Kaardiiwwan Herrega kutaa 7 maal haguugu?

Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 7 irraa kaardii 32: Yaada Bu'uuraa Sets, Integers, Madaaliiwwan Linear, Ratio, Proportion fi Percentage, Perimeter fi Area Plane Figures, Congruency Plane Figures fi Bulchiinsa Data. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.

Kutaa 7 keessatti qormaanni biyyaalessaa ni jiraa?

Hin jiru. Itoophiyaan qormaata biyyaalessaa kan kennitu kutaa 6, kutaa 8 fi kutaa 12 qofaafi. Kaardiiwwan kunneen qormaata mana barumsaa keetiif, akkasumas qormaata biyyaalessaa waggaa muraasa booda dhufuuf oolu.

Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?

Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 7 Mathematics irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.

Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.

Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?

13 Onkoloolessa 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Yaadannoo gabaabaa fi kaardii qayyabannaa bilisaa

Herrega kutaa 7

Herrega kutaa 7 Temari irratti kaardii qayyabannaa 32 qaba; boqonnaawwan sirna barnoota biyyaalessaa Itoophiyaatiin qindaa'an. Kaardiin tokkoon tokkoon yeroo seerichi hojjetu, mallattoon isa keessa jiru maal bakka akka bu'u, akkasumas dogoggora barattoonni caalaatti irratti kufan ni ibsa. Bilisaan dubbifamu; herregas hin gaafatan.

Kitaabni barataa Herrega kutaa 7 fuula kana irra PDF bilisaan jira: Maxxansa Biiroo Barnoota Oromiyaa, fuula 218. Gara buufannaatti deemi

32
Kaardii: 7
Boqonnaawwan: 13
Foormulaa: 4
Gabatee wabii: Grade 7 Mathematics
Kitaaba: Bilisa
Gatii: 13 Onkoloolessa 2026
Mirkaneeffannaa dhumaa

Hunda32Foormulaa11Dogoggora baratame9Mala4Seera4Gabatee wabii4

Barnoota guutuu keessatti

Waliigala ratio kennameen qooduuMalaLakkoofsota ratio keessa jiran walitti ida'uun baay'ina qoodaa argadhu. · Waliigala baay'ina qoodaatiin hiri. · Lakkoofsa tokkoon tokkoo isaa gatii qooda tokkoon baay'isi. · +4

Waan gootu	Fakkeenya hojjetame
Lakkoofsota ratio keessa jiran walitti ida'uun baay'ina qoodaa argadhu.	3 + 5 = qooda 8
Waliigala baay'ina qoodaatiin hiri.	800 / 8 = Birrii 100 qooda tokkoof
Lakkoofsa tokkoon tokkoo isaa gatii qooda tokkoon baay'isi.	3 x 100 = Birrii 300 fi 5 x 100 = Birrii 500
Qooda argatte deebistee ida'uun mirkaneessi.	300 + 500 = 800, waliigala ittiin jalqabde
Yoo gaaffiin waliigala osoo hin taane qooda nama tokkoo kenne, qooda sana lakkoofsa isaatiin hiri.	A 3 irratti Birrii 300 argata, kanaaf qoodni tokko Birrii 100 fi B Birrii 500 argata
Ratio salphisuuf lakkoofsota isa keessa jiran hunda qooddattuu waliinii guddaadhaan hiri.	HCF(12, 18) = 6, kanaaf 12 : 18 = 2 : 3
Ratio barreessuu dura baay'ina lamaan safartuu tokkoon kaa'i.	50 cm : 2 m gara 50 : 200 tti jijjiirama, kunis 1 : 4 dha

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin waliigala tokkoo fi ratio kennee qooda nama tokkoon tokkoo gaafatu fayyadami, fakkeenyaaf Birrii 800 ratio 3 : 5 tiin nama lamaaf qooduu. Lakkoofsota ratio walitti ida'i, baay'ina qoodaa argatta; waliigala baay'ina kanaan hiri, gatii qooda tokkoo argatta; ergasii lakkoofsa tokkoon tokkoo isaa gatii qooda tokkoon baay'isi.

Of eeggadhu

Wanti qabxii nama dhabsiisu lakkoofsa dogoggoraatiin hiruu dha. Birrii 800 ratio 3 : 5 tiin qooduu keessatti barattoonni namoonni lama waan jiraniif 2 tiin, yookaan 3 lakkoofsa jalqabaa waan ta'eef 3 tiin hiru. Qoodni 8 dha, kanaaf qoodni tokko Birrii 100 fi qoodni namootaa Birrii 300 fi 500 ta'a. Yoo gaaffiin waliigala osoo hin taane qooda nama tokkoo kenne, lakkoofsa nama sanaatiin hiri: Birriin A 300 3 irratti waan dhaabbatuuf 3 tiin hiri malee 8 tiin miti. Yeroo hunda qooda argatte deebistee ida'i. Yoo waliigala hin kennine, lakkoofsa dogoggoraatti fayyadamteetta.

