Kaardiiwwan Herrega kutaa 9 maal haguugu?

Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 9 irraa kaardii 34: Dabalata Waa'ee Tuutaalee, Sirna Lakkoofsaa, Qixxattoota Hiikuu, Walqixxummaa-dhabeeyyii Hiikuu, Seensa Tirigoonomeetirii, Pooliigoonoota Idilee, Walsimtiifi Walfakkii, Veektaroota Dayimeenshinii Lamaa fi kan biroo 1. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.

Kutaa 9 keessatti qormaanni biyyaalessaa ni jiraa?

Hin jiru. Itoophiyaan qormaata biyyaalessaa kan kennitu kutaa 6, kutaa 8 fi kutaa 12 qofaafi. Kaardiiwwan kunneen qormaata mana barumsaa keetiif, akkasumas qormaata biyyaalessaa waggaa muraasa booda dhufuuf oolu.

Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?

Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 9 Mathematics irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.

Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.

Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?

29 Fulbaana 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Yaadannoo gabaabaa fi kaardii qayyabannaa bilisaa

Herrega kutaa 9

Herrega kutaa 9 Temari irratti kaardii qayyabannaa 34 qaba; boqonnaawwan sirna barnoota biyyaalessaa Itoophiyaatiin qindaa'an. Kaardiin tokkoon tokkoon yeroo seerichi hojjetu, mallattoon isa keessa jiru maal bakka akka bu'u, akkasumas dogoggora barattoonni caalaatti irratti kufan ni ibsa. Bilisaan dubbifamu; herregas hin gaafatan.

34
Kaardii: 9
Boqonnaawwan: 18
Foormulaa: 8
Gabatee wabii: Grade 9 Mathematics
Kitaaba: Bilisa
Gatii: 29 Fulbaana 2026
Mirkaneeffannaa dhumaa

Hunda34Foormulaa18Gabatee wabii8Dogoggora baratame5Seera2Mala1

Dabalata Waa'ee Tuutaalee

Foormulaa lakkoofsa tuutaaGabatee wabiiTwo sets · Complement · In A only · +4

Seera	Foormulaa
Two sets	$n(A \cup B) = n(A) + n(B) - n(A \cap B)$
Complement	$n(A') = n(U) - n(A)$
In $A$ only	$n(A) - n(A \cap B)$
Three sets	$n(A \cup B \cup C) = n(A) + n(B) + n(C) - n(A \cap B) - n(A \cap C) - n(B \cap C) + n(A \cap B \cap C)$
Disjoint sets	$n(A \cup B) = n(A) + n(B)$
De Morgan	$(A \cup B)' = A' \cap B'$
De Morgan	$(A \cap B)' = A' \cup B'$
Subsets of a set	$2^{n}$ for a set of $n$ members

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin namoota yookaan wantoota al tokkotti garee tokkoo ol keessa jiran lakkaa'u isaan kana fayyadami; gaaffiin fakkii Veen hundi dhugumatti isuma. Fakkicha kaasi; duraan dursii kutaa gidduu guuti; ergasii gara alaatti deemi.

Of eeggadhu

Tuuta sadiin mallattoon wal jijjiira: cimdii tokkoon tokkoon hir'isi; ergasii walgahiinsa sadeenii deebisii ida'i. Kutaa dhumaa sana dhiisuun karaa guddaa gaaffiin Veen geengoo sadii itti dogoggorudha; sababiin isaas kutaan gidduu al tokko utuu hin taane al zeeroo lakkaa'ama.

Baay'ina Miseensota Tokkummaa Tuutota LamaaFoormulaa

n(A \cup B) = n(A) + n(B) - n(A \cap B)

n(A \cup B) = n(A) + n(B) - n(A \cap B)

$n(A \cup B)$: baay'ina miseensota tokkummaa A fi B $1$
$n(A)$: baay'ina miseensota tuuta A $1$
$n(B)$: baay'ina miseensota tuuta B $1$
$n(A \cap B)$: baay'ina miseensota walqaxxaamura A fi B $1$

Yoom akka itti fayyadamtu

Gaaffilee jechootaa fi lakkoofsa miseensota tuutota wal keessa jiran shallaguuf itti fayyadami.

