Kaardiiwwan Herrega kutaa 5 maal haguugu?

Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 8 irraa kaardii 31: Tilmaamaa, Bal'ina fi Qaxxaamura, Qoodawwan, Dhibbeentota, Dhibbeentaa, Hojii Jijjiiramtoota Irratti, Odeeffannoo Qindeessuu, Gosoota fi Hiikkaa Bifa Cilaa fi Sararoota, Kon'ota fi Tilmaama. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.

Kutaa 5 keessatti qormaanni biyyaalessaa ni jiraa?

Hin jiru. Itoophiyaan qormaata biyyaalessaa kan kennitu kutaa 6, kutaa 8 fi kutaa 12 qofaafi. Kaardiiwwan kunneen qormaata mana barumsaa keetiif, akkasumas qormaata biyyaalessaa waggaa muraasa booda dhufuuf oolu.

Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?

Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 5 Mathematics irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.

Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.

Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?

13 Onkoloolessa 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Yaadannoo gabaabaa fi kaardii qayyabannaa bilisaa

Herrega kutaa 5

Herrega kutaa 5 Temari irratti kaardii qayyabannaa 31 qaba; boqonnaawwan sirna barnoota biyyaalessaa Itoophiyaatiin qindaa'an. Kaardiin tokkoon tokkoon yeroo seerichi hojjetu, mallattoon isa keessa jiru maal bakka akka bu'u, akkasumas dogoggora barattoonni caalaatti irratti kufan ni ibsa. Bilisaan dubbifamu; herregas hin gaafatan.

31
Kaardii: 8
Boqonnaawwan: 13
Foormulaa: 5
Gabatee wabii: Grade 5 Mathematics
Kitaaba: Bilisa
Gatii: 13 Onkoloolessa 2026
Mirkaneeffannaa dhumaa

Hunda31Foormulaa13Dogoggora baratame10Gabatee wabii5Seera2Mala1

Tilmaamaa, Bal'ina fi Qaxxaamura

Bal'ina rektaangilii ykn kaaraaFoormulaa

A = l \times w

A = l \times w

$A$: bal'ina rektaangilii, yuunitii kaaraatiin $\text{m}^{2}$
$l$: dheerina rektaangilii $\text{m}$
$w$: laafina rektaangilii $\text{m}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo rektaangiliin ykn kaaraan dheerina fi laafina isaatiin kennamee bal'ina yuunitii kaaraatiin argachuu qabdu, kana fayyadami.

Of eeggadhu

Dheerina fi laafina yuunitii tokkicha yoo ta'an qofa baay'isi. Dheerinni santii meetirii fi laafinni meetira ta'e dura jijjiiri.

Grade 5 Mathematics, fuula 1-25 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Jijjiirama yuunitii bal'inaaGabatee wabii1 m^2 · 1 ha · 1 km^2 · +1

Yuunitii	Wal fakkaata
$1\,\text{m}^{2}$	$10{,}000\,\text{cm}^{2}$
$1\,\text{ha}$	$10{,}000\,\text{m}^{2}$
$1\,\text{km}^{2}$	$1{,}000{,}000\,\text{m}^{2}$
$1\,\text{cm}^{2}$	$100\,\text{mm}^{2}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo bal'inni yuunitii kaaraa tokkoon kennamee yuunitii kaaraa biraa gaafatamu tarree kana fayyadami; fakkeenyaaf meetira kaaraa gara santii meetira kaaraatti.

Grade 5 Mathematics, fuula 1-25 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Lakkoofsa jijjiirama hoo'isuu fi kuubisuuDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo yuunitii kaaraa ykn kuubii gidduutti jijjiiratan, lakkoofsi jijjiirama dheerinaa hoo'isuu ykn kuubisuu akka qabu kana yaadadhu.