Qooda-qoodatti, qooda-guutuutti fi guutuu-qoodattiSeeraQooda-qoodatti · Qooda-guutuutti · Guutuu-qoodatti · +4

Walbira qabiinsa	Akkaataa barreeffamu	Waan inni agarsiisu
Qooda-qoodatti	$a : b$	Qooda lamaan wal bira qabuu. Dhiira 3 dubartii 5 tti.
Qooda-guutuutti	$a : (a + b)$	Yeroo guutuun qooda lamaa irraa ijaarame qooda tokko guutuu waliin walbira qabuu. Dhiironni daree keessaa 3 : 8 dha.
Guutuu-qoodatti	$(a + b) : a$	Guutuu qooda tokko waliin walbira qabuu. Dareen dhiirota irraa 8 : 3 dha.
Qooda sadii yookaan isaa ol	$a : (a + b + c)$	Guutuun ida'ama qooda hundaa ti, kanaaf qoodinsa qooda sadii keessatti qoodni jalqabaa guutuu waliin a hanga a + b + c ta'a.
Gatii ratio lakkoofsa lamaa	$\frac{a}{b}$	Ratio lakkoofsa lamaa hirmaata sana, yoo b zeeroo hin taane. Ratio akka 2 : 3 : 5 garuu gatii hirmaataa tokko hin qabu.
Dura safartuu tokko	$50 : 200 = 1 : 4$	Walbira qabuu dura baay'ina lamaan safartuu tokkoon kaa'i; ratio salphifame mataan isaa safartuu hin qabu.
Tartiiba	$3 : 5$	3 baay'ina jalqaba caqasame ta'uu qaba. Yoo lamaan wal qixa hin taane 5 : 3 gaaffii biraa deebisa.

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin ratio waliigala waliin walbira qabu fayyadami, fakkeenyaaf daree dubartii 5 hundaaf dhiira 3 qabu. Lakkoofsi lammaffaan deebii keetii qooda kaan moo daree guutuu akka ta'e dursii murteessi; qooda-qoodatti fi qooda-guutuutti haala tokkoo irraa ratio lama adda addaa ti.

Of eeggadhu

Yeroo wanti tokko guutuu keessaa qooda hangam akka ta'e gaafatamu barattoonni ratio qooda-qoodatti deebisu. Dareen dubartii 5 hundaaf dhiira 3 qabu ijoollee 3 + 5 = 8 qaba, kanaaf dhiironni daree keessaa 3 : 8 malee 3 : 5 miti. Gaaffii keessatti jecha 'hanga' booda jiru dubbisi: yoo inni waliigala caqase, dura qooda walitti ida'i. Dogoggorri lammaffaan safartuu adda addaatiin walbira qabuu dha: 50 cm fi 2 m osoo hin jijjiirin 50 : 2 jedhanii barreessu, sirriin garuu 1 : 4 dha.

Hojjettootaa fi guyyoota: inverse proportionMala

\text{workers} \times \text{days} = \text{total work in worker-days}

\text{workers} \times \text{days} = \text{total work in worker-days}

Waan gootu	Hojjettoonni 5 guyyaa 12 keessatti xumuru. Hojjettoonni 8 guyyaa hangam fudhatu?
Lakkoofsota tuquu dura deebiin gara kamitti akka deemu murteessi.	Hojjetaan yoo baay'ate guyyaan ni hir'ata, kanaaf deebiin 12 gadi ta'uu qaba.
Dura baay'isi: baay'inni hojjettootaa baay'ina guyyaatiin hojii waliigalaa kenna; hojjetaan hundi saffisa hojii wal-fakkaataadhaan hojjeta jedhamee waan fudhatamuuf kun wal-qixxee ta'ee tura.	5 x 12 = hojjetaa-guyyaa 60
Hojii waliigalaa baay'ina hojjettoota haaraatiin hiri.	60 / 8 = guyyaa 7.5, kunis guyyaa torbaa fi walakkaa guyyaa dha
Gara deebiin itti deeme mirkaneessi.	7.5 12 gadi dha, kanaaf qophiin kee karaa sirriitiin ture.
Deebii wal fakkaatu saffisa hojiitiin argachuu.	Hojjetaan tokko guyyaatti hojii 1/60 hojjeta, hojjettoonni 8 guyyaatti 8/60 = 2/15 hojjetu, yeroon immoo 15/2 = guyyaa 7.5 dha.
Bifti wal fakkaatu saffisa irrattis ni mul'ata.	Fageenyi yoo hin jijjiiramne saffisnii fi yeroon inversely proportional dha. Saffisni yoo wal-qixxee ta'e immoo fageenyii fi yeroon waliin dabalu.
Shaakala.	Namoonni 6 hojii tokko guyyaa 15 keessatti xumuru. 6 x 15 = nama-guyyaa 90, kanaaf namoonni 9 guyyaa 90 / 9 = 10 fudhatu.