Of eeggadhu

Walqaxxaamura isaanii n(A and B) hir'isuu hin dagatin, yoo hin taane miseensonni waliinii al lama lakkaa'amu.

Grade 9 Mathematics, fuula 1-86 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Gabatee Baay'ina Tuuta-xiqqaa fi Tuuta-xiqqaa SirriiGabatee wabiiAll Subsets · Proper Subsets

Gosa Tuutaa	Foormulaa Miseensa n Qabuuf	Fakkeenya n = 3 Ta'eef
All Subsets	$2^n$	$2^3 = 8$
Proper Subsets	$2^n - 1$	$2^3 - 1 = 7$

Yoom akka itti fayyadamtu

Tuuta dhuma qabu tokko irraa tuutota-xiqqaa meeqa uumuun akka danda'amu shallaguuf gargaara.

Of eeggadhu

Tuunni kamiyyuu ofiisaatiif tuuta-xiqqaa sirrii ta'uu hin danda'u, kanaaf lakkoofsa isaanii irraa 1 hir'ifama.

Grade 9 Mathematics, fuula 1-86 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Sirna Lakkoofsaa

Seera Qoodinsaa YuukiliidFoormulaa

a = bq + r \quad (0 \le r < b)

a = bq + r \quad (0 \le r < b)

$a$: lakkoofsa qoodamu (dividend) $1$
$b$: lakkoofsa qoodu (divisor) $1$
$q$: bu'aa qoodinsaa (quotient) $1$
$r$: haftee (remainder) $1$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo lakkoofsota lakkaawwii lama walitti qooddu bu'aa fi haftee adda baasuuf itti fayyadami.

Of eeggadhu

Hafteen r yeroo hunda 0 <= r < b ta'uu qaba. Lakkoofsa qoodu b caaluu yookiin lakkoofsa negatiivii ta'uu hin danda'u.

Grade 9 Mathematics, fuula 1-86 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Walitti Dhufeenya GCF fi LCMFoormulaa

\text{GCF}(a, b) \times \text{LCM}(a, b) = a \times b

\text{GCF}(a, b) \times \text{LCM}(a, b) = a \times b

$a$: lakkoofsa uumamaa isa duraa $1$
$b$: lakkoofsa uumamaa isa lammaffaa $1$
$\text{GCF}(a, b)$: hirmaa guddaa waliinii kan a fi b (GCF) $1$
$\text{LCM}(a, b)$: baay'ataa xiqqaa waliinii kan a fi b (LCM) $1$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo baay'ata lakkoofsota lamaa fi GCF yookiin LCM isaanii beektee isa hafe barbaaddu fayyadami.

Of eeggadhu

Seerri kun kan hojjetu lakkoofsota lama qofaafi. Lakkoofsota sadii fi isaa oliif hin hojjetu.

Grade 9 Mathematics, fuula 1-86 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Hundee Lakkoofsaa SalphisuuFoormulaa

\sqrt{a^2 b} = a\sqrt{b} \quad (a > 0, b > 0)

\sqrt{a^2 b} = a\sqrt{b} \quad (a > 0, b > 0)

$a$: lakkoofsa raashinaala hundee keessaa bahe $1$
$b$: lakkoofsa hundee keessatti hafe $1$

Yoom akka itti fayyadamtu

Hundee lakkoofsotaa salphisuuf fi yeroo hundee lakkoofsa wal-fakkaatan walitti iddistu yookiin hir'istu fayyadami.

Of eeggadhu

Hundee lakkoofsaa walitti idduun kan danda'amu yoo lakkoofsi hundee keessaa wal fakkaate qofaadha.