Of eeggadhu

Barattoonni baay'ee lakkoofsa qofa hoo'isu, jijjiirama isaa irra deebi'anii hin hoo'isan. Meetira kaaraa tokko santii meetira kaaraa 100 miti. Meetira 1 = santii meetira 100 waan ta'eef, meetira kaaraa 1 = 100 × 100 = 10,000 santii meetira kaaraa; meetira kuubii 1 = 1,000,000 santii meetira kuubii. Yaadadhu.

Grade 5 Mathematics, fuula 1-25 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Jijjiirama yuunitii baay'ina dhangalaasaaGabatee wabii1 m^3 · 1 L · 1 cm^3

Yuunitii	Wal fakkaata
$1\,\text{m}^{3}$	$1{,}000{,}000\,\text{cm}^{3}$
$1\,\text{m}^{3}$	$1{,}000\,\text{L}$
$1\,\text{L}$	$1{,}000\,\text{cm}^{3}$
$1\,\text{cm}^{3}$	$1{,}000\,\text{mm}^{3}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo baay'ina dhangalaasaa ykn baay'ina dhangala'aa wayii yuunitii tokkoon kennamee yuunitii biraa gaafatamu tarree kana fayyadami; fakkeenyaaf kuubii meetira irraa gara liitiratti.

Grade 5 Mathematics, fuula 1-25 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Baay'ina dhangalaasaa bookkuu ykn kuubiiFoormulaa

V = l \times w \times h

V = l \times w \times h

$V$: baay'ina dhangalaasaa bookkuu ykn kuubii, yuunitii kuubikiiin $\text{m}^{3}$
$l$: dheerina bookkuu $\text{m}$
$w$: laafina bookkuu $\text{m}$
$h$: ol'aana bookkuu $\text{m}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo bookkuu, kuubii ykn kontenara dheerina, laafina fi ol'aana isaatiin kennamee baay'ina dhangalaasaa yuunitii kuubikiiin argachuu qabdu, kana fayyadami.

Of eeggadhu

Dheerina, laafina fi ol'aana hunda yuunitii tokkicha ta'uu isaanii mirkaneessi. Yoo kana ta'uu baate baay'isuu dura jijjiiri.

Grade 5 Mathematics, fuula 1-25 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Qoodawwan

Hiikkaa tokko hiikkaa biraatiin qooduFoormulaa

\frac{a}{b} \div \frac{c}{d} = \frac{a}{b} \times \frac{d}{c}

\frac{a}{b} \div \frac{c}{d} = \frac{a}{b} \times \frac{d}{c}

$a$: lakkoofsa gubbaa hiikkaa jalqabaa $\text{none}$
$b$: lakkoofsa gadaa hiikkaa jalqabaa, zeeroo irra jiru hin taane $\text{none}$
$c$: lakkoofsa gubbaa hiikkaa qoodaa, zeeroo irra jiru hin taane $\text{none}$
$d$: lakkoofsa gadaa hiikkaa qoodaa, zeeroo irra jiru hin taane $\text{none}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo hiikkaa tokko hiikkaa biraatiin qoodamu, lakkoofsi walitti makame irra jiraatu gara hiikkaa irra caalaatti yeroo jijjiiraman immoo fayyadami.

Of eeggadhu

Lakkoofsota walitti makaman jalqabaa gara hiikkaa irra caalaatti jijjiiri. Hiikkaa lammaffaa (qoodaa) qofa garagalchi; kan jalqabaa hin garagalchin.

Grade 5 Mathematics, fuula 26-45 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Hiikkaa a/b: qooda guutuu tokkooFoormulaa

\frac{a}{b}

\frac{a}{b}

$a$: lakkoofsa gubbaa (numerator): baay'ina qoodota wal qixa fudhatame $\text{none}$
$b$: lakkoofsa gadaa (denominator): baay'ina qoodota wal qixa guutuun itti qoqqoobame, lakkoofsa guutuu zeeroo irra jiru hin taane $\text{none}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo guutuun tokko qoodota wal qixa ta'an irratti qoqqoobamu, qoodota kanneen keessaa meeqni akka quqqullame ykn fudhatame ibsuu barbaachisu tti fayyadami.

