Unit notes and practice questions
Everything here is for unit 7 of the Grade 9 Amharic textbook: what the chapter covers, the short notes, practice questions with their answers, and the lesson video where one exists.
The cards filed under this chapter on the Grade 9 Amharic page. Open one at a time.
| Affix type | Example word | Affix |
|---|---|---|
| Prefix (ቅድመ ዐምድ) | ከታች | ከ- |
| Infix (ውስጠ ዐምድ) | ሰፋፊ | -ፋ- |
| Suffix (ድህረ ዐምድ) | ቤታቸው | -ኣቸው |
When you use it
Reach for this when you need to recall which example in the chapter shows a prefix, an infix or a suffix.
Watch out
Students most often miss the infix. -ፋ- sits inside ሰፋፊ, so it is neither at the beginning nor at the end of the word.
Drafted from Grade 9 Amharic, pages 104-119, then checked twice before it went up
When you use it
Reach for this when a question asks you to name an affix (ቅጥያ) and say whether it sits before, inside or after the root word.
Watch out
The name depends on where the affix sits relative to the root word (ዐምድ), not on its meaning. The affix ከ- in ከታች is a prefix because it comes first, and -ፋ- in ሰፋፊ is an infix, not a suffix, because it sits in the middle of ሰፊ.
Drafted from Grade 9 Amharic, pages 104-119, then checked twice before it went up
When you use it
Use this when an exercise asks you to separate the free word or root from its prefix and suffix, for example in ስለዘመዶቻቸው or ነጫጭ.
Watch out
Do not split a word by counting letters. First work out what the word means and find its free root (ዋና ቃል or ነጻ ምዕላድ), then remove the affix before it and the affix after it. In ቤታቸው the root is ቤት and -ኣቸው is the suffix, so find the root by meaning, not by cutting from the start.
Drafted from Grade 9 Amharic, pages 104-119, then checked twice before it went up
10 multiple-choice questions written against this chapter, each with its answer and the reason. Try one before you open the answer. The questions are in Amharic.
Question 1
ኮሮና ቫይረስ በቀላሉ የሚተላለፈው በየትኛው መንገድ ነው?
Answer: A በትንፋሽና በንክኪ
Why
ምንባቡ ኮሮና ቫይረስ በቀላሉ በትንፋሽና በንክኪ እንደሚተላለፍ ይገልጻል። ከሰዎች ጋር በቅርበት በማውራትና በእጅ በመጨባበጥ፣ እንዲሁም ሰዎች የነኩትን ነገር በመንካት ሊተላለፍ ይችላል።
Question 2
ከኮቪድ-19 ዋና ዋና የመከላከያ መፍትሔዎች መካከል የትኛው ነው?
Answer: A እጅን አዘውትሮ በውሃና በሳሙና መታጠብ
Why
ምንባቡ የኮቪድ-19 ሁነኛ የመከላከያ መፍትሔዎች መካከል አዘውትሮ እጅን በውሃና በሳሙና መታጠብ አንዱ መሆኑን ይገልጻል። ቀሪዎቹ ሦስቱ አማራጮች ግን ቫይረሱን ለመከላከል ሳይሆን የሚያባብሱ ድርጊቶች ናቸው።
Question 3
ኮሮና ቫይረስ በዋናነት የሚያጠቃቸው የሰውነት ክፍሎች የትኞቹ ናቸው?
Answer: B ሳንባን፣ ልብንና ኩላሊትን
Why
ምንባቡ ቫይረሱ በዋናነት ሳንባን፣ ልብንና ኩላሊትን እንደሚያጠቃ ይናገራል። ሳንባን ማሳበጥና ኩላሊትን ማዳከም ለበሽታው አደገኛነት ምክንያቶች ናቸው።
Question 4
በኢትዮጵያ «የህዳር በሽታ» ተብሎ የሚጠራው ምን ነበር?
Answer: C የኢንፍሉዌንዛ ወረርሽኝ
Why
ምንባቡ «የህዳር በሽታ» ተብሎ የሚጠራው የኢንፍሉዌንዛ ወረርሽኝ መሆኑን ይገልጻል። ኮሌራ፣ ፈንጣጣና ኤች.አይ.ቪ/ኤድስ በምንባቡ ውስጥ ቢጠቀሱም የህዳር በሽታ አይደሉም።
Question 5
በምንባቡ መሠረት «ኳራንቲን» ምንድን ነው?