Grade 9 Mathematics, fuula 1-86 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Qixxattoota Hiikuu

Seera Hima Walqixxaa Gatii QulqulluuSeera

Yoom akka itti fayyadamtu

Hima walqixxaa mallattoo gatii qulqulluu of keessaa qabu furuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Gatiin qulqulluu adda bahe lakkoofsa negaatiiviitti qixxaata yoo ta'e, himichi yeruma sana furmaata hin qabu.

Grade 9 Mathematics, fuula 87-129 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Diskiriiminaantii fi Amala HundeeffamaaGabatee wabiiD = b^2 - 4ac > 0 · D = b^2 - 4ac = 0 · D = b^2 - 4ac < 0

Gatii Diskiriiminaantii	Amala Hundeeffamaa	Baay'ina Hundee Qabatamaa
$D = b^2 - 4ac > 0$	Dhugaa fi adda addaa	$2$
$D = b^2 - 4ac = 0$	Dhugaa fi walqixa	$1$
$D = b^2 - 4ac < 0$	Hidhii dhugaa hin qabu	$0$

Yoom akka itti fayyadamtu

Hima walqixxaa kuwaadiraatikii utuu hin furin baay'ina fi gosa hundeeffama isaa beekuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Diskiriiminaantiin zeeroo gadi yoo ta'e hundee qabatamaa hin qabu. Lakkoofsota qabatamaa keessatti hundee lakkoofsa negaatiivii hin fudhatinaa.

Grade 9 Mathematics, fuula 87-129 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Hundee Kijibaa Hima Walqixxaa RaadikaaliiDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Hima walqixxaa jijjiiramaa hundee keessatti qabu yookiin ekspoonantii kFraction qabu yeroo furtan itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Garaa lamaan iskuweerii gochuun hundee sobaa fiduu danda'a. Hundee argame hunda hima walqixxaa jalqabaa keessatti mirkaneessuu qabdu.

Grade 9 Mathematics, fuula 87-129 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Foormulikii KuwaadiraatikiiFoormulaa

x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}

x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}

$x$: hundeeffama kuwaadiraatikii $none$
$a$: koo-efisiyantii duraa (a zeeroo kan hin taane) $none$
$b$: koo-efisiyantii gidduu $none$
$c$: lakkoofsa dhaabbataa $none$

Yoom akka itti fayyadamtu

Hundeeffama hima walqixxaa kuwaadiraatikii bifa dhaabbataa ax^2 + bx + c = 0 irratti argachuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Hirmiinsi 2a lakkoofsa gubbaa guutuu -b dabalatee hira malee hundee qofa miti.

Grade 9 Mathematics, fuula 87-129 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Furmaata Sirna Hima Walqixxaa SaayiziiGabatee wabiia_1/a_2 b_1/b_2 wajjin wal qixa miti · a_1/a_2 = b_1/b_2 = c_1/c_2 · a_1/a_2 = b_1/b_2 c_1/c_2 wajjin wal qixa miti

Haala Reeshoo	Ramaddii Sirnaa	Baay'ina Furmaataa	Sararoota Joomitirii
$\frac{a_1}{a_2}$ $\frac{b_1}{b_2}$ wajjin wal qixa miti	Independent	Furmaata addaa tokko	Walqaxxaamuraa (Intersecting)
$\frac{a_1}{a_2} = \frac{b_1}{b_2} = \frac{c_1}{c_2}$	Dependent	Furmaata baay'ee daangaa hin qabne	Walirra bu'aa (Coincident)
$\frac{a_1}{a_2} = \frac{b_1}{b_2}$ $\frac{c_1}{c_2}$ wajjin wal qixa miti	Inconsistent	Furmaata hin qabu	Cinaattii (Parallel)

Yoom akka itti fayyadamtu

Reeshoo koo-efisiyantii fayyadamuun sirni jijjiiramaa lamaa furmaata qabaachuu fi dhabuu isaa baruuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Koo-efisiyantii walbira qabuu dura himoonni lamaan bifa dhaabbataa walfakkaatuun barreeffamuu isaanii mirkaneessaa.