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo hojiin hangi isaa hin jijjiiramne baay'ina hojjettootaa adda addaatiin hojjetamuu fi gaaffiin amma guyyaa hangam akka fudhatu gaafatu fayyadami. Lakkoofsota jalqabaa lamaan baay'isuun hojii waliigalaa hojjetaa-guyyaadhaan argadhu, ergasii baay'ina hojjettoota haaraatiin hiri.

Of eeggadhu

Barattoonni cimdii lamaan akka direct proportion tti kaa'anii sararaan wal baay'isu: 5 hanga 12 fi 8 hanga x walqixxeessuun guyyaa 19.2 kenna, kunis hojjettoonni 8 kan 5 caalaa yeroo dheeraa fudhatu jechuu dha. Lakkoofsota tuquu dura deebiin gara kamitti akka deemu murteessi: hojjetaan yoo baay'ate guyyaan ni hir'ata, kanaaf deebiin 12 gadi ta'uu qaba. Dura baay'isi, ergasii hiri, guyyaa baay'ina hojjettootaatiin gonkumaa hin hirin.

Baay'istuu dabalaa fi hir'ina dhibbeentaaFoormulaa

\text{New value} = \text{Old value} \times \left(1 \pm \frac{r}{100}\right)

\text{New value} = \text{Old value} \times \left(1 \pm \frac{r}{100}\right)

$r$: hangi jijjiiramaa lakkoofsa salphaadhaan barreeffame, 15% tiif 15
$1 + \frac{r}{100}$: baay'istuu dabalaa: dabala 15% tiif 1.15
$1 - \frac{r}{100}$: baay'istuu hir'inaa: hir'ina 20% tiif 0.80

Wanti barbaadamu	Akkaataa barreeffamu	Fakkeenya hojjetame
Lakkoofsa N keessaa dhibbeentaa P	$\frac{P}{100} \times N$	80 keessaa 25% 20 dha
Lakkoofsi tokko kan biraa keessaa dhibbeentaa hangamii akka ta'e	$\frac{a}{b} \times 100\%$	60 keessaa 15 25% dha, 90 keessaa 72 immoo 80% dha
Dhibbeentaa r tiin dabaluu	$\text{Old} \times \left(1 + \frac{r}{100}\right)$	200 dhibbeentaa 15 tiin yoo dabale 200 x 1.15 = 230 ta'a
Dhibbeentaa r tiin hir'isuu	$\text{Old} \times \left(1 - \frac{r}{100}\right)$	450 dhibbeentaa 20 tiin yoo hir'ate 450 x 0.80 = 360 ta'a
Hir'ina gatii	Qooda gatii ammallee kaffaltu baay'isi.	Hir'inni gatii 25% jechuun 75% kaffalta, kanaaf 0.75 tiin baay'isi
Dhibbeentaa, hirmaata fi desimaalii	$25\% = \frac{25}{100} = 0.25$	Dhibbeentaa gara desimaaliitti: 100 tiin hiri, 37% 0.37 dha. Desimaalii gara dhibbeentaatti: 100 tiin baay'isi, 0.64 64% dha.

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gatiin, qabxiin yookaan baay'inni dhibbeentaa kennameen jijjiiramuu fi gaaffiin gatii haaraa gaafatu fayyadami. Dabala 15% tiif gatii jalqabaa 1.15 tiin, hir'ina 20% tiif immoo 0.80 tiin baay'isi; lakkoofsi ba'u mataan isaa gatii haaraa dha.

Of eeggadhu

Asirratti amaloonni lama qabxii nama dhabsiisu. Inni jalqabaa tarkaanfii tokko gabaabsuu dha: 200 x 0.15 = 30 dabala malee gatii haaraa miti, kanaaf 1 cufaa keessa jiru hambisiitii 1.15 tiin baay'isi, 230 argatta. Inni lammaffaan dhibbeentaa lakkoofsa dogoggoraa irraa fudhachuu dha. 450 dhibbeentaa 20 tiin yoo hir'ifte 360 argatta, garuu 360 dhibbeentaa 20 tiin yoo dabalte 450 osoo hin taane 432 ta'a, sababiin isaas dhibbeentaan 20 sun amma 360 irraa waan fudhatamuuf. Jijjiirama dhibbeentaa tokko dhibbeentaa wal fakkaataadhaan duubatti deebisuun hin danda'amu.