Of eeggadhu

Lakkoofsi gadaa b zeeroo ta'uu hin danda'u; guutuun tokko qoodota wal qixa zeeroo gargar hin baafamu.

Grade 5 Mathematics, fuula 26-45 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Lakkoofsa walitti makame gara hiikkaa irra caalaatti jijjiiruuFoormulaa

w\,\frac{a}{b} = \frac{w \times b + a}{b}

w\,\frac{a}{b} = \frac{w \times b + a}{b}

$w$: qoodni lakkoofsa guutuu lakkoofsa walitti makame $\text{none}$
$a$: lakkoofsa gubbaa hiikkaa keessaa $\text{none}$
$b$: lakkoofsa gadaa hiikkaa keessaa, hin jijjiiramu $\text{none}$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo lakkoofsa walitti makame hiikkaa irra caalaa gochuu barbaachisu, akka dura baay'isuu ykn qoodu tti fayyadami.

Of eeggadhu

Lakkoofsa guutuu gamtaan baay'isuu hin dagatinaa; itti aansuun lakkoofsa gubbaa dabaluun lakkoofsa gadaa akka jiru tiksi. Lakkoofsa guutuu qofa lakkoofsa gubbaa waliin dabaluun deebii dogoggoraa ni kenna.

Grade 5 Mathematics, fuula 26-45 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Dhibbeentota

Qabxiiwwan dhibbaa yeroo dabalan ykn hir'isan sarara tokkotti kaa'uuDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo lakkoofsa dhibbaa tokkoo tokkoon dabaluu ykn hir'isuu fayyadamaa.

Of eeggadhu

Qabxiiwwan dhibbaa sarara tokko irra kaa'aa, bakka hin guutamne zeeroodhaan guuti. 2.07 dabaluun dura gara 2.070 jijjiiri.

Grade 5 Mathematics, fuula 46-71 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Hirkattuuwwan baay'ee dhibbaa fi dhibbeentaaGabatee wabii1/10 · 1/100 · 1/5 · +1

Hirkattuu	Dhibbaa	Dhibbeentaa
$\frac{1}{10}$	$0.1$	$10\%$
$\frac{1}{100}$	$0.01$	$1\%$
$\frac{1}{5}$	$0.2$	$20\%$
$\frac{1}{4}$	$0.25$	$25\%$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo hirkattuun gar-lakkoofsaa 10, 100, 5 ykn 4 ta'e dhibbaa ykn dhibbeentaatti jijjiiruu barbaaddan fayyadamaa.

Of eeggadhu

Tokko-tokkoo kudhan 0.1 dha, 0.01 miti. Tokko-tokkoo dhibbaa 0.01 dha. Yeroo dhibbaatti jijjiiran qabxii dhibbaa bakka sirrii irra kaa'aa.

Grade 5 Mathematics, fuula 46-71 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Dhibbaa gara hirkattuu gadi-aanaa tokkoo jijjiiruuMala

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo dhibbaa gara hirkattuutti jijjiiran deebii gadi-aanaa tokkoo ta'e barreessuuf fayyadamaa.

Of eeggadhu

Gar-lakkoofsi zeeroo qabxii dhibbaa irra jiran hanga lakkoofsaatti ni qabaata; kanaaf 0.075 = 75/1000 dha, 75/100 miti. Ergasii lakkoofsa olaanaa 25 irratti qoodaa, deebiin 3/40 ta'a.

Grade 5 Mathematics, fuula 46-71 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Dhibbaa 10, 100 fi 1000 dhaan baay'isuu fi qooduSeera

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo dhibbaa 10, 100 ykn 1000 dhaan baay'isan ykn qooddan qabxii dhibbaa sochoosuu barbaaddan fayyadamaa.