Grade 9 Mathematics, fuula 87-129 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Walqixxummaa-dhabeeyyii Hiikuu

Walsimbiroo Dhabuu Gatii CimaaFoormulaa

|k| < c \iff -c < k < c \quad \text{and} \quad |k| > c \iff k > c \text{ or } k < -c

|k| < c \iff -c < k < c \quad \text{and} \quad |k| > c \iff k > c \text{ or } k < -c

$k$: himmannoo aljebraa $dimensionless$
$c$: dhaabbataa lakkoofsa poozatiivii $dimensionless$

Yoom akka itti fayyadamtu

Walsimbiroo dhabuu sararaawaa gatii cimaa of keessaa qabu furuuf fayyadami.

Of eeggadhu

Gatii cimaa isa mallattoo irra caalaa qabu gara qooda lamaatti osoo hin baasin akka tokkootti furuun dogoggora fida.

Grade 9 Mathematics, fuula 130-161 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Walsimbiroo Dhabuu Jijjiiramaa Lamaa Giraafiin FuruuMala

Yoom akka itti fayyadamtu

Dirree furmaata walsimbiroo dhabuu sararaawaa diriira koordinetii irratti argachuuf fayyadami.

Of eeggadhu

Qabxii qormaatichaa sarara daangaa irratti filachuun gama isa kam akka halluu dibdu hin beeksisu.

Grade 9 Mathematics, fuula 130-161 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Agarsiisa Garaagarummaa fi DaangaawwanGabatee wabii(a, b) · [a, b] · (a, b] · +1

Garaagarummaa	Walsimbiroo dhabuu	Qabxiiwwan Daangaa
$(a, b)$	$a < x < b$	Open dots at $a$ and $b$
$[a, b]$	$a \le x \le b$	Solid dots at $a$ and $b$
$(a, b]$	$a < x \le b$	Open dot at $a$ , solid dot at $b$
$[a, b)$	$a \le x < b$	Solid dot at $a$ , open dot at $b$

Yoom akka itti fayyadamtu

Tuuta furmaata walsimbiroo dhabuu sarara lakkoofsaa irratti yookiin bifa garaagarummaatiin ibsuuf fayyadami.

Of eeggadhu

Walsimbiroo dhabuu jabaa hin taaneef qabxii banaa fayyadamuun qabxii daangaa sirrii dhabsiisa.

Grade 9 Mathematics, fuula 130-161 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Lakkoofsa Negatiiviin Baayisuu yookiin HiruuDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Gara lamaan walsimbiroo dhabuu lakkoofsa negatiiviin yeroo baayiftu yookiin hirtu fayyadami.

Of eeggadhu

Lakkoofsa negatiiviin yeroo baayiftu yookiin hirtu mallattoo walsimbiroo dhabuu garagalchuu dhiisuun deebii dogoggoraa kenna.

Grade 9 Mathematics, fuula 130-161 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Amaloota Baayataa Walsimbiroo Dhabuu KooridiraatikiiSeera

Yoom akka itti fayyadamtu

Walsimbiroo dhabuu kooridiraatikii bifa baayataan jiru zeeroo irra caaluu yookiin xiqqaachuu isaa furuuf fayyadami.

Of eeggadhu

Baayataan negatiivii yeroo ta'u lameen isaaniiyyuu mallattoo waloo qabu jedhanii yaaduun dogoggora. Mallattoo faallaa qabaachuu qabu.

Grade 9 Mathematics, fuula 130-161 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Seensa Tirigoonomeetirii

Confusing Opposite and Adjacent SidesDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Kofa qaraa kennameef reeshiyoo sine, cosine, yookiin tangent shallaguun dura kana ilaali.

Of eeggadhu

hypotenuse yeroo hunda kofa digrii 90 fuullee dhaabbataadha, garuu kofa qaraa tokkorraa gara isa biraatti yeroo jijjiirtu opposite fi adjacent bakka wal jijjiiru.

