Bu'aan kutaa 12ffaa ba'eera; bu'aa kee eessatti akka ilaaltu

Yaadannoo gabaabaa fi kaardii qayyabannaa bilisaa

Afaan Amaaraa kutaa 8

Afaan Amaaraa kutaa 8 Temari irratti kaardii qayyabannaa 20 qaba; boqonnaawwan sirna barnoota biyyaalessaa Itoophiyaatiin qindaa'an. Kaardiin tokkoon tokkoon yeroo seerichi hojjetu, mallattoon isa keessa jiru maal bakka akka bu'u, akkasumas dogoggora barattoonni caalaatti irratti kufan ni ibsa. Bilisaan dubbifamu; herregas hin gaafatan.

20
Kaardii
9
Boqonnaawwan
Grade 8 Amharic
Kitaaba
Bilisa
Gatii
12 Onkoloolessa 2026
Mirkaneeffannaa dhumaa

Gosa kaardii tokko qofa agarsiisi

01

Ethiksii Hojii

Yoom akka itti fayyadamtu

Xalayaa gabaabaa gurra maatii yookaan hiriyyaatif, yookaan odeeffannoo yeroo dhiyoo irratti barreessitan, yeroo dakaa tokko qabdan kana fayyadami.

Of eeggadhu

Jechoota hunda keessatti mallattoo guutumaa (።) xumuraa, jechoota tarreessaa gidduu immoo mallattoo qoodaa (፣) sirriitti kaa'i. Jechi mallattoo xumuraa malee yoo itti fufe yookaan qoodni yoo hin jiraatin qaaqqabni ni dhabama. Qubeewwan jechootaas sirriitti barreeffamuu isaanii mirkaneessi.

Grade 8 Amharic, fuula 1-13 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Jechi keewwata ykn jechoota kennamaan keessatti maal akka jedhu yoo gaafatame kana fayyadami; hiikkaa galmee jechaa qofa hin barbaadu.

Of eeggadhu

Hiikkaa galmee jechaa qofa hin deebisin. Jechi አገልግል 'እናቴ ከባህርዳር አገልግል ላከችልኝ' keessatti meeshaa nyaata kuufamu jechuu yoo ta'u, 'ወታደሩ ሀገርህን አገልግል ተባለ' keessatti garuu 'gargaari, tajaajili' jechuu dha. Jechoota kan wal-simuu hunda dubbisi; hiikkaa isa wal-fakkaatu filadhu.

Grade 8 Amharic, fuula 1-13 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

02

Dhaala Aadaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Gaaffiin hiikkaa jecha akka ጓዳ, ሙልሙል ወይም መጠለል qabu dubbisa keessatti fayyadamame yoo gaafate kana fayyadami. Deebii kennuu dura jumla guutuu fi jumlaalee isa marsan dubbisi.

Of eeggadhu

Hiikkaa kitaaba jechootaa qofa hin kennin. Jechi hiikkaa dhugaa isaa kan argamu jumla keessatti yeroo ta'u waan ta'eef, deebiin keessan jumla jecha sun keessatti argamu sana waliin wal simuu qaba.

Grade 8 Amharic, fuula 14-28 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo qeenxee hiikuu ta'uu fi hiikkaa icciitii isaa (ወርቁ) hubachuu barbaaddan kana fayyadamaa. Seenaa isaa beekuu, jechoota lama irratti qoodnee ilaaluu, jechoota dheereffachuu ykn gabaabsuu, jechoota walitti hidhuu, mooraalee jechaa baasuu fi jechi tokko hiikkaa hedduu qabaachuu isaa qorachuu danda'a.

Of eeggadhu

Jechoota akka jiranitti qofa irratti hin dhaabbatin. Hiikkaan icciitii mala tokkoon hin mul'atu waan ta'eef, deebii murtaa'uu dura mala hedduu yaali.

Grade 8 Amharic, fuula 14-28 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gochi tokko amma akka hojjetamaa jiru ibsuuf gaafatamtan, yookaan jechoota gochaa yeroo ammaa qaban adda baasuu yeroo barbaadanitti kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Gochi yeroo ammaa daangaa 'እየ-' (ye-) jalqaba, yeroo baay'ee immoo jecha 'ነው' (new) hordofa. Gochi ይመረቃል jedhu gochi fuula duraa ibsa waan ta'eef yeroo ammaa miti.

