Bu'aan kutaa 12ffaa ba'eera; bu'aa kee eessatti akka ilaaltu

Yaadannoo gabaabaa fi kaardii qayyabannaa bilisaa

Afaan Ingiliffaa kutaa 5

Afaan Ingiliffaa kutaa 5 Temari irratti kaardii qayyabannaa 24 qaba; boqonnaawwan sirna barnoota biyyaalessaa Itoophiyaatiin qindaa'an. Kaardiin tokkoon tokkoon yeroo seerichi hojjetu, mallattoon isa keessa jiru maal bakka akka bu'u, akkasumas dogoggora barattoonni caalaatti irratti kufan ni ibsa. Bilisaan dubbifamu; herregas hin gaafatan.

24
Kaardii
10
Boqonnaawwan
2
Gabatee wabii
Grade 5 English
Kitaaba
Bilisa
Gatii
12 Onkoloolessa 2026
Mirkaneeffannaa dhumaa

Gosa kaardii tokko qofa agarsiisi

01

Boqonnaa 1

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo subjectiin he, she, it ykn maqaa tokko ta'ee gochaan aadaa ykn daree-daree ibsu kana fayyadami, fakkeenyaaf 'Samy helps his father'.

Of eeggadhu

Booda I, we, you ykn they -s hin dabalin; 'they walk' jedhi barreessi, 'they walks' hin jedhin. Gochaawwan -sh, -ch, -s ykn -x jedhaniin xumuramanitti -es fudhatu (wash, washes); dhuma y'n dubbii booda jiru gara i jijjiirama (carry, carries).

Grade 5 English, fuula 2-33 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo jechoota Simple Present gara gaaffii ykn hin-taane jijjiirtan kana fayyadami, fakkeenyaaf 'Does Heran clean her room?' ykn 'They do not walk to school'.

Of eeggadhu

Booda does ykn doesn't gochaan gara bu'uura isaa deebi'a: 'Does she study?' jedhi barreessi, 'Does she studies?' hin jedhin. Yeroo am, is, are, gochaa gara jalqabaa ol-baasi malee do ykn does hin fayyadamin.

Grade 5 English, fuula 2-33 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

02

Bona Gogaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo waan lama wal bira qabdan, yookiin yeroo waan sadii ol ta'an keessaa kan olaanaa yookiin kan gadi aanaa ibsitan kana fayyadami.

Of eeggadhu

Comparative jechi booda 'than' qaba; superlative jechi dura 'the' qaba. Adjectives syllable sadii ol qaban -er yookiin -est hin dabalan; kanaaf more/less yookiin most/least fayyadami (more beautiful, beautifuler miti).

Grade 5 English, fuula 34-61 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Jechi subject isaa he, she yookiin it yoo ta'e, gochi Simple Present barreessitan kana fayyadami. Fakkeenya: My father prepares his farmland during the dry season.

Of eeggadhu

Gochi -s, -ss, -sh, -ch, -x yookiin -o irratti yoo xumurame -es dabali (wash → washes, go → goes). Gochi -y dhangala'aa booda yoo xumurame -y gara -ies jijjiiri (study → studies).

Grade 5 English, fuula 34-61 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

MaqaaAdjectiveGochaa (-ing)
rainrainyraining
snowsnowysnowing
sunsunnyshining
drizzledrizzlydrizzling

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo haala qilleensaa jumla keessatti ibsitan, jechi haala qilleensaa maqaa, adjective yookiin gochaa ta'uu isaa yoo shakkitan kana fayyadami.

Of eeggadhu

'It is snow' fi 'It is rain' dogoggora. Booda 'It is' adjective (snowy, rainy) yookiin gochaa -ing (snowing, raining) fayyadami, maqaa hin fayyadamin.

Grade 5 English, fuula 34-61 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

03

Balaawwan

Yoom akka itti fayyadamtu

Hojiin amma, yeroo dubbachaa keessa jiru ibsuuf yeroo barbaadan yeroo kana fayyadami. Waggaa waggaadhaan ykn yeroo baay'ee dhugaa ta'e ibsuuf garuu yeroo ammaa salphaa fayyadami.