Grade 9 Mathematics, fuula 162-180 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Pythagoras TheoremFoormulaa

b^2 + p^2 = h^2

b^2 + p^2 = h^2

$h$: haayipoteniyuusii $m$
$b$: hundee $m$
$p$: cinaacha dhaabbataa $m$

Yoom akka itti fayyadamtu

Dheerina cinaacha rog-sadee kofa qajeelaa isa hin beekamne baruuf yookiin rog-sadeen sun kofa qajeelaa qabaachuu mirkaneessuuf itti fayyadami.

Of eeggadhu

hypotenuse h yeroo hunda cinaacha dheeraa fuullee kofa digrii 90 jiru ta'uu qaba. Bakka h cinaacha biraa hin galchin.

Grade 9 Mathematics, fuula 162-180 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Trigonometric RatiosFoormulaa

\sin A = \frac{\text{opposite}}{\text{hypotenuse}}, \quad \cos A = \frac{\text{adjacent}}{\text{hypotenuse}}, \quad \tan A = \frac{\text{opposite}}{\text{adjacent}}

\sin A = \frac{\text{opposite}}{\text{hypotenuse}}, \quad \cos A = \frac{\text{adjacent}}{\text{hypotenuse}}, \quad \tan A = \frac{\text{opposite}}{\text{adjacent}}

$A$: kofa qara $^\circ$
$\text{opposite}$: cinaacha kofa A'f fuullee ta'e $m$
$\text{adjacent}$: cinaacha kofa A maddii jiru $m$
$\text{hypotenuse}$: haayipoteniyuusii $m$

Yoom akka itti fayyadamtu

Rog-sadee kofa qajeelaa keessatti hariiroo kofa qaraa fi dheerina cinaachaa walbira qabuuf itti fayyadami.

Of eeggadhu

opposite fi adjacent kofa filatame irratti hundaa'u. Kofa A tiif cinaacha sirrii ta'uu isaa mirkaneessi.

Grade 9 Mathematics, fuula 162-180 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Trigonometric Values of Special AnglesGabatee wabiiA

Ratio	$0^\circ$	$30^\circ$	$45^\circ$	$60^\circ$	$90^\circ$
$\sin A$	$0$	$\frac{1}{2}$	$\frac{1}{\sqrt{2}}$	$\frac{\sqrt{3}}{2}$	$1$
$\cos A$	$1$	$\frac{\sqrt{3}}{2}$	$\frac{1}{\sqrt{2}}$	$\frac{1}{2}$	$0$
$\tan A$	$0$	$\frac{1}{\sqrt{3}}$	$1$	$\sqrt{3}$	undefined

Yoom akka itti fayyadamtu

Taabilee malee gatiiwwan kofoota beekamoo shallaguuf itti fayyadami.

Of eeggadhu

Gatiin tan digrii 90 zeeroof waan hiramuuf hiika hin qabu (undefined).

Grade 9 Mathematics, fuula 162-180 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Pooliigoonoota Idilee

Bal'ina Tolfagee IdileeFoormulaa

A = \frac{1}{2} a P

A = \frac{1}{2} a P

$A$: bal'ina rog-baay'ee qajeelaa $\text{m}^2$
$a$: apoozemii rog-baay'ee qajeelaa $\text{m}$
$P$: naannawa rog-baay'ee qajeelaa $\text{m}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Apothem fi perimeter tolfagee idilee yeroo beekamanitti bal'ina isaa shallaguuf foormulaa kanatti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Apothem jechuun fageenya qajeelaa giddu-galeessa irraa gara cinaachaatti jiru dha malee raadiyeesii gara koflaatti jiru miti.

Grade 9 Mathematics, fuula 181-208 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Kofla Keessoo Tolfagee IdileeFoormulaa

\theta = \frac{(n - 2) \times 180^\circ}{n}

\theta = \frac{(n - 2) \times 180^\circ}{n}

$\theta$: safara kofa keessoo tokkoon tokkoo $^\circ$
$n$: baay'ina cinaachota rog-baay'ee qajeelaa $1$

Yoom akka itti fayyadamtu

Hangi kofla keessoo tokkoo tolfagee idilee hunda kofloota walqixa qabu keessatti shallaguuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Foormulaan kun tolfagee idileef qofa hojjeta. Tolfageen idilee hin taane kofloota walqixa hin qabu.