Of eeggadhu

Baay'isuutti qabxii gara mirgaatti, qoodutti gara bitaatti sochoosaa. 0.456 x 100 = 45.6 dha, 4.56 miti. 89.4 / 100 = 0.894 dha.

Grade 5 Mathematics, fuula 46-71 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Bakka qabxii dhibbaa baay'isuu keessatti kaa'uuDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo lakkoofsa dhibbaa lama baay'isanii bakka qabxii dhibbaa deebii keessatti kaa'amu murteessuuf fayyadamaa.

Of eeggadhu

Akkuma lakkoofsa guutuu baay'isaa, ergasii bakka dhibbaa lakkoofsa lamaan keessatti jiran walitti lakkaa'aa. Qabxii mirgaa gara bitaatti bakka sanaa sochoosaa. 0.2 x 0.7 = 0.14 dha, 1.4 miti.

Grade 5 Mathematics, fuula 46-71 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Dhibbeentaa

Walitti dhufeenya hanga, dhibbaa fi deshimaalaaGabatee wabii1/4 · 1/2 · 3/4 · +4

Hanga	Dhibbaa	Deshimaalaa
$\frac{1}{4}$	25%	0.25
$\frac{1}{2}$	50%	0.5
$\frac{3}{4}$	75%	0.75
$\frac{1}{5}$	20%	0.2
$\frac{1}{10}$	10%	0.1
$\frac{1}{100}$	1%	0.01
1	100%	1

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo hangi gara dhibbaa ykn deshimaalaatti jijjiiramu fayyadami. Tarree kana bu'aa jijjiirama mirkaneessuuf ni gargaara.

Grade 5 Mathematics, fuula 72-91 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Hamma dhibbaa irraa argachuuFoormulaa

A = \frac{P}{100} \times W

A = \frac{P}{100} \times W

$A$: kutaa barbaadamu $same as W$
$P$: dhibbaan kennames $%$
$W$: hammi guutuu $same as A$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo dhibbaan guutuu kennamee kutaa isaa barbaaddan fayyadami. Fakkeenyaaf, 25% of 200 birr meeqa?

Of eeggadhu

Dhibbaa 100n qoodaa, booda guutuu wajjin baadhaa. 25% of 200 = 50 malee 25 × 200 = 5000 hin ta'u.

Grade 5 Mathematics, fuula 72-91 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Dhibbaa guutuu irraaFoormulaa

P = \frac{A}{W} \times 100\%

P = \frac{A}{W} \times 100\%

$P$: dhibbaa (qooda 100 keessaa) $%$
$A$: hammi kutaa $same as W$
$W$: hammi guutuu $same as A$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo kutaan guutuu irraa argame akka dhibbaatti barreeffamu gaafatamu fayyadami. Fakkeenyaaf, kutaa bifa ta'e ykn lakkoofsa barattootaa guutuu irraa.

Grade 5 Mathematics, fuula 72-91 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Dhibbaa gara deshimaalaatti jijjiiruuDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo dhibbaan gara deshimaalaa ykn hangaatti jijjiiramu fayyadami.

Of eeggadhu

Mallattoo % kaasuun 100n qoodi. Fakkeenyaaf 25% = 0.25 malee 2.5 hin ta'u; 0.15% = 0.0015.

Grade 5 Mathematics, fuula 72-91 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Safartuu tokko dura jijjiiruuDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo meeshaan tokko meeshaa biraa irratti dhibbaadhaan kaafamu, safartuun isaanii garaagarraa (g fi kg) ta'e fayyadami.

Of eeggadhu

Dura safartuu tokkotti jijjiiri. Fakkeenyaaf, 450 g of 4 kg = 0.45 ÷ 4 × 100% = 11.25%; 450 ÷ 4 gochuun dogoggora.