Of eeggadhu

Jecha not jechoota am, is ykn are booda kaa'i: I am not playing. Gaaffii yeroo gaafatan, am, is ykn are dura kaa'i: Is he playing? Do ykn does hin fayyadamin.

Grade 5 English, fuula 62-83 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Balaa naannoo keessaa odeeffannoo funaanee keeyyata gabaabaa yeroo barreessuu qabdan mala kana fayyadami. Jalqabumatti hiriyaa kee gaaffii torban ta'an gaafadhu, booda deebii isaanii tartiibaan qindeessi.

Of eeggadhu

results in fi leads to yeroo fayyadamtan sababni dura, bu'aan booda ni dhufa. results from fi comes from garuu tartiiba sana jijjiiru, kanaaf bu'aan dura dhufa. Jecha walitti hidhu barreessuu dura tartiiba sana mirkaneessi.

Grade 5 English, fuula 62-83 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

04

Miineraalota

Yoom akka itti fayyadamtu

Maqaan lakkoofsa ta'u maqaa tokkoo caalaa wantoota baay'ee yeroo ibsu baay'ina kana fayyadami. Consonant + y gara ies jijjiirama (berry, berries), vowel + y irratti s qofa dabalama (toy, toys), ch, sh, s, x ykn z irratti kan xumuramu es fudhata (box, boxes).

Of eeggadhu

Maqaa hunda irratti s qofa hin dabalin. leaf, knife, thief, calf gara leaves, knives, thieves, calves jijjiirama; 'knifes', 'leafs' fi 'thiefs' dogoggora dha. child-children, tooth-teeth, sheep-sheep jedhamanii yaadadhaa.

Grade 5 English, fuula 84-113 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Hojiin amma hojjetamaa jiraachuu fi kan hojii sanaa fudhatu ergama (subject) ta'uu isaa yeroo ibsitu kana fayyadami, fakkeenyaaf 'Opals are now being mined in Ethiopia.'

Of eeggadhu

Kitaaba keessatti foormulaan dhokataa 'am/is/are + being + past participle' jedhee barreessa; kun dogoggora dha. not gochicha be fi being gidduu kaa'aa: 'I am not being supported by my friend.'

Grade 5 English, fuula 84-113 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo mineraalota akkamitti akka baafaman yookaan akka fayyadamaman ibsitan, yookaan jechoota active keessaa passive gara jijjiiraniif kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Gochi ergama fudhachuu (transitive) qabaachuu qaba. Am, is, yookaan are booda past participle fayyadamaa: 'are used' malee 'are use' hin barreessin. Dhokataa keessatti not gochicha be booda kaa'aa.

Grade 5 English, fuula 84-113 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

05

Horsiisa Bokkaa

Foormii bu'uuraaYeroo darbe
seesaw
sleepslept
cutcut
buybought
findfound
speakspoke
saysaid
makemade
winwon
loselost
teachtaught
catchcaught
drawdrew
blowblew
holdheld
telltold
gowent
dodid

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo foormii darbe gal -ed hin qabne barbaaddan tarree kana fayyadami; galmee Appendix 1 kitaaba keessaa ilaalaa.

Of eeggadhu

Galmee darbe kan hin barame irratti -ed hin dabalin. "bought" jedhi barreessi malee "buyed" hin jedhin; "caught" jedhi malee "catched" hin jedhin.

Grade 5 English, fuula 114-139 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo jecha bal'ina qabu fi jecha gabaabaa wal fakkaatu filattan, akkasumas yeroo gaaffii guutuu gochuu irratti fayyadami.

Of eeggadhu

Jechoota its, your, their keessatti apostrophe (') hin jiru. It's jechuu it is ykn it has ta'a; you're jechuu you are ta'a. Akka hubattan jumla guutuu jechoota ishee dubbisaa ilaalaa.

Grade 5 English, fuula 114-139 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

06

Xuraa'ina Bishaanii

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo namni maal akka godhu danda'u ykn yeroo duraa maal godhe barreessitan ykn dubbattan kana fayyadami.

Of eeggadhu

Booda can, could ykn be able to jechuu, jechi ifaa (simple form) tursi. 'Alemu can swim' jedhi barreessi malee 'can swims', 'can to swim', 'can swimming' ykn 'could swam' hin jedhin.