Grade 9 Mathematics, fuula 181-208 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Dheerina Cinaacha Tolfagee Idilee Geengoo Keessatti SarqameeFoormulaa

s = 2r \sin\left(\frac{180^\circ}{n}\right)

s = 2r \sin\left(\frac{180^\circ}{n}\right)

$s$: dheerina cinaacha rog-baay'ee qajeelaa $\text{m}$
$r$: raadiyeesii geengoo naannoo $\text{m}$
$n$: baay'ina cinaachota rog-baay'ee qajeelaa $1$

Yoom akka itti fayyadamtu

Tolfagee idilee cinaacha n qabu kan geengoo raadiyeesii r keessatti sarqameef dheerina cinaachaa shallaguuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Sararri qajeelaan cinaacha bakka lamatti waan qooduuf 2n baay'isuu hin dagatinaa.

Grade 9 Mathematics, fuula 181-208 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Walsimtiifi Walfakkii

Garaagarummaa Scale Factor Sararaawaa fi AreaDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Dheerinni cinaachaa yeroo jijjiiramu Perimeter fi Area akkamitti akka jijjiiramu gaaffilee gaafataman irratti ilaali.

Of eeggadhu

Dheerina cinaachaa 2n baay'isuun Perimeter dachaa taasisa, garuu Area 2^2 = 4n baay'isa.

Grade 9 Mathematics, fuula 209-246 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Reeshoo Area Bocaalee WalfakkaatooFoormulaa

\frac{A_1}{A_2} = \left(\frac{s_1}{s_2}\right)^2 = k^2

\frac{A_1}{A_2} = \left(\frac{s_1}{s_2}\right)^2 = k^2

$A_1$: Area boca walfakkaataa isa duraa $\text{m}^2$
$A_2$: Area boca walfakkaataa isa lammaffaa $\text{m}^2$
$s_1$: side length boca isa duraa $\text{m}$
$s_2$: side length walsimu boca isa lammaffaa $\text{m}$
$k$: faakterii iskeelii $1$

Yoom akka itti fayyadamtu

Dheerinni cinaachaa yookiin scale factor yoo kenname Area boca walfakkaataa shallaguuf fayyadami.

Of eeggadhu

Scale factor iskuweerii gochuu hin dagatin. Reeshoon Area k^2 dha malee k miti.

Grade 9 Mathematics, fuula 209-246 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Reeshoo Perimeter Bocaalee WalfakkaatooFoormulaa

\frac{P_1}{P_2} = \frac{s_1}{s_2} = k

\frac{P_1}{P_2} = \frac{s_1}{s_2} = k

$P_1$: Perimeter boca walfakkaataa isa duraa $\text{m}$
$P_2$: Perimeter boca walfakkaataa isa lammaffaa $\text{m}$
$s_1$: side length boca isa duraa $\text{m}$
$s_2$: side length walsimu boca isa lammaffaa $\text{m}$
$k$: faakterii iskeelii $1$

Yoom akka itti fayyadamtu

Bocoonni ji'omeetirii lama walfakkaatoo yoo ta'an Perimeter yookiin dheerina cinaachaa hin beekamne baruuf fayyadami.

Of eeggadhu

Reeshoo yeroo qindeessitu cinaachota walsiman qofa walitti heeri.

Grade 9 Mathematics, fuula 209-246 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Ulaagaalee Walfakkannoo Rog-sadootaaGabatee wabiiAA · SSS · SAS

Ulaagaa	Walqixxummaa yookiin Reeshoo	Goolaba
AA	$\angle A = \angle D \text{ and } \angle B = \angle E$	$\triangle ABC \sim \triangle DEF$
SSS	$\frac{AB}{DE} = \frac{BC}{EF} = \frac{AC}{DF}$	$\triangle ABC \sim \triangle DEF$
SAS	$\frac{AB}{DE} = \frac{AC}{DF} \text{ and } \angle A = \angle D$	$\triangle ABC \sim \triangle DEF$

Yoom akka itti fayyadamtu

Rog-sadoonni lama walfakkaatoo ta'uu isaanii ulaagaalee kofa yookiin cinaachaa muraasaan mirkaneessuuf fayyadami.