Grade 5 Mathematics, fuula 72-91 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Hojii Jijjiiramtoota Irratti

Hundaa kan keessa jiru baay'isuuDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Lakkoofsi qubee duratti yeroo jiru, akka 9ቀ - 3(ቀ + 2ወ), jecha salphisuu dura qubee banuu yeroo barbaachisu fayyadamaa.

Of eeggadhu

Lakkoofsi qubee alaa hundaa keessa jiru baay'isuu qaba. 9ቀ - 3ቀ - 2ወ yoo barreessan 3 kan 2ወ irraa dhabdu. Deebiin sirrii 6ቀ - 6ወ dha.

Grade 5 Mathematics, fuula 92-127 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Warri wal fakkaatan qofa walitti ida'amaDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo jecha aljebraa baay'ee qabu, akka 5w - 3w + 9w ykn 8ቀ + 7ወ, salphisitan fayyadamaa.

Of eeggadhu

Lakkoofsa harfii wal fakkaatu qabu qofa dabaluu ykn hir'isuu. Akka 8ቀ + 7ወ keessatti harfiin wal fakkaachuu dhabaniif akkuma jiran haa turan; 15 jechuun hin walitti ida'in.

Grade 5 Mathematics, fuula 92-127 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Jijjiirama godhaa, booda tartiba hojii hordofiDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo harfiin jecha aljebraa lakkoofsa kennamu fi gatii jechichaa barbaaddan fayyadamaa.

Of eeggadhu

Lakkoofsota gidduu mallattoo baay'ii barreessi, lakkoofsa tokko tokkoon hin barreessin. Yoo ቀ = 7, ሸ = 3 fi በ = 4 ta'e, 2ቀሸ = 2 × 7 × 3 = 42 malee 273 miti. Booda tartiba qubee, humna, qoodi, baay'ina, liqimsa, hir'ina hordofi.

Grade 5 Mathematics, fuula 92-127 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Odeeffannoo Qindeessuu

Saffisa giddugaleessaaFoormulaa

v=\dfrac{d}{t}

v=\dfrac{d}{t}

$v$: saffisa giddugaleessaa $km\,h^{-1}$
$d$: fageenya imale $km$
$t$: yeroo fudhate $h$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin fageenya fi yeroo imala tokkoo kennee saffisa giddugaleessaa gaafatu, ykn lamaan isaanii kennamanii tokkoffaa gaafatu fayyadami.

Of eeggadhu

Fageenya kilomeetiraan, yeroo sa'aatiin galchi; deebiin kilomeetira sa'aatii tokkoon ta'a. Fakkeenyaaf fageenya 12 km yeroo sa'aatii 3 = 4 km sa'aatii.

Grade 5 Mathematics, fuula 128-150 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Giddugaleessa lakkoofsaaFoormulaa

\text{Mean}=\dfrac{\sum x}{n}

\text{Mean}=\dfrac{\sum x}{n}

$\sum x$: walitti qabama lakkoofsota tokkummaa keessa jiran $\text{unit of the data}$
$n$: baay'ina lakkoofsaa, wal-deddeebi'anis ni lakkaa'amu $1$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo lakkoofsa lama ol giddugaleessa barbaadamuu gaafatamu fayyadami; fakkeenyaaf qabxii qorannoo ykn baasii guyyaa.

Of eeggadhu

Walitti makamuu isaa baay'ina lakkoofsaatiin qoodi; lakkoofsi wal-deddeebi'es ni lakkaa'ama. Lakkoofsa guddaa ykn baay'ina gareewwan irratti hin qoodin.

Grade 5 Mathematics, fuula 128-150 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Carraa taʼuu tarkaanfii sirrii ta'eFoormulaa

P=\dfrac{f}{t}

P=\dfrac{f}{t}

$P$: carraa taʼuu tarkaanfii $1$
$f$: baay'ina yeroo tarkaanfiin uumame $1$
$t$: baay'ina bu'aa waliigalaa taʼuu danda'u $1$

Yoom akka itti fayyadamtu

Gaaffii carraa sanyii, kuubii ykn kaardii irratti yoo ta'e, bu'aa wal-fakkaatoo keessaa bu'aa tarkaanfii argamu lakkaa'uuf fayyadami.

