Grade 12 results are out. Where to check yours

Unit notes and practice questions

Grade 9 Amharic unit 1: ቋንቋ

Everything here is for unit 1 of the Grade 9 Amharic textbook: what the chapter covers, the short notes, practice questions with their answers, and the lesson video where one exists.

Get it on Google Play
3
Cards
10
Practice questions on unit 1
1–20
The textbook pages for unit 1

Short notes for unit 1

The cards filed under this chapter on the Grade 9 Amharic page. Open one at a time.

CharacteristicWhat it means
ማኅበራዊነትLanguage is a social tool for communication. It is learned, not inherited, and exists only within a community.
ሰብዓዊነትOnly human beings use language. No other creature has it.
ዘፈቀዳዊነትArbitrary. No natural link exists between a word's sound and the thing it names. The community agrees on the name.
ሥርዓታዊነትSystematic. Although the link is arbitrary, the sounds and words follow an order the community has accepted.
ረቂቅነትAbstract. Language can name a thing or idea even when it is absent in that time and place.
ውሰትBorrowing. Languages borrow sounds, words and expressions from one another. No language is complete on its own.
ዕድገት እና ሞትA language is born, grows and dies. It dies when it has no speakers left.

When you use it

Reach for this when asked to name or explain a basic characteristic of language, such as arbitrariness, systematicness or borrowing, with a reason from the text.

Watch out

Arbitrary (ዘፈቀዳዊ) and systematic (ሥርዓታዊ) are not opposites. Language is arbitrary in the link between sound and meaning, yet it is systematic in how sounds and words are ordered. Writing them as contradictory loses the marks.

Drafted from Grade 9 Amharic, pages 1-20, then checked twice before it went up

When you use it

Reach for this when asked to identify or write a statement (ሐተታዊ), a question (መጠይቃዊ) or a command (ትዕዛዛዊ), or to say whether a sentence is a direct or indirect command.

Watch out

A question does not need a question word. Without words such as ለምን, ምን, መቼ or የት, the intonation (ቅላጼ) alone makes it a question. A direct command is addressed to the listener ('ወደክፍል ግቡ'). An indirect command is passed through a third party ('ወደክፍል ይግቡ'), so do not label it direct just because it is an imperative form.

Drafted from Grade 9 Amharic, pages 1-20, then checked twice before it went up

When you use it

Reach for this when a question asks you to classify a sentence as single (ነጠላ) or complex (ውስብስብ). The decision depends on how many verbs the sentence holds.

Watch out

Count the verbs (ግስ), not the words or the length of the phrases. A sentence with one verb and a long subject is still single. A sentence with two or more verbs, or with a dependent clause such as 'ስለተደሰቱ' ('because they were happy'), is complex.

Drafted from Grade 9 Amharic, pages 1-20, then checked twice before it went up

Practice questions on unit 1

10 multiple-choice questions written against this chapter, each with its answer and the reason. Try one before you open the answer. The questions are in Amharic.

Question 1

ቋንቋ ሰብዓዊ ባህሪ አለው የሚባለው ለምንድን ነው?

  1. A.ቋንቋ ከእንስሳት ጋር ይጋራል።
  2. B.ከሰው ልጅ በስተቀር ቋንቋ ያለው ሌላ ፍጡር የለም።
  3. C.ቋንቋ በዘር ይወረሳል።
  4. D.ቋንቋ በሁሉም ቦታ ተመሳሳይ ነው።
Show the answer and why

Answer: B ከሰው ልጅ በስተቀር ቋንቋ ያለው ሌላ ፍጡር የለም።

Why

ምንባቡ ቋንቋ ለሰብዓዊ ፍጡር ብቻ የሚያገለግል መሆኑን ይናገራል። ‘ከሰው ልጅ በስተቀር ቋንቋ ያለው ሌላ ፍጡር የለም’ ስለሚል ቋንቋ ሰብዓዊ ባህሪ አለው ይባላል።

Question 2

ምንባቡ ‘ቋንቋ ይወለዳል፣ ያድጋል፣ ይሞታል’ ይላል። ቋንቋ ‘ሞተ’ ለማለት ትክክለኛው ሁኔታ የቱ ነው?

  1. A.ቃላት ከሌላ ቋንቋ ሲዋስ
  2. B.አዳዲስ ቃላት ሲፈጠሩ
  3. C.ተናጋሪ ሲያጣ
  4. D.ዘዬዎች የተለያዩ ቋንቋዎች ሲሆኑ
Show the answer and why

Answer: C ተናጋሪ ሲያጣ

Why

ምንባቡ ‘ተናጋሪ ሲያጣ ቋንቋ ሞተ ይባላል’ ይላል። ሌሎቹ ሁኔታዎች ቋንቋ ያድጋል ወይም ይወለዳል የሚባልባቸው ናቸው።

Question 3

‘አውሮፕላኑ በሰዓቱ ደረሰ።’ የሚለው ዓረፍተ ነገር ነጠላ ነው የሚባለው ለምንድን ነው?