Of eeggadhu

Walfakkannoo SAS keessatti kofni walqixa ta'e cinaachota lamaan reeshoo qaban gidduu ta'uu qaba.

Grade 9 Mathematics, fuula 209-246 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Veektaroota Dayimeenshinii Lamaa

Hammoota Kallattiin Ida'uuDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Vektaroota waltParallel hin taane walitti makuun bu'aa isaanii yeroo barbaaddu.

Of eeggadhu

Vektaroonni kallattii tokko yoo qabaatan malee hammoota isaanii akka lakkoofsa salphaatti kallattiin hin ida'inaa.

Grade 9 Mathematics, fuula 247-262 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Hamma Vektarii KolomiiFoormulaa

|\mathbf{a}| = \sqrt{x^2 + y^2}

|\mathbf{a}| = \sqrt{x^2 + y^2}

$|\mathbf{a}|$: hamma vektarii a $\text{units}$
$x$: kuttaa dalgee vektarii a $\text{units}$
$y$: kuttaa olka'aa vektarii a $\text{units}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Dheerina yookiin hamma vektarii fakkii lamaa bifa kolomiitiin kennamee shallaguuf gargaara.

Of eeggadhu

Ida'uun dura kutaalee negaatiivii ta'an gara poozatiiviitti jijjiiruuf iskuweerii gochuu hin dagatin.

Grade 9 Mathematics, fuula 247-262 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Hamma Vektarii Qabxiilee Qindeessituu IrraaFoormulaa

|\vec{PQ}| = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}

|\vec{PQ}| = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}

$|\vec{PQ}|$: hamma vektarii PQ $\text{units}$
$x_1$: qindeessituu x qabxii jalqabaa P $\text{units}$
$y_1$: qindeessituu y qabxii jalqabaa P $\text{units}$
$x_2$: qindeessituu x qabxii xumuraa Q $\text{units}$
$y_2$: qindeessituu y qabxii xumuraa Q $\text{units}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Hamma vektarii qabxii jalqabaa fi xumuraa dirree qindeessituu irratti kenname gidduu jiru shallaguuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Kallattii eeguuf qabxii xumuraa irraa qabxii jalqabaa hir'isaa.

Grade 9 Mathematics, fuula 247-262 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Seera Ida'ama Vektarii Rog-sadoottiFoormulaa

\vec{AB} + \vec{BC} = \vec{AC}

\vec{AB} + \vec{BC} = \vec{AC}

$\vec{AB}$: vektarii jalqabaa qabxii A irraa gara qabxii B $\text{units}$
$\vec{BC}$: vektarii lammaffaa qabxii B irraa gara qabxii C $\text{units}$
$\vec{AC}$: vektarii bu'aa qabxii jalqabaa A qabxii xumuraa C waliin walqunnamsiisu $\text{units}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Qabxiin jalqabaa vektarii lammaffaa qabxii xumuraa vektarii jalqabaa waliin yoo walqunname vektarii bu'aa barbaaduuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Qabxii jalqabaa fi xumuraa walqunnamsiisuun dura miilli vektarii lammaffaa mataa vektarii jalqabaa irra ta'uu isaa mirkaneeffadhaa.

Grade 9 Mathematics, fuula 247-262 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Istaatistiiksii fi Piroobaabiliitii

Arithmetic Mean Ragaa Hin Qindaa'iniiFoormulaa

\text{Mean} = \frac{x_1 + x_2 + \dots + x_n}{n}

\text{Mean} = \frac{x_1 + x_2 + \dots + x_n}{n}

$x_i$: Gatii ragaa dhuunfaa $none$
$n$: Baay'ina ragaalee waliigalaa $none$

Yoom akka itti fayyadamtu

Giddugaleessa tarree lakkoofsota hin qindaa'inii barbaaduuf tajaajila.