Of eeggadhu

Waliigala kaardii ykn fuula lakkaa'i, baay'ina halluu hin taane. Fakkeenyaaf kaardii 4 keessaa kaardii gurraacha argachuun carraan 1/4 = 0.25.

Grade 5 Mathematics, fuula 128-150 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Gosoota fi Hiikkaa Bifa Cilaa

Foonii jiidhaa bu'uura isaatiin qoodiSeera

Yoom akka itti fayyadamtu

Foonii jiidhaa prism, pyramid yookaan sphere jedhanii maqaa yeroo kennitu bu'uura isaa lakkaa'iitii qoodi.

Of eeggadhu

Prism bu'uura lama, pyramid bu'uura tokko, sphere immoo bu'uura hin qabu. Maqaa hin kennin dura bu'uura lakkaa'i.

Grade 5 Mathematics, fuula 151-164 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Foonii jiidhaa: bu'uura, fuula gamaa, kiyyoo fi qabxiiGabatee wabiiጎነ ሶስታዊ ፕሪዝም · ኩብ · ጎነ ሶስታዊ ፒራሚድ · +3

Foonii jiidhaa	Baay'ina bu'uuraa	Baay'ina fuula gamaa	Baay'ina kiyyoo	Baay'ina qabxii
ጎነ ሶስታዊ ፕሪዝም	2	3	9	6
ኩብ	2	4	12	8
ጎነ ሶስታዊ ፒራሚድ	1	3	6	4
ጎነ አራታዊ ፒራሚድ	1	4	8	5
ጎነ አምስታዊ ፒራሚድ	1	5	10	6
ሉል	0	1	0	0

Yoom akka itti fayyadamtu

Prism, pyramid, cube yookaan sphere bu'uura, fuula gamaa, kiyyoo yookaan qabxii lakkaa'uu yeroo barbaaddan kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Sphere bu'uura, kiyyoo fi qabxii hin qabu. Fuula isaa tokko garuu gombisaa dha, kanaaf fuula gamaa qajeelaa akka hin lakkaa'in.

Grade 5 Mathematics, fuula 151-164 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Sararoota, Kon'ota fi Tilmaama

Babal'ina rectangleFoormulaa

A = l \times w

A = l \times w

$A$: babal'ina rectangle'ii $m^{2}$
$l$: dheerinsa rectangle'ii $m$
$w$: balaa rectangle'ii $m$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin bakka lafa, qarqara yookaan xiyyeeffachuu rectangle ta'e hamma meeqa akka qabatu gaafatu fayyadami.

Of eeggadhu

Babal'inni kiyyoo gaaffa (square metre) keessatti ibsama, marfaan garuu meetara qofa. Deebii babal'ina irratti kiyyoo gaaffa barreessi.

Grade 5 Mathematics, fuula 165-206 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Babal'ina squareFoormulaa

A = a^{2}

A = a^{2}

$A$: babal'ina square $m^{2}$
$a$: dheerinsa gara tokko square $m$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin gara tokko square kenname babal'ina isaa gaafatu, akka tiilii, lafa yookaan foroo square, fayyadami.

Of eeggadhu

Gara sana of-irra baay'isi, 2 yookaan 4 hin baay'isin. Deebii kiyyoo gaaffa jedhi. Gara sana 4n baay'isuun marfaa malee babal'ina hin kennu.

Grade 5 Mathematics, fuula 165-206 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Angles cimaa fi walitti dhiyaatanDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin angle tokko angle biraa wajjin walitti dhiyaate kenname, angle dhabamu sarara sirrii yookaan sarara qajeelaa irratti gaafatu fayyadami.

