዋት ውሃ ማጣት (plant dehydration)
Physical degradation	ተደጋጋሚ እና ጥልቅ እርሻ (intensive tillage)፣ ከባድ ማሽነሪዎች፣ overgrazing	የታረሱ መሬቶች (Cultivated lands)	Soil compaction፣ የስር እድገት እና የ aeration መቀነስ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

አካላዊ፣ ኬሚካላዊ እና በአፈር መሸርሸር የሚከሰቱ የአፈር መራቆት ሂደቶችን እና ክልላዊ ስርጭታቸውን ለመለየት ይጠቀሙበት።

ይጠንቀቁ

የውሃ መሸርሸር እና አሲዳማነት ከፍተኛ ዝናብ ባላቸው ደጋማ ቦታዎች እንደሚከሰቱ፣ የንፋስ መሸርሸር እና ጨዋማነት ደግሞ በቆላማ ቦታዎች እንደሚከሰቱ ያስታውሱ።

ከGrade 11 Agriculture፣ ገጽ 163-181 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የተፈጥሮ ሀብት ቁጥራዊ መረጃዎችየማጣቀሻ ሠንጠረዥየተለመደ የማዕድን አፈር · ለአብዛኞቹ ሰብሎች ተስማሚ አፈር · የኢትዮጵያ አፈሮች · +2

ሥርዓት ወይም ሀብት	ክፍል ወይም ባሕርይ	መደበኛ መለኪያ
የተለመደ የማዕድን አፈር	ማዕድናት	$45\%$
የተለመደ የማዕድን አፈር	Organic material (ኦርጋኒክ ቁስ)	$5\%$
የተለመደ የማዕድን አፈር	Pore space (ውሃ እና አየር)	$25\%$ ውሃ፣ $25\%$ አየር
ለአብዛኞቹ ሰብሎች ተስማሚ አፈር	Soil reaction (pH)	$6.5\text{ እስከ }7.2$
የኢትዮጵያ አፈሮች	በአሲድ የተጎዱ አፈሮች	በግምት $40\%$
የዓለም የውሃ ስርጭት	ውቅያኖሶች እና ባህሮች	በግምት $97\%$
የዓለም የውሃ ስርጭት	Freshwater እና የበረዶ ክምችቶች/glaciers	$2\%$ ንጹህ ውሃ፣ $1\%$ በረዶ/glaciers
የAtmosphere ይዘት	Nitrogen ( $N_2$ ) እና Oxygen ( $O_2$ )	$78\%\text{ }N_2$ , $21\%\text{ }O_2$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የአፈር እና የከባቢ አየር ውህዶችን፣ የውሃ ስርጭትን እና ተስማሚ የአፈር ፒኤች (pH) መጠንን ለማስታወስ ይጠቀሙበት።

ይጠንቀቁ

በተለመደው አፈር ውስጥ ክፍት ቦታ (pore space) በእኩል መጠን በውሃ ( $25\%$ ) እና በአየር ( $25\%$ ) የተከፈለ ነው እንጂ በማዕድናት አይደለም።

ከGrade 11 Agriculture፣ ገጽ 163-181 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የምዕራፍ 10 የመልመጃ ጥያቄዎች

በዚህ ምዕራፍ ላይ የተጻፉ 10 የምርጫ ጥያቄዎች፣ እያንዳንዳቸው መልሱና ምክንያቱ አላቸው። መልሱን ከመክፈትዎ በፊት ይሞክሩ። ጥያቄዎቹ በእንግሊዝኛ ናቸው።

ጥያቄ 1

Which of the following is an example of a non-renewable natural resource?

A.Forest
B.Coal
C.Water
D.Atmospheric air

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B Coal

ምክንያቱ

Non-renewable resources cannot regenerate themselves after being used once. Coal, oil, and minerals are non-renewable, while forests, water, and air are renewable resources.

ጥያቄ 2

What percentage of a typical mineral soil is made up of mineral particles?

A.5%
B.25%
C.45%
D.70%

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ C 45%

ምክንያቱ

A typical mineral soil contains about 45% minerals, 5% organic material, 25% water, and 25% air.

ጥያቄ 3

According to the textbook, what is the source of the Abbay River basin in Ethiopia?

A.Ginchi
B.Sekela, West Gojam
C.Bale mountains
D.Lasta/Gidan

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B Sekela, West Gojam

ምክንያቱ

The Abbay River basin originates in Sekela, West Gojam, and flows west toward the Sudan border.

ጥያቄ 4

A wildlife species that is at risk of total extinction throughout its habitat range is classified as:

A.Threatened
B.Endangered
C.Non-native
D.Degraded

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B Endangered

ምክንያቱ

An endangered species is at risk of extinction or disappearance throughout its range of habitats, whereas threatened species are those that may become endangered in the near future.

ጥያቄ 5

For most agricultural crops, what is the most suitable soil pH range for healthy growth?

A.4.0 to 5.0
B.5.5 to 6.0
C.6.5 to 7.2
D.8.0 to 8.5

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ C 6.5 to 7.2

ምክንያቱ

The most suitable soil pH for most crops is between 6.5 and 7.2. Values below this range indicate acidic conditions that reduce crop yield.

ጥያቄ 6

Of the total water available globally, what percentage is found in oceans and seas?

A.97%
B.70%
C.25%
D.2%

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ A 97%

ምክንያቱ

Approximately 97% of the total global water is found in oceans and seas, 2% is fresh water, and 1% is frozen in ice caps and glaciers.

ጥያቄ 7

While soil erosion in the Ethiopian highlands is mainly caused by water, what is the main natural force causing soil erosion in the lowlands?

A.Wind
B.Heavy rainfall
C.Leaching
D.Flooding

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ A Wind

ምክንያቱ

Soil erosion is mainly caused by water in the highlands where rainfall is high, and by wind in the lowlands where vegetation cover is low.

ጥያቄ 8

According to the textbook, arid areas are defined as areas that receive an annual rainfall of:

A.Less than 25 mm
B.Less than 50 mm
C.Between 100 mm and 200 mm
D.Above 500 mm

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ A Less than 25 mm

ምክንያቱ

Arid areas receive less than 25 mm of rainfall per year, while semi-arid areas receive less than 50 mm of annual rainfall.

ጥያቄ 9

Soil acidification in the highland areas of Ethiopia is mainly caused by the leaching of which basic nutrient ions?

A.Nitrogen, phosphorus, and sulfur
B.Potassium, calcium, magnesium, and sodium
C.Iron, aluminum, and zinc
D.Chlorine, copper, and boron

መልሱንና ምክንያቱን ያሳዩ

መልስ፦ B Potassium, calcium, magnesium, and sodium

ምክንያቱ

Soil acidification develops when water washes away basic nutrient ions, specifically potassium, calcium, magnesium, and sodium, from the topsoil through leaching.

ጥያቄ 10

What combined percentage of the Earth's atmosphere is made up of nitrogen gas and oxygen gas?