  1. A.በውስጡ አንድ ግስ ብቻ ስላለው
  2. B.ሁለት ግሶች ስላሉት
  3. C.መጠይቃዊ ቃል ስላለው
  4. D.ትእዛዝ ስለሚሰጥ
Show the answer and why

Answer: A በውስጡ አንድ ግስ ብቻ ስላለው

Why

ነጠላ ዓረፍተ ነገር በውስጡ አንድ ግስን ብቻ ይይዛል። በዚህ ዓረፍተ ነገር ውስጥ ‘ደረሰ’ የሚለው አንድ ግስ ብቻ ነው።

Question 4

‘የከተማው ነዋሪ በነቂስ ወጥቶ አካባቢውን አጸዳ።’ የሚለውን አወንታዊ ዓረፍተ ነገር ተቃራኒ (አሉታዊ) የሆነው የትኛው ነው?

  1. A.የከተማው ነዋሪ በነቂስ ወጥቶ አካባቢውን አላጸዳም።
  2. B.የከተማው ነዋሪ አካባቢውን አጸዳ እንዴ?
  3. C.ወደ አካባቢው ይውጡ።
  4. D.የከተማው ነዋሪ በነቂስ ወጥቶ አካባቢውን አጸዳ።
Show the answer and why

Answer: A የከተማው ነዋሪ በነቂስ ወጥቶ አካባቢውን አላጸዳም።

Why

አሉታዊ ዓረፍተ ነገር የአወንታዊ ዓረፍተ ነገር ተቃራኒ ነው። ‘አጸዳ’ ወደ ‘አላጸዳም’ ሲቀየር ድርጊቱ እንዳልተፈጸመ ይገለጻል። B መጠይቃዊ ነው፣ C ትእዛዛዊ ነው፣ D ደግሞ ያው አወንታዊ ነው።

Question 5

‘ዉሻ’ የሚለውን ቃል ‘ላላ’ ብንለው ምን ይሆናል? ይህ የቋንቋ ምን ባህሪን ያሳያል?

  1. A.እንስሳው ዉሻነቱን ያጣል፤ ሥርዓታዊነትን ያሳያል።
  2. B.ዉሻነቱ አይለወጥም፤ ዘፈቀዳዊነትን ያሳያል።
  3. C.ዉሻነቱ ይለወጣል፤ ሰብዓዊነትን ያሳያል።
  4. D.ዉሻነቱ ይለወጣል፤ ረቂቅነትን ያሳያል።
Show the answer and why

Answer: B ዉሻነቱ አይለወጥም፤ ዘፈቀዳዊነትን ያሳያል።

Why

ምንባቡ ‘ዉሻ’ን ‘ላላ’ ብንለውም ዉሻነቱ እንደማይለወጥ ይናገራል። በቃልና በነገሩ መካከል የባሕርይ ግንኙነት የለም። ይህ ዘፈቀዳዊነት ይባላል።

Question 6

ምንባቡ እንደሚለው አማርኛ ቋንቋ በሃይማኖት ምክንያት ከሌላ ቋንቋ የተዋሰው ምንድን ነው?

  1. A.እንደ /ጵ/ እና /ጽ/ ያሉ ድምጾችንና እንደ ጳጳስ ያሉ ስሞችን
  2. B.በንግድ ምክንያት ብቻ የተበደሩ ቃላትን
  3. C.ዘፈቀዳዊ የሆኑ ቃላትን ሁሉ
  4. D.ከእንግሊዝኛ የተወሰዱ ስሞችን ብቻ
Show the answer and why

Answer: A እንደ /ጵ/ እና /ጽ/ ያሉ ድምጾችንና እንደ ጳጳስ ያሉ ስሞችን

Why

ምንባቡ ‘በሃይማኖት ሳቢያ እንደ /ጵ/፣ /ጽ/ ያሉ ድምጾችንና እንደ ጳጳስ ያሉ ስሞችን ተውሷል’ ይላል። ሌሎቹ አማራጮች ከምንባቡ ጋር አይስማሙም።

Question 7

‘ሙሉጌታ በአዲስ አበባ ገበያ በ50 ብር ጤፍ ገዝቶ ወደ ቤቱ ሄደ።’ ይህ ዓረፍተ ነገር ነጠላ ወይስ ውስብስብ ነው? ለምንስ?