Grade 8 Amharic, fuula 14-28 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

03

Gatii Namummaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Maqaa tokkoo akka ljj ykn barataa jechuun lakkoofsa baay'ee gochuu yoo barbaaddan kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Qubee dhumaa maqaa tokkoo ilaalaa. Qubeen sadis yoo ta'e qofa -ooch ida'aa, akka ljj. Yoo kan biraa ta'e -wwoch ida'aa; barataa jechuun barattoota malee barataooch miti. Maqaan Geez irraa dhufe -aat fudhata, akka guyyaa jechuun guyyaat.

Grade 8 Amharic, fuula 29-46 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Barreeffama kamiyyuu osoo hin barreessin dura, qabxiilee guddaa tartiibaan akka qindaa'an kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Mata-duree balaa'aa akka Jireenya Daandii fuula duraan xiqqeessuu qabdu. Qabxiilee guddaa lakkoofsaan, booda qabxiilee xixiqqoo (akka 1, 1.1, 1.2.1) qoodaa. Yoo kana hin taane barreeffamni yaada isa ijoo irraa fagaata.

Grade 8 Amharic, fuula 29-46 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

05

Lakkoofsa Ummataa

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo jechi tokko akka golmaa gochaa (ገቢር) yookaan golmaa ta'aa (ተገብሮ) ta'e adda baasuu ykn gara gosa kaan jijjiiruuf gaafatamu, kana fayyadami. Akkaataa gola ijaaramu fi fi'uu fi wanni itti hojjetame iddoo isaa murteessa.

Of eeggadhu

Golmaan ta'aa kan uumamu ulee golmaa gochaa irratti ta- (ተ-) dabalameeni, fakkeenyaaf ሰበረ jedhu ተሰበረ ta'a. Jechi gochaa golmaa ta'aatti yeroo jijjiiru, fi'aan dhiyaata 'በ' booda dhufa (fakkeenyaaf በኤፍሬም) wanni itti hojjetame immoo jechoota waliigalaa ta'a. Ta- qofa dabalee tartiiba jechaa jijjiiruu dhiisuu hin qabdu.

Grade 8 Amharic, fuula 65-79 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo jechi tokko hiika kitaabaa (dictionary) ykn hiika kallattii isaa, ykn hiika dhokataa isaa ibsuuf gaafatamu, kana fayyadami. Kun kitaaba kana keessatti jechoota waliin gaafatama.

Of eeggadhu

Hiika kallattii hiika kitaabaa ykn hiika guyyaa guyyaa ti, jechi yeroo dubbatamu sarara saffisaan kan yaadaa dhufu. Hiika dhokataan hiika kallattii ol ta'e dha. Fakkeenyaaf ቤት hiika kallattii isaa manneen dhuunfaa dhoksa fi mana qabu, hiika dhokataa isaa immoo fuula maatii ykn jireenya guutuu ti. Gaaffiin hiika kallattii yeroo gaafatu hiika dhokataa hin barreessin.

Grade 8 Amharic, fuula 65-79 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo hojiin tokko waa'ee taateewwan darbaniif barreessuu gaafatu, akkuma seenaa namicha beekamaa ykn seenaa jireenya kee ofii, kana fayyadami. Barreeffamni seenaa darbaa taateewwan akkuma ta'aniin ittiin hiika.

Of eeggadhu

Taateewwan tartiiba yeroo isaaniitiin kaa'i, akkuma 'ኧንዲህ ሆነ፣ እንዲህ ተደረገ' jedhutti, fi hojii darbe yeroo darbe irratti barreessi. Barreeffama kee gara falmii ykn tarree yaada hin jijjiirin. Namni ibsu hirmaataa ykn ilaaltuu taateewwanii ta'uu danda'a, garuu seenaan tartiiba ifa tokko hordofu.

Grade 8 Amharic, fuula 65-79 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

06

Gammoojjeffachuu

Yoom akka itti fayyadamtu

Hiika ifaa (እማሬያዊ) fi hiika dhokfame (ፍካሬያዊ) jechaa tokkoo kennuuf yookaan lamaan isaanii agarsiisu jechi barreessuuf yeroo gaafatamtan kana fayyadami.