Of eeggadhu

Baay'ina ragaalee waliigalaatiif hiri malee gatii guddaaf hin hirin.

Grade 9 Mathematics, fuula 263 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Mean Gabatee Irra-deddeebiiFoormulaa

\text{Mean} = \frac{f_1 x_1 + f_2 x_2 + \dots + f_k x_k}{f_1 + f_2 + \dots + f_k}

\text{Mean} = \frac{f_1 x_1 + f_2 x_2 + \dots + f_k x_k}{f_1 + f_2 + \dots + f_k}

$x_i$: Gatii ragaa $none$
$f_i$: Irra-deddeebii gatii ragaa $none$

Yoom akka itti fayyadamtu

Mean ragaa gabatee irra-deddeebii keessatti kenname shallaguuf tajaajila.

Of eeggadhu

Ida'ama irra-deddeebiitiif hiri malee baay'ina tarreewwan gabatichaatiif hin hirin.

Grade 9 Mathematics, fuula 263 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Amaloota Mean Jijjiirama Wanti Hunda Irratti Ta'uunGabatee wabiiAdd p · Subtract p · Multiply by nonzero p · +1

Jijjiirama gatii ragaa hunda irratti ta'e	Mean argamu
Add $p$	$\text{Mean} + p$
Subtract $p$	$\text{Mean} - p$
Multiply by nonzero $p$	$p \cdot \text{Mean}$
Divide by nonzero $p$	$\frac{\text{Mean}}{p}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gatiin ragaa hundi lakkoofsa walfakkaataadhaan jijjiiramu, mean haaraa dafanii shallaguuf tajaajila.

Of eeggadhu

Ida'amni garaagarummaa ragaalee hundaafi mean gidduu jiru yeroo hunda ebaadha.

Grade 9 Mathematics, fuula 263 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Kitaaba barataa Herrega kutaa 9ffaa

Kitaaba barataa sirna barnootaa haaraa, PDF bilisaan. Kaardiileen fuula kanaa boqonnaalee isaa hordofu.

Maxxansa Ministeera Barnootaa, Ingiliffaa
Fuula 337
PDF buufadhaa

Wantoota kitaabni qabate

1.Further on Sets
2.The Number System
3.Solving Equations
4.Solving Inequalities
5.Introduction to Trigonometry
6.Regular Polygons
7.Congruency and Similarity
8.Vectors in Two Dimensions
9.Statistics and Probability

Barnoonni kun kutaawwan biroo keessatti

Qormaanni waan kutaan gadii barsiise gaafachuu hin dhiisu. Kaardiiwwan kutaawwan sanaas as jiru.

Barnoota kutaa 9 kan biroo

Kutaa kana keessaa wanti hanga ammaatti kaardii qabu hundi.

Gaaffii barattoonni gaafatan

Kaardiiwwan Herrega kutaa 9 maal haguugu?: Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 9 irraa kaardii 34: Dabalata Waa'ee Tuutaalee, Sirna Lakkoofsaa, Qixxattoota Hiikuu, Walqixxummaa-dhabeeyyii Hiikuu, Seensa Tirigoonomeetirii, Pooliigoonoota Idilee, Walsimtiifi Walfakkii, Veektaroota Dayimeenshinii Lamaa fi kan biroo 1. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.
Kutaa 9 keessatti qormaanni biyyaalessaa ni jiraa?: Hin jiru. Itoophiyaan qormaata biyyaalessaa kan kennitu kutaa 6, kutaa 8 fi kutaa 12 qofaafi. Kaardiiwwan kunneen qormaata mana barumsaa keetiif, akkasumas qormaata biyyaalessaa waggaa muraasa booda dhufuuf oolu.
Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?: Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 9 Mathematics irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.
Kun bilisaa?: Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.
Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?: 29 Fulbaana 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Qayyabadhu; ergasii of qori

Temari kaardiiwwan kana gara gaaffii shaakalaatti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.

Bilisaan jalqabi