Of eeggadhu

Angle cimaa (complementary) walitti qabamanii 90 degrees ta'u, kunis angle sirrii dha. Angle walitti dhiyaatan (supplementary) walitti qabamanii 180 degrees ta'u, kunis sarara qajeelaa dha. Walitti jijjiiruu yaadatu, dabarsuu dura sarara yookaan kona angle isaan irra jiran mirkaneessi.

Grade 5 Mathematics, fuula 165-206 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Marfaa rectangleFoormulaa

P = 2(l + w)

P = 2(l + w)

$P$: marfaa rectangle'ii $m$
$l$: dheerinsa rectangle'ii $m$
$w$: balaa rectangle'ii $m$

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin marfaa bakka rectangle ta'e, bakka ergaa yookaan boqoo gaafatu fayyadami.

Of eeggadhu

Garee afurtuu hundaa ida'i. Dheerinsa lama, balaa lama erga kiitii booda ida'i; gareen tokko dagaate kan yaadame ta'a.

Grade 5 Mathematics, fuula 165-206 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Protractor dubbisuuDogoggora baratame

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo angle protractor'in tilmaamtu yookaan tilmaamni angle 180 jaarraa gaaffii ta'e, fayyadami.

Of eeggadhu

Giddu protractor'ii giddu galaa irra kaa'i, lakkoofsa 0 gara arma tokkoo wal qixxeessi. Iskeelii 0 irraa jalqabu gara sana dubbisi. Iskeelii kan biraa yoo dubbiste, deebiin 180 hir'isuu ta'a.

Grade 5 Mathematics, fuula 165-206 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Kitaaba barataa Herrega kutaa 5ffaa

Kitaaba barataa sirna barnootaa haaraa, PDF bilisaan. Kaardiileen fuula kanaa boqonnaalee isaa hordofu.

Maxxansa Biiroo Barnoota Oromiyaa, Afaan Oromoo
Fuula 169
PDF buufadhaa
Maxxansa Ministeera Barnootaa, Afaan Amaaraa
Fuula 212
PDF buufadhaa

Wantoota kitaabni qabate

1.Jijjiiramootaan hojjechuu
2.Firaakshinoota
3.Deesimaalota
4.Dhibbantaa
5.Safara bal’inaafi qabee
6.Qabannaa daataa
7.Gosootaafi hiikoo bocoota jaboo
8.Sararoota, kofootaafi safara

Barnoonni kun kutaawwan biroo keessatti

Qormaanni waan kutaan gadii barsiise gaafachuu hin dhiisu. Kaardiiwwan kutaawwan sanaas as jiru.

Barnoota kutaa 5 kan biroo

Kutaa kana keessaa wanti hanga ammaatti kaardii qabu hundi.

Gaaffii barattoonni gaafatan

Kaardiiwwan Herrega kutaa 5 maal haguugu?: Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 8 irraa kaardii 31: Tilmaamaa, Bal'ina fi Qaxxaamura, Qoodawwan, Dhibbeentota, Dhibbeentaa, Hojii Jijjiiramtoota Irratti, Odeeffannoo Qindeessuu, Gosoota fi Hiikkaa Bifa Cilaa fi Sararoota, Kon'ota fi Tilmaama. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.
Kutaa 5 keessatti qormaanni biyyaalessaa ni jiraa?: Hin jiru. Itoophiyaan qormaata biyyaalessaa kan kennitu kutaa 6, kutaa 8 fi kutaa 12 qofaafi. Kaardiiwwan kunneen qormaata mana barumsaa keetiif, akkasumas qormaata biyyaalessaa waggaa muraasa booda dhufuuf oolu.
Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?: Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 5 Mathematics irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.
Kun bilisaa?: Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.
Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?: 13 Onkoloolessa 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Qayyabadhu; ergasii of qori

Temari kaardiiwwan kana gara gaaffii shaakalaatti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.

Bilisaan jalqabi