Of eeggadhu

Jechi hiika dhokfame fayyadamuu qaba, fakkeenyaan 'ቤተልሄም እርግብ ናት።' (namicha laafaa fi nagaa hiikuun). Jechi sangaa dhugaa irratti dubbatu hiika ifaa qofa deebisa; hiika dhokfamee irratti qabxii hin kennu.

Grade 8 Amharic, fuula 80-94 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Jechi tokko gaaffii, ajaja, ibsa yookaan yaadaa akka ta'e adda baasuuf, yookaan gosa tokkoo tokkoo jechaa tokko barreessuuf yeroo gaafatamtan kana fayyadami.

Of eeggadhu

Jechi akka 'ልጁ ትናንት ደብተር አልገዛም።' jedhu, yoo hin ta'in illee, ibsa (ሀተታዊ) dha; gaaffii miti. Gosni jechaa hojii isaa irratti hundaa'a malee dhaabbii isaatiin yookaan mallattoo dhumaa irratti miti.

Grade 8 Amharic, fuula 80-94 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

07

Itti Fayyadama Hojii Daa'immanii

Yoom akka itti fayyadamtu

Waa'ee barreeffama keessaa jechi dhugaa (እውነት) ykn sobaa (ሐሰት) ta'uu isaa akka ibsitan gaaffiin yoo kennamu fayyadamaa.

Of eeggadhu

Deebii keessan barreeffama qofaan murtaa'aa. Gaaffiin lakkoofsa keeksa (fakkeenyaaf 'አንቀጽ ሁለት') yoo ta'e, duraan keeksa sana dubbisaa, sababiin isaas yaada sirrii fakkaatu barreeffama wajjin wal morkuu danda'a.

Grade 8 Amharic, fuula 95-110 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

JechiHiika faallaa
ጉዳትጥቅም
የግልየጋራ
ጥፋትልማት
እኩይሰናይ
ቅንነትክፋት
ሙቅቀዝቃዛ
ህቡዕግልፅ
ሁከትሰላም
ቧልትቁምነገር
ኢምንትብዙ

Yoom akka itti fayyadamtu

Jechi jala sararame jecha faallaa isaatiin akka bakka buusan, ykn tarree keessaa faallaa jechaa akka filatan gaaffiin yoo kennamu fayyadamaa.

Of eeggadhu

Yeroo faallaa filattan hiika jechi jumla sanaan qabu ilaalaa; jecha wal fakkaatu qofa hin filatin. Fakkeenyaaf faallaa ቅንነት ጥሩ utuu hin taane ክፋት dha.

Grade 8 Amharic, fuula 95-110 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Jumlaa gosa gaafachuu (ጥያቄያዊ), ajaja (ትዕዛዛዊ), ibsa (ሀተታዊ) ykn ulfina cimsuu (አጋናኝ) ta'e adda baasuuf gaaffiin yoo kennamu fayyadamaa.

Of eeggadhu

Jumlaa mallattoo xiqqaa qofaan hin adda baasin. 'ትምህርትህን አጥና!' mallattoo ulfinaatiin xumurame illee ajaja dha; 'ጎሽ! አንበሳ እኮ ነህ።' garuu waan cimsuu fi guddisuu ta'eef cimsaa dha.

Grade 8 Amharic, fuula 95-110 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

08

Nagaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo dubbii kallattii 'አለ' ykn 'ሲል' jedhuun barreessitan yookaan mallattoo sirrii filattan kana fayyadami.

Of eeggadhu

Mallattoo gaaffii (?) qubee xumuraa (”) dura kaa'i, fakkeenyaaf “…?” አለው. Booda mallattoo biraa hin dabaalin.

Grade 8 Amharic, fuula 111-127 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo jumlaa tokkoo ykn walxaxaa ta'e adda baasuu ykn fakkeenya barreessuu gaafatamu kana fayyadami.

Of eeggadhu

Gochaa qofa lakkaa'aa; maqaa fi meeshaalee hin lakkaa'in. 'አልማዝ ጫማና ቦርሳ ገዛች' maqaa lama qabaatus gochaa tokko qabaatuf tokkoo dha.

Grade 8 Amharic, fuula 111-127 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

09

Haala Qilleensaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Jechoon kenname tokkichaa ta'uu isaa ykn walxaxaa ta'uu isaa murteessuuf, ykn jechoo ati barreesse sirrii ta'uu isaa mirkaneessuuf fayyadami.