Jijjiirama dhibbeentaa lama wal duraa duubaanDogoggora baratame

\text{New value} = \text{Old value} \times \left(1 \pm \frac{r_1}{100}\right) \times \left(1 \pm \frac{r_2}{100}\right)

\text{New value} = \text{Old value} \times \left(1 \pm \frac{r_1}{100}\right) \times \left(1 \pm \frac{r_2}{100}\right)

Haala	Wanti barattoonni godhan	Wanti dhugumatti ta'u
80 dhibbeentaa 10 dabalee, ergasii dhibbeentaa 5 hir'ate	Dhibbeentaa lamaan ida'anii 5% godhu, 80 x 1.05 = 84 hojjetu.	80 x 1.10 = 88, ergasii 88 x 0.95 = 83.6. Baay'istuun dhugaa 1.10 x 0.95 = 1.045, kunis dabala 4.5% dha.
Dhibbeentaan lammaffaan hanga kam irraa akka fudhatamu	Dhibbeentaa 5 80 jalqabaa irraa fudhatu.	Kan fudhatamu 88 irraa, hanga jijjiiramni jalqabaa hambise irraa, kanaaf jijjiiramni lamaan ni baay'atu malee walitti hin ida'aman.
100 dhibbeentaa 20 dabalee, ergasii dhibbeentaa 20 hir'ate	Lamaan wal haqu jedhanii 100 deebisu.	100 x 1.20 = 120, ergasii 120 x 0.80 = 96, kunis jalqaba irraa 4% gadi dha.
Tartiiba jijjiirama lamaanii	Tartiiba kennameen hojjetamuu qaba jedhanii yaadu.	Baay'isuun iddoo jijjiiruun deebii hin jijjiiru, kanaaf 80 x 0.95 x 1.10 = 83.6 ta'a.

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo baay'inni tokko yeroo lama jijjiiramu fayyadami, fakkeenyaaf gatiin dhibbeentaa 10 dabalee ergasii gurgurtaa irratti dhibbeentaa 5 hir'achuu. Dhibbeentaa walitti ida'uu mannaa baay'istuu lamaan gatii jalqabaa irratti baay'isi, sababiin isaas dhibbeentaan lammaffaan hanga jijjiiramni jalqabaa hambise irraa waan fudhatamuuf.

Of eeggadhu

Barattoonni dhibbeentaa lamaan walitti ida'anii dabala 10% booda hir'ina 5% dhufe akka dabala 5% tokkootti lakkaa'u, kanaaf 83.6 osoo hin taane 80 x 1.05 = 84 hojjetu. Dhibbeentaan 5 kan fudhatamu 88 irraa malee 80 jalqabaa irraa miti. Dogoggorri wal fakkaatu karaa faallaatiin qabxii baay'ee nama dhabsiisa: dabala 20% booda hir'inni 20% wal haqu fakkaata, garuu 100 gara 120 ergasii gara 96 deema, kunis jalqaba irraa 4% gadi bu'a.

Yaada Bu'uuraa Sets

Lakkoofsa miseensota setiiDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin setiin tokko miseensa meeqa qabaatu gaafatu yookaan setiilee lama guddina isaanii wal bira qabnu fayyadamaa.

Of eeggadhu

Miseensi deddeebi'e tokko yeroo tokko qofa lakkaa'ama; fakkeenyaaf {1,1,2,2,3} miseensa 3 qaba, 5 miti. Seti duwwaa { } yookaan ∅ jedhamee barreeffama, miseensa 0 qaba.

Grade 7 Mathematics, fuula 1-10 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Mallattoo ∈ fi ⊂ wal bira qabuuDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin miseensi tokko yookaan seti tokko seti biraa keessa jiraa moo jedhu gaafatu fayyadamaa.

Of eeggadhu

∈ kan miseensa fi seti gidduu qofa fayyadami, fakkeenyaaf 6 ∈ N. ⊂ kan setiilee lama gidduu qofa fayyadami, fakkeenyaaf {2,4} ⊂ N. 2 ⊂ N yookaan {2} ∈ N jechuun barreessuun dogoggora. Seti duwwaan seti kamiyyuu xiinsammii ∅ ⊂ N ta'a, garuu ∅ ∈ N immoo akka hin hafne.

Grade 7 Mathematics, fuula 1-10 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Setiiwwan walqixa fi setiiwwan lakkoofsaan wal fakkaatanDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin setiilee lama walqixa yookaan lakkoofsaan wal fakkaatan moo jedhu gaafatu fayyadamaa.

Of eeggadhu

Setiiwwan lakkoofsaan wal fakkaatan miseensa lakkoofsa wal fakkaatu qofa qabaachuu qabu. Fakkeenyaaf {1,2,3} fi {a,b,c} lakkoofsaan wal fakkaatu, garuu walqixa miti. Setiiwwan walqixa hunda lakkoofsaan wal fakkaatu, garuu setiiwwan lakkoofsaan wal fakkaatan hunda walqixa miti.

Grade 7 Mathematics, fuula 1-10 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Setiilee xiinsammii fi setiilee xiinsammii sirrii tarreessuuMala

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo seti xiqqaa tokko setiilee xiinsammii hunda yookaan setiilee xiinsammii sirrii hunda tarreessuu gaafatu fayyadamaa.

Of eeggadhu

Seti tokko of-keessaa hin ta'u, kanaaf A ⊂ A dogoggora, ammas A ⊆ A sirrii. Seti duwwaa ∅ dagachuun xiinsammii hunda keessatti ni baay'ata, kanaaf qabxii ni dhabsiisa.

