Yaadannoo gabaabaa fi kaardii qayyabannaa bilisaa
Afaan Amaaraa kutaa 5 Temari irratti kaardii qayyabannaa 23 qaba; boqonnaawwan sirna barnoota biyyaalessaa Itoophiyaatiin qindaa'an. Kaardiin tokkoon tokkoon yeroo seerichi hojjetu, mallattoon isa keessa jiru maal bakka akka bu'u, akkasumas dogoggora barattoonni caalaatti irratti kufan ni ibsa. Bilisaan dubbifamu; herregas hin gaafatan.
Gosa kaardii tokko qofa agarsiisi
| Jechoota ykn Gaalewwan | Hiika Walfakkoo |
|---|---|
| ጉልበት | አቅም |
| እየተጨዋወቱ | እያወሩ |
| አማተረ | ተመለከተ |
| ብልጭ አለበት | ተናደደ |
| ቡጢ | ጡጫ |
| ባልንጀርነት | ወዳጅነት |
Yoom akka itti fayyadamtu
Dubbisa hiriyyummaa keessaa jechoota bahaan fi hiika walfakkoo isaanii irra deebitee yeroo qayyabattu kanatti fayyadami.
Of eeggadhu
Jechoota akka ብልጭ አለበት jedhan hiika qajeeltoo wajjin walitti hin makin.
Grade 5 Amharic, fuula 1-13 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Barreeffama barreessuun dura yaada ijoo fi yaada callaa boca qophaa'een tartiibaan qindeessuuf fayyada.
Of eeggadhu
Tarsiimoo malee kallattiin barreessuun yaada ijoo dagachuu yookiin yaada dhimmaan alaa galchuutti geessa.
Grade 5 Amharic, fuula 14 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Yeroo jechoota gara qaama xiqqaa hiika qabuutti addaan baasnu yookiin walitti fiduun jecha uumnu fayyadama.
Of eeggadhu
Jechoota bakka argametti caccabsuun dogoggora. Seera hundee fi maxxantootaa eeguun barbaachisaadha.
Grade 5 Amharic, fuula 14 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Yeroo mata tokkoo irratti keeyyata barreessuu gaafatamtan, dursanii seenaa ykn ibsa filadhaa, booda keeyyata sana gosa sanaan ijaari.
Of eeggadhu
Seenaan gochaa fi taateewwan yeroo tartiibaan ibsa; ibsi garuu maaltu akka ta'e fi akkamitti akka hojjetamu ibsa. Aadaa akkamitti akka hojjetamu ibsuuf gaafatamte, seenaa hin barreessin.
Grade 5 Amharic, fuula 30-42 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Yeroo jechi keeyyata ykn jumlaa keessatti maal akka jedhu gaafatamtan, jechoota naannoo isaa dubbisaa, jumlaa sanaaf kan wal fakkaatu hiikkaa kenni.
Of eeggadhu
Hiikkaa jechaa galmee hiikkaa irra hin barreessin; jumlaa sanatti qabu barreessi. Fakkeenyaaf ከልብ keeyyata nagaa irratti 'ከውስጥ' ykn 'የምር' jechuu dha, 'ልብ' jedhu gosa dhaabbii namaa hin jechu.
Grade 5 Amharic, fuula 30-42 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Yeroo jumlaa keessatti jechi gocha yoom, eessa, sababii moo akkamitti akka ta'e agarsiisu argitan fayyadamaa, akka ክፉኛ, ቶሎ, መቼ ykn እዚህ.
Of eeggadhu
Tuusaa gochaa gochaa wajjin wal hin makin. Gochi gocha sana agarsiisa; tuusaan garuu yoom, eessa, sababii moo akkamitti akka ta'e qofa ibsa. Yeroo tuusaa gochaa adda baasuuf gaafatamtan, jecha tuusaa sana barreessaa, gocha hin barreessin.
Grade 5 Amharic, fuula 30-42 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Hima keessatti jechoota gochi tokko eessatti, yoom, maaliif, yookiin haala akkamiin akka raawwatame agarsiisan adda baasuu fi barreessuuf gargaara.
Of eeggadhu
Xum-ibsaan gocha kan ibsu yoo ta'u, maqibsi immoo maqaa akka ibsu adda baasuu barbaachisa.
Grade 5 Amharic, fuula 43-53 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Keeyyata tokko walitti aansaa taateewwanii seenessuudhaan (seenessaa) yookiin amalaa fi uumama waan tokkoo bal'inaan ibsuudhaan (ibsaa) qindeessuuf gargaara.
Of eeggadhu
Malli seenessaa duraa duuba gochootaa fi taateewwanii yoo hordofu, malli ibsaa garuu seenaa osoo hin seenessin amala waan sanaa qofa ibsa.