Grade 5 English, fuula 140-166 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo eeyyama gaafattan, kennitan ykn diddan, can, could fi may gidduu filachuuf kana fayyadami.

Of eeggadhu

Could eeyyama kennuuf hin fayyadamu; eeyyama kennuuf can ykn may fayyadami. 'may not' guutuu barreessi, 'mayn't' hin jedhin.

Grade 5 English, fuula 140-166 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo aadaa ykn haala duraa ammaan hin jirre dubbatan kana fayyadami.

Of eeggadhu

'used to' jechuu jechi bu'uuraa qofa booji: 'we used to live' jedhi barreessi malee 'we use to live', 'used to went' ykn 'used have' hin jedhin. Dhaloota dhowwuuf 'didn't use to' fi 'Did ... use to' fayyadami.

Grade 5 English, fuula 140-166 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

07

Lammiilee Gaarii

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo namicha hojjetaa yookaan meeshaa hojii sana hojechuuf fayyadamu jumlaa passive keessatti dabalu, preposition sirrii filadhu.

Of eeggadhu

'by' namicha yookaan waan hojii sana hojjetu ibsa, akka 'painted by Leonardo da Vinci'. 'with' immoo meeshaa hojii sana hojjechuuf fayyadamu ibsa, akka 'peeled with a knife'. Meeshaa duratti 'by' barreessuun dogoggora waliigalaa ti.

Grade 5 English, fuula 167-191 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gorsa hiriyaa, hiriyaa kutaa yookaan ofiif kennitu, jechoota kana tokko fayyadami, gochaa immoo foormii jalqabaa (base form) isaa irratti barreessi.

Of eeggadhu

Jecha gargaaraa booda gochaa 'to' malee foormii jalqabaa barreessi; akka 'You should study' ti, 'should to study' yookaan 'ought to to drink' dogoggora. 'had better' gorsa hin hordofne yoo ta'e wanni hamaan akka ta'u akeeka qaba; dhorkamni isaa 'had better not' ti.

Grade 5 English, fuula 167-191 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo namni hojii sana hojjetu hin beekamne yookaan hojiin isaa hin barbaachisne, yookaan xiyyeeffannaan hojii irra jiru yoo ta'e, was yookaan were fayyadamaa fi foormii sadaffaa (V3) gochaa ijoo wajjin.

Of eeggadhu

Gochaan gara meeshaatti darbu (transitive) qofti passive ta'uu danda'a. was yeroo I, he, she, it fi lakkoofsa tokkoo, were immoo yeroo we, you, they fi lakkoofsa baayʼee fayyadamtu. Foormii sadaffaa barreessi, akka 'was broken' malee 'was break' miti.

Grade 5 English, fuula 167-191 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

08

Mana Fayyaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Hojii yeroo darbe itti fufaa ture, yookaan hojii dheeraan xiqqaachuun kan ture ibsuuf fayyadamaa. was yookaan were fi foormii V-ing wajjin ni barreeffama.

Of eeggadhu

Hojii lamaan isaanii yeroo darbe salphaa hin barreessin. Hojii dheeraa was/were + V-ing wajjin, hojii isa cufu immoo yeroo darbe salphaa wajjin barreessi. 'when' yeroo darbe salphaa wajjin, 'while' Past Continuous wajjin itti fayyadamaa.

Grade 5 English, fuula 192-216 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Paragiraafii dubbistuun akka amantaan kee sirrii ta'e itti amanu barreessuu yommuu gaafatamu fayyadamaa, akka magaalaa keessa jiraachuu yookaan naannoo keessa jiraachuun caalu.

Of eeggadhu

Yaada ragaa hin qabne qaaqqabatamaa hin ta'u. Gaaffii kee sirriitti mirkaneessu kennii, ragaa addaa tokkoon tokkoon isaa deeggari; akkuma fakkeenya paragiraafii keessatti ambulaansii daqiiqaa muraasa keessatti ga'u jedhu.