Grade 7 Mathematics, fuula 1-10 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Walitti makamuu fi walitti qabamuu setiilee lamaaGabatee wabiiA B

Hojii	Bu'aa A = {3,4,5,6} fi B = {4,6,8,10}
$A \cup B$	$\{3,4,5,6,8,10\}$
$A \cap B$	$\{4,6\}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo setiileen lama kennaman walitti makamuu A ∪ B yookaan walitti qabamuu A ∩ B barbaaddan kanaaf fayyadamaa.

Of eeggadhu

Walitti makamuun miseensota setii lamaanuu fudhata; miseensi walfakkaatu tokko qofa barreeffama. Walitti qabamuun garuu miseensota setii lamaanuu keessa jiran qofa fudhata.

Grade 7 Mathematics, fuula 1-10 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Integers

Qoodi lakkoofsota integer: bu'aan integer yoo hin taaneDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Integer tokko integer biraan yoo qoodte bu'aan lakkoofsa guutuu hin taane, ykn qooduun zeeroo yoo ta'e seera kana fayyadami.

Of eeggadhu

Bu'aan qoodaa integer lamaa yeroo hunda integer miti; fakkeenyaaf 20 ÷ 8 = 2.5. Zeeroon qoodamuu hin danda'u, kanaafuu 20 ÷ 0 deebii hin qabu.

Grade 7 Mathematics, fuula 11-56 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Seera mallattoo bu'aa fi qoodaaGabatee wabii+ · -

Lakkoofsa jalqabaa	Lakkoofsa lammaffaa	Mallattoo bu'aa
+	+	+
+	-	-
-	+	-
-	-	+

Yoom akka itti fayyadamtu

Lakkoofsa lama yoo baay'ifte ykn yoo qoodte, guddina bu'aa baruun dura mallattoo bu'aa beekuuf seera kana fayyadami.

Of eeggadhu

Dursee mallattoo murtaa'i. Negatif lama bu'aa pozitifii kennu, akka (-12) x (-13) = 156; bu'aa negatifii hin barreessin.

Grade 7 Mathematics, fuula 11-56 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Lakkoofsa negatif hir'isuuFoormulaa

a-(-b)=a+b

a-(-b)=a+b

$a$: integer kamiyyuu, kan b irraa hir'atu $dimensionless$
$b$: integer kamiyyuu, kan wal-faallessu hir'atu $dimensionless$

Yoom akka itti fayyadamtu

Lakkoofsa negatif yoo hir'iste, akka 4 - (-9), hir'annaa gara dabalataatti jijjiiruuf seera kana fayyadami.

Of eeggadhu

Mallattoo hir'isuu lama wal-duubaan yoo jiraatan ni dabalama: 4 - (-9) = 13, malee -5 miti. Mallattoo negatif keessaa hin dhiisin.

Grade 7 Mathematics, fuula 11-56 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Madaaliiwwan Linear

Walsimsiisuu fi sararuu hadaaliiSeera

Yoom akka itti fayyadamtu

Walqixxaa sarartaa keessatti hin beekamne sana qoodnaan of irraa fagoomsuuf tarkaanfii hundaa irratti fayyadami, ida'uu, hir'isuu, baay'isuu ykn qoodu illee.

Of eeggadhu

Yeroo gosni tokko gara walakkaa dabarsitu mallattoon isaa jijjiirama. Walakkaa lamaan hunda lakkoofsa zeeroo hin taane qofaan qoodi, zeeroodhaan qoodun hin danda'amu.

Grade 7 Mathematics, fuula 57-102 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Fraction'ota LCM-n baasuuMala

Yoom akka itti fayyadamtu

Walqixxaan sarartaan baatota (fraction) yoo qabaate, qaccaa dura bal'isuu ykn gosa walitti ida'uu irra fayyadami.

Of eeggadhu

Walakkaa lamaan keessaa gosa hunda LCM-n baasi, lakkoofsa guutuu akka 5 mirga irra jiru illee dabalatee. Gosa tokko dhiisuun malaa gaaffii itti danda'a.

Grade 7 Mathematics, fuula 57-102 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Mallattoo '-' duraa qaccaa irra jiruDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Qaccaa mallattoo '-' ykn lakkoofsa hin mijoofne duraa qabu yeroo baaftu fayyadami.

Of eeggadhu

Lakkoofsi qaccaa keessa jiru hundinuu mallattoo isaa jijjiira. -2(x - 4) = -2x + 8 malee -2x - 8 hin barreessin. Gosa lammaffaa mallattoo dhiisuun malaa gaaffii dhabamu itti ta'a.

Grade 7 Mathematics, fuula 57-102 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Mallattoo x fi y kwadiraant hundaa keessattiGabatee wabiiI · II · III · +1

Kwadiraant	Mallattoo x	Mallattoo y
I	+	+
II	-	+
III	-	-
IV	+	-

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo qindaa'ina koorditii isaa irraa kwadiraant lafa barbaaduu murtoofta.