Grade 5 Amharic, fuula 43-53 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Jecha gochi tokko haala akkamiin yookiin sadarkaa akkamiin akka raawwatame ibsu hima keessatti adda baasuuf gargaara.
Of eeggadhu
Dabal-gochima akkaataa dabal-gochima yeroo yookiin bakkaa wajjin wal hin makiinaa. Inni gochi akkamitti akka raawwatame qofa agarsiisa.
Grade 5 Amharic, fuula 54-69 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
| Jechoota | Hiika |
|---|---|
| ደጅ ጠና | ተለማመጠ |
| አሰረገ | ወደ ውስጥ አስገባ |
| ብዝሀ ሕይወት | በአንድ ላይ የሚገኙ ልዩ ልዩ ፍጥረታት |
| ጋን | የፈሳሽ መጠራቀሚያ ዕቃ |
| የባህር ጠለል | የቦታ ከፍታ መነሻ |
| ስነ ምህዳር | የቦታ አቀማመጥና የአየር ሁኔታ |
| መጠጠ | ፈሳሽ ነገር ቋጥሮ ያዘ |
Yoom akka itti fayyadamtu
Jechoota dubbisa keessatti dhiyaatan hiika isaanii sirriitti beekuuf gargaara.
Of eeggadhu
Jechoonni akkaataa itti fayyadama isaaniitiin hiika addaa qabaachuu waan danda'aniif of eeggadhaa.
Grade 5 Amharic, fuula 54-69 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Jechoota walxaxoo ta'an sirriitti dubbisuuf qoqqooduun yookiin qaamolee qoqqoodaman walitti fiduun dubbisuuf fayyada.
Of eeggadhu
Yeroo jechoota walitti fiddu sagalee hundee fi maxxantuu osoo hin dhabamin sirriitti walitti qabuu qabda.
Grade 5 Amharic, fuula 54-69 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Hima guutuu ijaaruuf yookiin abbaa himaa fi gochima adda baasuuf fayyada.
Of eeggadhu
Himi guutuun abbaa himaa fi gochima barbaada. Maqaan qofti hima guutuu hin ta'u.
Grade 5 Amharic, fuula 70 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
| Gosa Ce'umsaa | Fakkeenyota |
|---|---|
| Supporting / Result (ተደጋጋፊ) | ስለዚህ, በተጨማሪም, በመሆኑም, በዚህ የተነሳ, ስለሆነም, በተመሳሳይ |
| Contrasting / Opposing (ተቃራኒ) | ነገር ግን, ይሁንና, ሆኖም ግን, ቢሆንም, ዳሩ ግን, ይሁን እንጂ |
Yoom akka itti fayyadamtu
Himoota keeyyata keessaa yaada deeggaraa yookiin faallaa ta'een walitti hidhuuf gargaara.
Of eeggadhu
Yaadota wal deeggaran gidduutti jechoota faallaa akka 'ነገር ግን' hin fayyadamiin.
Grade 5 Amharic, fuula 70 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
| Foormii guutuu | Gabaabsa |
|---|---|
| ዶክተር | ዶ.ር |
| መምህር | መ.ር |
| የኢትዮጵያ መምህራን ማህበር | ኢ.መ.ማ. |
| አጣዳፊ ተቅማጥና ትውከት | አ.ተ.ት. |
Yoom akka itti fayyadamtu
Yeroo jechi beekamaa yookaan maqaan gabaabsuu gaafatamu, yookaan gabaabsa tokkoo foormii guutuu isaa barreessuu gaafatamu fayyadamaa.
Of eeggadhu
Chaappoota barruu barnootaa akkuma jiran sirriitti barreessaa, fakkeenyaaf ዶ.ር fi ኢ.መ.ማ., qooda gabaabbate kamiyyuu booda chaappaa qabata. Boqonnaan agarsiisuu hin dandeenye gabaabsa hin uumin.
Grade 5 Amharic, fuula 86-102 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Maqaa lakkoofsa tokko fi lakkoofsa baay'ee irratti yeroo itti fayyadamtan, yookaan maqaan baay'ee taanee taa'uu danda'u moo hin dandeenye murteessuuf fayyadamaa.
Of eeggadhu
Maqaa hin lakkaa'amne akka ዱቄት, ውሃ ወይም ፍቅር kanaaf -ኦች ወይም -ዎች hin ida'in. Akkaataan 'ውሃዎች' jedhamu dogoggora.
Grade 5 Amharic, fuula 86-102 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Yeroo waan akkamitti akka hojjetamu yookaan akka raawwatamu ibsuu gaafattan, akkaan waa'een tokko akka kana sana jechuun, sadarkaalee isaa sirna itti uumamaniin dhiyeessaa.
Of eeggadhu
Sadarkaa dhumaa hin dhiisin. Fakkeenya aannanii keessatti xumura isaa daldaltoota kennuu fi gabaatti dhiyeessuudha; keewwanni cuunfaa irratti yoo dhaabbate sadarkaa dhumaa irraa qabxii ni dhabdu.