Grade 5 English, fuula 192-216 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

09

Garaagarummaa Waliin Jiraachuu

Yoom akka itti fayyadamtu

Jechoota Present Perfect Simple keessatti yeroo barreessitu, ykn jechoota gara dhorkaatti ykn gaaffiitti jijjiirtu kana fayyadami.

Of eeggadhu

has hanga he, she, it qofaaf fayyadami; have immoo I, we, you, they ta'uu qaba. did hin dabalin; past participle (done, gone, bought) barreessi. Gaaffii keessatti has ykn have dhaabbata dura kaa'i, akka Have they gone to the USA? jedhamu.

Grade 5 English, fuula 217-241 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Jechi gaaffii what, when, why, who, how ykn how many fayyadamuun gara gaaffiitti yeroo jijjiirrattu, akka Barnoota 12 Gochaa 2 keessatti, kana fayyadami.

Of eeggadhu

Tartiiba kana eeg: jecha Wh, achiin has ykn have, achiin dhaabbata, achiin past participle, achiin hafe jechaa. did ykn gochaa darbe salphaa hin barreessin; When have you heard the news? sirrii dha, When did you hear the news? immoo Present Perfect miti.

Grade 5 English, fuula 217-241 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

10

Teeknooloojii Gargaarsaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo wanni boqotu dhufu ibsitu yookaan gaaffii karoora yookaan taateewwan dhufaa gaafattu barreessitu, kana fayyadami.

Of eeggadhu

will yookaan won't booda gochichi bu'uuraan barreeffama: 'She will help' jedhi malee 'She will helps', 'She will helped' yookaan 'She will to help' hin jedhin. Gaaffii keessatti will dura, subject booda ni dhufa: 'Will she help?'

Grade 5 English, fuula 242 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo hojiin barreeffamaa meeshaa gargaarsaa akka walker, white cane, wheelchair yookaan hearing aid ibsuu paaragiraafii sentence 4 hanga 5 ta'eetti gaafatu, kana fayyadami.

Of eeggadhu

Paaragiraafii dura outline (karoora) barreessi. Maqaa meeshichaa fi hojii isaa qofa kan ibsu paaragiraafiin hiika qofa ibsa, meeshicha hin ibsu; namoota fayyadamaniifi, amaloota, hamma fi bifa ammayyaa isaa ida'i.

Grade 5 English, fuula 242 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Kitaaba barataa Afaan Ingiliffaa kutaa 5ffaa

Kitaaba barataa sirna barnootaa haaraa, PDF bilisaan. Kaardiileen fuula kanaa boqonnaalee isaa hordofu.

Wantoota kitaabni qabate

  1. 1.Holiday
  2. 2.Dry Season
  3. 3.Accidents
  4. 4.Minerals
  5. 5.Beekeeping
  6. 6.Water Pollution
  7. 7.Good Citizens
  8. 8.Healthcare Facilities
  9. 9.Living With Differences
  10. 10.Assistive Technology

Barnoonni kun kutaawwan biroo keessatti

Qormaanni waan kutaan gadii barsiise gaafachuu hin dhiisu. Kaardiiwwan kutaawwan sanaas as jiru.

Gaaffii barattoonni gaafatan

Kaardiiwwan Afaan Ingiliffaa kutaa 5 maal haguugu?
Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 10 irraa kaardii 24: Bona Gogaa, Balaawwan, Miineraalota, Horsiisa Bokkaa, Xuraa'ina Bishaanii, Lammiilee Gaarii, Mana Fayyaa, Garaagarummaa Waliin Jiraachuu fi kan biroo 2. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.
Kutaa 5 keessatti qormaanni biyyaalessaa ni jiraa?
Hin jiru. Itoophiyaan qormaata biyyaalessaa kan kennitu kutaa 6, kutaa 8 fi kutaa 12 qofaafi. Kaardiiwwan kunneen qormaata mana barumsaa keetiif, akkasumas qormaata biyyaalessaa waggaa muraasa booda dhufuuf oolu.
Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?
Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 5 English irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.
Kun bilisaa?
Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.
Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?
12 Onkoloolessa 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Qayyabadhu; ergasii of qori

Temari kaardiiwwan kana gara gaaffii shaakalaatti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.

Bilisaan jalqabi
SeeniHerrega kee bani