Of eeggadhu

Qindaa'ina sararee irratti argamu kwadiraant hin qabu. Fakkeenyaaf (-3, 0) x-sararee irratti jira, kwadiraant II ykn III keessatti miti.

Grade 7 Mathematics, fuula 57-102 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Ratio, Proportion fi Percentage

Intaresti walitti dabalamuFoormulaa

A = P(1+R)^{T}

A = P(1+R)^{T}

$A$: walumaa maallaqa, jalqabaa fi intaresti walitti dabalame $Birr$
$P$: maallaqa jalqabaa $Birr$
$R$: pirsantii intarestii bara tokkoon tokkoon akkaataa hamaa ta'een, fkn 10% = 0.1 $1 (write the rate per year as a decimal)$
$T$: lakkoofsa bara $year$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo intaresti bara hundaa maallaqa jalqabaa irratti dabalamu, intaresti bara itti aanu immoo walumaa haaraa irratti yeroo hesba'amu kana fayyadami.

Of eeggadhu

10% ta'uu R = 0.1 godhi, 10 hin godhin. Gaaffiin intaresti yoo ta'e, deebiin kee A - P dha, A qofaa osoo hin taane.

Grade 7 Mathematics, fuula 103-153 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Pirsantii baay'ina tokkooFoormulaa

P = R \times B

P = R \times B

$P$: pirsantii, qooda guutuu $same as B (percentage part)$
$R$: hamma, pirsantii akkaataa hamaa ykn daangessaa ta'e, fkn 20% = 0.2 $1 (write the rate as a decimal or fraction)$
$B$: bu'uura, guutummaa, lakkoofsa 'of' booda ture $same as P (base, the whole)$

Yoom akka itti fayyadamtu

Pirsantii lakkoofsa tokkoo barbaaduuf, ykn qooda fi pirsantii isaa kennamee guutummaa barbaaduuf B = P / R godhaa fayyadami.

Of eeggadhu

Bu'uurri lakkoofsa 'of' booda jiru dha; kanaaf '20% of 150' keessatti bu'uurri 150 dha. Pirsantii dura akkaataa hamaa godhi, yoo kana hin godhin deebiin 100 yeroo sobaa ta'a.

Grade 7 Mathematics, fuula 103-153 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Raashion yuunitii walfakkaatuu barbaadaDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Raashio meeshaalee lamaan hamamaman wal bira qabuun dura kana fayyadami, akka maallaqaa, dheerina, ulfina ykn yeroo.

Of eeggadhu

Osoo hin qooddin dura meeshaalee lamaan yuunitii tokkotti jijjiiri. Fakkeenyaaf, santiimii 65 fi Birr 5 raashion 65 : 500 = 13 : 100 dha, 65 : 5 osoo hin taane.

Grade 7 Mathematics, fuula 103-153 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Intaresti sadarkaa salphaaFoormulaa

I = PRT

I = PRT

$I$: intaresti sadarkaa salphaa $Birr$
$P$: maallaqa jalqabaa (liqeeffame ykn kuufame) $Birr$
$R$: pirsantii intarestii bara tokkoon, fkn 7% = 0.07 $1 (write the rate per year as a decimal)$
$T$: yeroo bara keessatti $year$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo maallaqni bara tokkoon tokkoon pirsantii murtaa'een liqeeffamu ykn kuufamu, intaresti maallaqa jalqabaa qofarratti yeroo ilaalamu kana fayyadami.

Of eeggadhu

Yeroo sochii'uu dura yeroo gara bara jijjiiri. Fakkeenyaaf, ji'a 3 = 3/12 = 0.25 bara dha. Pirsantii 12% immoo 12 osoo hin taane 0.12 godhi, yoo kana hin godhin deebiin 100 yeroo guddaa ta'a.

Grade 7 Mathematics, fuula 103-153 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Perimeter fi Area Plane Figures

Bal'ina geengooFoormulaa

A=\pi r^2

A=\pi r^2

$A$: bal'ina geengoo $\text{cm}^2$
$r$: dhiyeenya, fageenya giddu-galaa irraa hamma qabxii geengoo tokkoo $\text{cm}$
$\pi$: pi, yeroo deebii dhibbantaa gaafatamu 3.14 ta'a $1$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo bal'ina geengoo guutuu ykn walakkaa barbaaddan, dhiyeenyi kennameyoo ykn diameter irraa argamu kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Yoo diameter kenname, dursinee 2n qoodaa dhiyeenya argachuuf. Diameter kallattiin r^2 keessa yoo galchite deebiin afur hamma ol ta'a. Geengoo walakkaa ta'e yoo ta'e bal'ina xumuraa walakkaa godhaa.