Grade 5 Amharic, fuula 86-102 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Wantoota lama gidduutti tokkummaafi garaagarummaa jiru ibsuun keeyyata babal'isuuf tajaajila.
Of eeggadhu
Walbira qabuun walfakkeenya agarsiisuu irratti kan xiyyeeffatu yoo ta'u, wal maddii qabuun immoo garaagarummaa ibsuu irratti xiyyeeffata.
Grade 5 Amharic, fuula 103-117 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Maqaan tokko lakkoofsa qeenteefi baay'inaan waamamuu danda'uu isaa adda baasuuf gargaara.
Of eeggadhu
Maqoonni hin lakkoofsamne tokko, lama jedhamanii hin lakkaa'aman; maxxantoota baay'inaas hin fudhatan.
Grade 5 Amharic, fuula 103-117 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Xalayaa dhuunfaa ykn nagaa maatii, firaafi hiriyootaaf barreessuuf gargaara.
Of eeggadhu
Xalayaan nagaa kutaalee gurguddoo sadan seensa (መግቢያ), qaama (ሐተታ) fi xumura (መደምደሚያ) teessoo ergaafi fudhataa waliin tartiibaan qabaachuu qaba.
Grade 5 Amharic, fuula 118 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Gocha yeroo dubbatanitti raawwatamaa jiru ibsuuf tajaajila.
Of eeggadhu
Goochima ijoo dura maxxantuu እየ. fi booda goochima gargaaraa ነው fayyadamuu hin dagatinaa.
Grade 5 Amharic, fuula 118 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Jechoota keessatti ga'ee hojii sana fudhatu yeroo maqaa godhan, yookaan kallattii kallattii fi kallattii hin taane adda baasan fayyadama. Kallattii kallattii 'Maal/Eenyu?' jedhuun, kallattii hin taane immoo 'Eenyuuf?' jedhuun gaafadhaa.
Of eeggadhu
Hojjetaa (ባለቤት) fi kallattii ga'ee hojii ta'e hin wal-tuqin. 'አልማዝ መጽሐፍ ገዛች' keessatti 'አልማዝ' hojjetaa dha; 'ምን ገዛች?' jedhuun deebii kennu 'መጽሐፍ' qofa dha. Jechi tokkoo tokkoo gaaffii isaatiin mirkaneessaa.
Grade 5 Amharic, fuula 134-155 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Aartiin afaanii (ስነ ቃል) maal akka ta'e, maal maal akka of keessatti qabatu, yookaan ergami (ተረት) akkamitti akka hiikamu fi maaliif akka itti himamu yeroo gaafatamtu kana fayyadami.
Of eeggadhu
Aartiin afaanii afaaniidhaan dhaloota irraa dhaloota darbata malee kitaaba tokkoon hin barreeffamu; kanaaf ergama tokko iddoo garaa garaatti jechoota adda ta'aniin himamuu danda'a. Ergama akka barreeffama tokko hin barreessin. Ergamni seenaa mukaa fi bineensota keessatti ibsamu kan fiixaan ta'e yoo ta'u, kaayyoon isaa gammachiisuu fi amala gaarii barsiisuu dha.
Grade 5 Amharic, fuula 134-155 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Seenaa jireenyaa ofii kee yookaan nama biraa gabaabsitee barreessuu yeroo gaafatamtu tooftaa kana fayyadami. Qindaa'ina fakkeenyaan jiru irratti ka'uudhaan qodaa torbaan hordofi.
Of eeggadhu
Qodaa torbaan keessaa tokko illee hin dhiisin: yeroo fi bakka dhalootaa, yeroo daa'imummaa, jalqabbii fi adeemsa barnootaa, jalqabbii fi adeemsa hojii, haala maatii, hojii guddaa kan raawwate, fi haala ammaa yookaan du'a. Seenaa sana tartiba yeroodhaan barreessi; seenaa kee of-kanaa fuul tokkoon ol hin baay'isin.
Grade 5 Amharic, fuula 134-155 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Kitaaba barataa sirna barnootaa haaraa, PDF bilisaan. Kaardiileen fuula kanaa boqonnaalee isaa hordofu.
Maxxansa Ministeera Barnootaa, Afaan Amaaraa
Fuula 162
Maxxansa Biiroo Barnoota Oromiyaa, Afaan Amaaraa
Fuula 155
Qormaanni waan kutaan gadii barsiise gaafachuu hin dhiisu. Kaardiiwwan kutaawwan sanaas as jiru.
Kutaa kana keessaa wanti hanga ammaatti kaardii qabu hundi.
Temari kaardiiwwan kana gara gaaffii shaakalaatti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.
Bilisaan jalqabi