Answer: B ምልክት ያለባቸውን ወይም ታማሚ ሰዎችን ነጥሎ ማስቀመጥና ማከም
Why
ምንባቡ ኳራንቲንን ምልክት ያለባቸውን ወይም ታማሚ ሰዎችን ነጥሎ ማስቀመጥና ማከም ብሎ ይገልጻል። ይህም ድንበር ዘለል ወረርሽኞችን ለመገደብ ይረዳል።
Question 6
ኢትዮጵያውያን በየዓመቱ ህዳር 12 ቀን «ህዳር ሲታጠን» በሚል ስያሜ ምን ያደርጋሉ?
Answer: B የበሽታና የወረርሽኝ ምንጭ ሊሆኑ የሚችሉ ቆሻሻዎችን ሰብስበው ያቃጥላሉ
Why
ምንባቡ ኢትዮጵያውያን ከቤታቸውና ከአካባቢያቸው የበሽታና የወረርሽኝ ምንጭ ሊሆኑ የሚችሉ ቆሻሻዎችን ሰብስበው እንደሚያቃጥሉ ይናገራል። ይህ ድርጊት ከህዳር በሽታ ጥቃት ጋር የተያያዘ ነው።
Question 7
በፓንክረስት ጽሑፍ መሠረት የኢንፍሉዌንዛ ወረርሽኝ በአዲስ አበባ ብቻ ምን ያህል ሰዎችን ገደለ?
Answer: B ወደ አስር ሺ ሰዎችን
Why
ምንባቡ ኢንፍሉዌንዛ ወረርሽኙ በአዲስ አበባ ብቻ ወደ አስር ሺ ሰዎችን እንደገደለ ይጠቅሳል። እስከ ሃምሳ ሺ የሚለው ቁጥር ግን በተቀረው የሀገሪቱ ክፍል የተገደሉትን ይመለከታል።
Question 8
«ኖቭል» የሚለው ቅጥያ በምንባቡ ውስጥ ምን ማለት ነው?
Answer: B አዲስ
Why
ምንባቡ ኖቭል ማለት «አዲስ» ማለት እንደሆነ ይገልጻል። አዲሱ ቫይረስ ከኮሮና ቫይረስና ከእንስሳት ኮሮና ተዳቅሎ የተገኘ አዲስ ዓይነት ዝርያ በመሆኑ ይህ ቅጥያ ተሰጥቶታል።
Question 9
በቃሉ «ሰፋፊ» ውስጥ «-ፋ-» የሚለው ቅጥያ ምን ዓይነት ቅጥያ ነው?
Answer: B ውስጠ ዐምድ ቅጥያ
Why
ቅጥያው በሚቀጠልበት ቃል መካከል ላይ ስለሚገኝ ውስጠ ዐምድ ቅጥያ ይባላል። «ሰፊ» በሚለው ቃል መካከል ላይ ተቀጥሎ «ሰፋፊ» ሆኗል።
Question 10
ምንባቡ ኮቪድ-19 አስፈሪ ወረርሽኝ የሆነው ለሁለት ዋና ምክንያቶች እንደሆነ ይናገራል። እነዚህ ምክንያቶች ምንድን ናቸው?
Answer: A ፈዋሽ መድኃኒት የሌለው መሆኑና በቀላሉ መተላለፉ
Why
ምንባቡ ወረርሽኙን አስፈሪ ያደረገው ፈዋሽ መድኃኒት የሌለው መሆኑ እንደሆነ ይገልጻል። በሽታው በአጭር ጊዜ እንዲሰራጭ ያደረገው ደግሞ በቀላሉ በትንፋሽና በንክኪ መተላለፍ መቻሉ ነው።
The app holds 12 questions on this unit, marked as you go. These are the first 10.
Unit 7 runs from page 104 to page 119 of the Ministry of Education edition.
Ministry of Education edition, Amharic, 175 pages
Temari turns this chapter into timed practice and marks it as you go, with an AI tutor to explain anything that did not land.
Start free
Temari.et is also an Android app, free on Google Play.