Grade 7 Mathematics, fuula 154-195 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Bal'ina rhombus fi kiteFoormulaa

A=\frac{1}{2}\,d_1\,d_2

A=\frac{1}{2}\,d_1\,d_2

$A$: bal'ina rhombus ykn kite $\text{cm}^2$
$d_1$: dheerina diagonal jalqabaa $\text{cm}$
$d_2$: dheerina diagonal lammaffaa $\text{cm}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo bifti rhombus ykn kite yoo ta'e, diagonal lamaanuu kennamanii ykn argamuu danda'an kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Bal'inni diagonal lamaan irraa hojjetama, dheerina kuboo irraa miti; kuboo lamaan hin baay'isin. Perimeter garuu kuboo afuran hundaa walitti ida'uu barbaada.

Grade 7 Mathematics, fuula 154-195 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Bal'ina trapeziumFoormulaa

A=\frac{1}{2}(b_1+b_2)\,h

A=\frac{1}{2}(b_1+b_2)\,h

$A$: bal'ina trapezium $\text{cm}^2$
$b_1$: dheerina bu'uura tokko garaa wal fakkaatu $\text{cm}$
$b_2$: dheerina bu'uura biraa garaa wal fakkaatu $\text{cm}$
$h$: ol'aantummaa, fageenya bu'uuraa lamaan gidduu sirriitti qajeelaa $\text{cm}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo bifti afur-kuboo garaa tokko qofa wal fakkaatu (parallel) qabu bal'ina, bu'uura ykn ol'aantummaa hin beekamne barbaaddan kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Ol'aantummaan fageenya sirriitti qajeelaa bu'uura lamaan gidduu ti; kuboo garaa dhiibamee hin fudhatamu. Tarkaanfii keessatti b_1 fi b_2 qofa fayyadamaa, kuboo garaa hin galchin.

Grade 7 Mathematics, fuula 154-195 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Bal'ina sadarkaa sadiiFoormulaa

A=\frac{1}{2}\,b\,h

A=\frac{1}{2}\,b\,h

$A$: bal'ina sadarkaa sadii $\text{cm}^2$
$b$: dheerina bu'uuraa $\text{cm}$
$h$: ol'aantummaa, fageenya gara bu'uuraa qajeelaa karaa kabajaa irraa $\text{cm}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo bu'uura tokko fi ol'aantummaa gara bu'uura sana irra qajeelaan kennamu beektan, sadarkaa sadii kamiifiyyuu kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Ol'aantummaan bu'uura filattan irratti qajeelaa ta'uu qaba; lameenuu gareen tokkoo ta'uu qabu. Sadarkaan sadii ba'aa ol'aantummaan alatti kufa, kanaafuu bu'uura hanga dheeressuutti tarree. Kuboon garaa ol'aantummaa hin ta'u.

Grade 7 Mathematics, fuula 154-195 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Congruency Plane Figures

Qaamolee walqixa sadarkaa walfakkaatanSeera

Yoom akka itti fayyadamtu

Sadarkaan walqixa ta'uu isaanii yeroo mirkanaa'e, safaara ykn kona hin beekamne barbaaduuf fayyadami.

Of eeggadhu

Qaamolee ibsa harkaa ol-aantummaa tartiibaan walsimsiisi. Safaara dhiheenya tokko tokkoo qofa hin fudhatin.

Grade 7 Mathematics, fuula 196-217 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Safaara fi kona gidduu jiruDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

SAS fi ASA gidduu yeroo filattan, ykn safaara lamaa fi kona tokko yeroo kennamanitti madaalii hojjetu moo hin hojjetu murteessuuf fayyadami.

Of eeggadhu

SAS kona safaara lamaan gidduu jiraachuu qaba; ASA safaarri kona lamaan gidduu jiraachuu qaba. Kona safaara lamaan alaa ta'e SAS hin guutu.

Grade 7 Mathematics, fuula 196-217 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Qaroota walqixa wal-simsiisuuDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo sadarkaan ABC sadarkaa FED wajjin walqixa ta'e jedhu barreessitu ykn qaamolee wal-deeggaran barbaaddu fayyadami.

Of eeggadhu

Tartiibni harkaa wal-simsiisuu ni kenna. ABC fi FED walqixa yoo ta'e, A fi F, B fi E, C fi D wal-simsiisu. FED akka DEF barreessuun kona dogoggora ni fida.

Grade 7 Mathematics, fuula 196-217 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Madaalii walqixummaa sadanGabatee wabiiSSS · SAS · ASA

Madaalii	Qaamolee walqixa ta'uu qaban
SSS	Garaa sadan safaara tokkoo garaa sadan safaara kaan wajjin walqixa.
SAS	Safaara lamaan fi kaaniin isaan gidduu jiru kan safaara lamaa fi kaaniin isaan gidduu jiru kaan wajjin walqixa.
ASA	Kona lamaan fi kaaniin isaan gidduu jiru kan kona lamaa fi kaaniin isaan gidduu jiru kaan wajjin walqixa.

Yoom akka itti fayyadamtu

Sadarkaan sadan walqixa ta'uu isaanii yeroo mirkaneessitu, qaamolee kennaman wajjin wal-fakkaatu madaalii filadhu.