  1. A.ነጠላ ነው፤ ምክንያቱም አንድ ስማዊ ሀረግ ብቻ ስላለው።
  2. B.ውስብስብ ነው፤ ምክንያቱም ከአንድ በላይ ግስ ስላለው።
  3. C.ውስብስብ ነው፤ ምክንያቱም መጠይቃዊ ስለሆነ።
  4. D.ነጠላ ነው፤ ምክንያቱም በውስጡ ስም ብቻ ስላለ።
Show the answer and why

Answer: B ውስብስብ ነው፤ ምክንያቱም ከአንድ በላይ ግስ ስላለው።

Why

ውስብስብ ዓረፍተ ነገር ከአንድ በላይ ግሶችን ይይዛል። በዚህ ዓረፍተ ነገር ‘ገዝቶ’ እና ‘ሄደ’ ሁለት ግሶች ስላሉ ውስብስብ ነው።

Question 8

ከሚከተሉት ውስጥ መጠይቃዊ ቃል (ለምን፣ ማን፣ ምን፣ መቼ፣ የት) ሳይጠቀም መጠይቃዊ የሆነው ዓረፍተ ነገር የቱ ነው?

  1. A.የቤት ሥራችሁን ለምን አልሠራችሁም?
  2. B.የቤት ሥራችሁን ሠራችሁ?
  3. C.ማን የቤት ሥራውን ሠራ?
  4. D.የቤት ሥራችሁን ሠርታችኋል።
Show the answer and why

Answer: B የቤት ሥራችሁን ሠራችሁ?

Why

ምንባቡ ‘ለጥያቄያዊ ዓረፍተ ነገር ዋናው አስፈላጊ ነገር የድምጽ ቅላጼ ወይም ቃና ነው’ ይላል። ‘የቤት ሥራችሁን ሠራችሁ?’ የመጠየቂያ ቃል የለውም፤ ጥያቄ የሆነው በድምጽ ቅላጼው ነው። D ሐተታዊ ነው።

Question 9

ምንባቡ ቋንቋን ‘ረቂቅ’ ነው የሚለው ለምንድን ነው?

  1. A.ቋንቋ ለመማር ቀላል ስለሆነ።
  2. B.ቃሉን ብቻ በመጠቀም ነብሩ በሌለበት ቦታና ጊዜም በሐሳብ መቅረጽ ስለሚቻል።
  3. C.ቋንቋ ሁልጊዜ በጽሑፍ ብቻ ስለሚገለጽ።
  4. D.ቋንቋ በጊዜ ብዛት ስለማይለወጥ።
Show the answer and why

Answer: B ቃሉን ብቻ በመጠቀም ነብሩ በሌለበት ቦታና ጊዜም በሐሳብ መቅረጽ ስለሚቻል።

Why

ምንባቡ ‘ለምሳሌ ‘ነብር’ የሚለው ቃል አውሬው በሌለበት ቦታና ጊዜም ቢነገር ነብሩ በሐሳባችን ይቀረጻል’ ይላል። መልዕክትን በተለየና በላቀ ደረጃ የማስተላለፍ ባህርይ ስላለው ቋንቋ ረቂቅ ነው ይባላል።

Question 10

አንድ ቋንቋ የማያውቀውን ነገር ባይገልጽ ቋንቋው ጎዶሎ ወይም ዝቅተኛ ይሆናል? ምንባቡ ምን ይላል?

  1. A.አዎ፣ ቋንቋው ዝቅተኛ ይሆናል።
  2. B.አይሆንም፤ ቋንቋ ለተናጋሪዎቹ ባህል በራሱ ምሉዕ ነው።
  3. C.አዎ፤ ትልቅ ቋንቋ ትንሽ ይሆናል።
  4. D.አይሆንም፤ ቋንቋ የሚሞላው ከውጭ ቃላት ብቻ ነው።
Show the answer and why

Answer: B አይሆንም፤ ቋንቋ ለተናጋሪዎቹ ባህል በራሱ ምሉዕ ነው።

Why

ምንባቡ ‘የማያውቀውን አለመግለጹ ቋንቋውን ጎዶሎ ወይም ዝቅተኛ አያደርገውም’ ይላል። ቋንቋ ለተናጋሪዎቹ ባህል በራሱ ምሉዕ ነው። D የምንባቡ ሐሳብ አይደለም።

The app holds 12 questions on this unit, marked as you go. These are the first 10.

The textbook pages for unit 1

Unit 1 runs from page 1 to page 20 of the Ministry of Education edition.

Ministry of Education edition, Amharic, 175 pages

Download the PDF

All Grade 9 Amharic short notes

Practise this unit in the app

Temari turns this chapter into timed practice and marks it as you go, with an AI tutor to explain anything that did not land.

Start free

Temari.et is also an Android app, free on Google Play.

Get it on Google PlayAbout the Temari app
Sign inCreate your account