Of eeggadhu

Gochaan keessa jiru ilaalamuu qaba. Fakkeenyaan: ንግስት የገዛችው ቀሚስ ያምራል። Jechicha 'የገዛችው' keessatti gochaan 'ገዛች' jira, kanaafuu gochaa lama (ገዛች fi ያምራል) qaba, walxaxaa dha. Gochaa kana dhabuun tokkichaa jedhamee sirriitti hin bu'u.

Grade 8 Amharic, fuula 128-143 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin jechoon tokkichaa ykn walxaxaa akka ta'e adda baasuu ykn fakkeenya lameen barreessuu gaafatamu fayyadami.

Of eeggadhu

Gosa jechichaa lakkoofsa gochaatiin murtaa'a, dheerinaan miti. Jechoo dheeraa taanaan gochaa tokko qabu yoo ta'e tokkichaa dha.

Grade 8 Amharic, fuula 128-143 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

10

Taatarii

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo ibsi drama tokkoo eenyu tokko ofii isaatiif dubbatu argitu, menebanbi moo ganta ta'uu isaa murteessuu qabdu tarka kana fayyadami.

Of eeggadhu

Dursa namoonni biroo bakka taphichaa irra jiraachuu moo hin jiraachuu isaa mirkaneessi. Yoo hin jiran menebanbi ta'a. Yoo jiran garuu dubbataan akka hin dhageenyeef gara bira deeme ganta ta'a. Hojjettuun ofii isaatiif dubbatu qofa irratti hundaa'uun murteessuu hin dandeessu; lamaan isaanii ofii isaaniitiif ni dubbatamu.

Grade 8 Amharic, fuula 144 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Kitaaba barataa Afaan Amaaraa kutaa 8ffaa

Kitaaba barataa sirna barnootaa haaraa, PDF bilisaan. Kaardiileen fuula kanaa boqonnaalee isaa hordofu.

  • Maxxansa Ministeera Barnootaa, Afaan Amaaraa

    Fuula 173

    PDF buufadhaa

  • Maxxansa Biiroo Barnoota Oromiyaa, Afaan Amaaraa

    Fuula 153

    PDF buufadhaa

Wantoota kitaabni qabate

  1. 1.የሥራ ሥነ ምግባር
  2. 2.ባህላዊ ቅርስ
  3. 3.ሰብዓዊ እሴቶች
  4. 4.አጭር ልቦለድ
  5. 5.ሥነ-ሕዝብ
  6. 6.በረሃማነት
  7. 7.የሕፃናት ጉልበት ብዝበዛ
  8. 8.ሰላም
  9. 9.የአየር ንብረት
  10. 10.ተውኔት

Qormaanni foormulaan kun itti oolu

Gaaffii qormaata biyyaalessaa waggoota darbanii dhugaa, tokkoon tokkoon isaaniis deebii hojjetame qabu.

Qormaata darban bani

Barnoonni kun kutaawwan biroo keessatti

Qormaanni waan kutaan gadii barsiise gaafachuu hin dhiisu. Kaardiiwwan kutaawwan sanaas as jiru.

Gaaffii barattoonni gaafatan

Kaardiiwwan Afaan Amaaraa kutaa 8 maal haguugu?
Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 9 irraa kaardii 20: Ethiksii Hojii, Dhaala Aadaa, Gatii Namummaa, Lakkoofsa Ummataa, Gammoojjeffachuu, Itti Fayyadama Hojii Daa'immanii, Nagaa, Haala Qilleensaa fi kan biroo 1. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.
Kunneen qormaata biyyaalessaa kutaa 8f ni gargaaru?
Eeyyee. Kutaan 8 qormaata biyyaalessaa fudhata; kunneenis seeraa fi foormulaa Afaan Amaaraa qormaanni sun akka beektu si eeggatudha. Qormaanni waggoota darbanii, deebii hojjetame gaaffii tokkoon tokkoon duuba qabu, marsariitiiduma kana irratti bilisaan jira.
Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?
Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 8 Amharic irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.
Kun bilisaa?
Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.
Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?
12 Onkoloolessa 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Qayyabadhu; ergasii of qori

Temari kaardiiwwan kana gara gaaffii shaakalaatti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.

Bilisaan jalqabi
SeeniHerrega kee bani