Grade 7 Mathematics, fuula 196-217 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Bulchiinsa Data

Giddu galeessa datta (mean)Foormulaa

\text{mean}=\frac{x_1+x_2+\cdots+x_n}{n}

\text{mean}=\frac{x_1+x_2+\cdots+x_n}{n}

$x_i$: gatii i-ffaa tarree datta keessa jiru $same as the data$
$n$: baay'ina gatii tarree datta keessa jiru $count (no unit)$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin giddu galeessa (mean) tarree lakkoofsa tokko tokko irratti gaafatu, yookaan giddu galeessi kennameef lakkoofsa hin beekamne barbaaddan fayyadami.

Of eeggadhu

Lakkoofsa gatii hundaa (n) irratti qoodi, lakkoofsa guddaa irratti hin qoodin. Lakkoofsa hin beekamne argachuuf giddu galeessa lakkoofsa waliin baay'isi, ergasii sadarkaa hunda hasi'i.

Grade 7 Mathematics, fuula 218-246 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Mode: unimodal, bimodal, trimodal ykn mode hin qabneSeera

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo tarree keessaa lakkoofsa baay'ee irra deddeebi'ame gaafatamu, yookaan datta unimodal, bimodal ykn trimodal jedhee ibsuu barbaaddan fayyadami.

Of eeggadhu

Deebii dhiyeessuun dura gatii hundaa baay'ina deddeebi'ina isaa lakkaa'i. Gatii hundi yeroo tokko qofa yoo mul'ate mode hin qabu. Gatiin lamaa ykn isaa ol walqixa deddeebi'ina olaanaa yoo qabaatan, datichi mode sana hanga sanaa qaba.

Grade 7 Mathematics, fuula 218-246 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Kuusaa pie chart (sector angle)Foormulaa

\theta=\frac{V}{T}\times 360^{\circ}

\theta=\frac{V}{T}\times 360^{\circ}

$\theta$: kuusaa sektara giddugaleessaa $^{\circ}$
$V$: gatii gosa tokkoo $same as T$
$T$: gatii waliigalaa gosa hundaa $same as V$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo pie chart lakkoofsa yookaan dhibbeentota kennaman irraa ijaarru, yookaan kuusaa sektara irraa hamma gosa tokkoo barbaaddan fayyadami.

Of eeggadhu

Kuusaawwan sektara hunda walitti makamuun 360° ta'uu qabu. Dhibbeentota yeroo jijjiiru 100n qoodi, ergasii 360°n baay'isi; fkn 20% = 72° malee 7200° miti.

Grade 7 Mathematics, fuula 218-246 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Kitaaba barataa Herrega kutaa 7ffaa

Kitaaba barataa sirna barnootaa haaraa, PDF bilisaan. Kaardiileen fuula kanaa boqonnaalee isaa hordofu.

Maxxansa Biiroo Barnoota Oromiyaa, Afaan Oromoo
Fuula 218
PDF buufadhaa
Maxxansa Ministeera Barnootaa, Ingiliffaa
Fuula 252
PDF buufadhaa

Wantoota kitaabni qabate

1.Yaadrimee tuutotaa
2.Intiijaroota
3.Reeshoo, piropporshiniifi
4.Himoota wal- qixaa sararaawaa
5.Naannawaafi bal'ina danaalee
6.Walitti galummaa danaalee
7.Qabannaa daataa

Barnoonni kun kutaawwan biroo keessatti

Qormaanni waan kutaan gadii barsiise gaafachuu hin dhiisu. Kaardiiwwan kutaawwan sanaas as jiru.

Barnoota kutaa 7 kan biroo

Kutaa kana keessaa wanti hanga ammaatti kaardii qabu hundi.

Gaaffii barattoonni gaafatan

Kaardiiwwan Herrega kutaa 7 maal haguugu?: Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 7 irraa kaardii 32: Yaada Bu'uuraa Sets, Integers, Madaaliiwwan Linear, Ratio, Proportion fi Percentage, Perimeter fi Area Plane Figures, Congruency Plane Figures fi Bulchiinsa Data. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.
Kutaa 7 keessatti qormaanni biyyaalessaa ni jiraa?: Hin jiru. Itoophiyaan qormaata biyyaalessaa kan kennitu kutaa 6, kutaa 8 fi kutaa 12 qofaafi. Kaardiiwwan kunneen qormaata mana barumsaa keetiif, akkasumas qormaata biyyaalessaa waggaa muraasa booda dhufuuf oolu.
Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?: Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 7 Mathematics irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.
Kun bilisaa?: Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.
Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?: 13 Onkoloolessa 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Qayyabadhu; ergasii of qori

Temari kaardiiwwan kana gara gaaffii shaakalaatti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.

Bilisaan jalqabi

Temari.et appii Android qaba; Google Play irratti bilisaan argama.

Waa'ee appii Temari