Bu'aan kutaa 12ffaa ba'eera; bu'aa kee eessatti akka ilaaltu

Yaadannoo gabaabaa fi kaardii qayyabannaa bilisaa

Fayyaa fi Ispoortii kutaa 6

Fayyaa fi Ispoortii kutaa 6 Temari irratti kaardii qayyabannaa 13 qaba; boqonnaawwan sirna barnoota biyyaalessaa Itoophiyaatiin qindaa'an. Kaardiin tokkoon tokkoon yeroo seerichi hojjetu, mallattoon isa keessa jiru maal bakka akka bu'u, akkasumas dogoggora barattoonni caalaatti irratti kufan ni ibsa. Bilisaan dubbifamu; herregas hin gaafatan.

13
Kaardii
7
Boqonnaawwan
Grade 6 Health and Physical Education
Kitaaba
Bilisa
Gatii
12 Onkoloolessa 2026
Mirkaneeffannaa dhumaa

Gosa kaardii tokko qofa agarsiisi

01

Barnoota Qaamaa fi Sipoortii

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo motto Olumpikii (moto) fi hiikkaa jechoota Laatinii sadanii gaafatamu kana fayyadami.

Of eeggadhu

Tartiiba kana eegi: Citius (saffisaa), Altius (ol-ka'aa), Fortius (cimaa). Jechoota Laatinii akkuma kennameen barreessi, bifa biraa hin jijjiirin.

Grade 6 Health and Physical Education, fuula 1-11 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo harka qaamaa spoortii yookaan leenjii keessatti miidhaan akka hin uumamne gaafatamu kana fayyadami.

Of eeggadhu

Hojii cimaa qaama hin ho'isin yookaan dadhabbii keessa ta'anii hin jalqabin. Kun, uffata spoortii sirrii hin taane fayyadamuu fi ajaja hin hordofin wajjin sababoota miidhaa spoortii ijoo dha.

Grade 6 Health and Physical Education, fuula 1-11 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

02

Taphoota Garaa-garaa Guddina Hawaasummaa fi Miiraa Guddisan

Yoom akka itti fayyadamtu

Murtii sirrii kennuu fi saffisa barachuuf taphaa kana fayyadami. Barattoota gareewwan lamaan qoodanii taphatan; gareen darbu kubbaa xiqqaa gareen kaan jilba gadiin rukkisuuf darba, gareen gidduu jiru immoo rukkina irraa of baasuuf ni kaa'a.

Of eeggadhu

Kubbaan jilba gadiin qofa rukkama. Rukkina irraa of baasuuf ni taa'uu ykn ni rarraaffachuun hin eeyyamamu, kaa'uun qofa ni danda'ama.

Grade 6 Health and Physical Education, fuula 12-23 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo of-to'achuu fi tarkaanfii garee barachuuf taphaa kana fayyadami. Gareen tokkoon tokkoon halqaa tokko qaba; mataa irraa eegaluun miila keessaan darbatanii gara namicha itti aanuutti kennu. Gareen dursee xumuru moo'ama.

Of eeggadhu

Halqaa harka lamaan qabaa, mataa irraa eegaluun miila keessaan darbi. Harkaan kennuu ykn darbuun hin eeyyamamu, barattoota garee hunda hirmaachisuun barbaachisaa dha.

Grade 6 Health and Physical Education, fuula 12-23 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

03

Fayyaa fi Sochii Qaama Ogummaa

TarkaaHojii
1Harka lafa irratti dhiphina gogaa tolaan kaa'i.
2Dhiironni miilla deebisanii qaama mataa irraa hanga miilaatti qajeelchaa; dubartoonni garuu miilla deebisuu irra gogaa irratti gadi bu'aa.
3Harka sararuun qaama lafa gadi buusi.
4Lafa cuqqaasi; harka qajeelchuun bakka jalqabaatti deebi'ii.

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo barataan push-up hojjetu ykn ibsu fayyadamaa; sochiin kun gogaa, gubbaa fi qaama harkaa cimsa.

Of eeggadhu

Dubartoonni miilla deebisuu irra gogaa irratti hojjetu. Dhiironni garuu yeroo gad buusanii fi yeroo cuqqaasan qaama isaanii mataa irraa hanga miilaatti qajeelchuu qabu.

Grade 6 Health and Physical Education, fuula 24-47 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

TarkaaHojii
1Gadi bu'ii, miilla gogaan qabatamee lafa irratti guutumaan guutuutti kaa'i.
2Qaama mataa irraa gara qaama gadiitti ol kaasi; gogaa ukkaamsi.
3Bakka jalqabaatti deebi'i.

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo barataan sit-up hojjetu ykn ibsu fayyadamaa; sochiin kun garaa fi duubaa cimsa.

Of eeggadhu

Yeroo sochii kanaa miilli lafa irraa gara olitti hin kaasamu.

Grade 6 Health and Physical Education, fuula 24-47 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

04

Athletics

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo fageenya giddu galeessaa leenjitan yookaan qopheessitan, 2000 m akkamitti lakkoofsa lama qooduu fi gidduu keessatti boqonnaa akkamitti akka fudhattan beekuu barbaadan kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Fagaatinni giddu galeessaa hafuura tokkoo keessatti saffisa guutuudhaan fagaachuu miti. Hafuura keessan saffisa keessan waliin walsimsiisaa; ciminaa ijaaruuf leenjii gidduu boqonnaa fudhaa.

Grade 6 Health and Physical Education, fuula 48-55 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo ballaaqsa sadaasaa hojjettan yookaan ibsitan, sadan ballaaqsa tarree sirrii isaanii beekuu barbaadan kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Hop miilicha itti kaaste irratti gad bu'a, step miilicha faallaa irratti gad bu'a, jump garuu miilicha lamaanuu wal'aansoo irratti qofa gad bu'a. Miilaa gad bu'uu walitti makuun qabxii ni dhabsiisa.

Grade 6 Health and Physical Education, fuula 48-55 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

05

Gymnastics

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo gaaffiin jimnastiksii gargaarsa ol-aanaa, kunuunsa yookaan hogganaa ogeessaa barbaadan, akka gorraa'uu gad-dhiisuu (dive roll) fi tuqaa ambaa lamaan irratti jijjiiruu fi ol ba'uu, gaafatamu ni fayyadama.

Of eeggadhu

Gorraa'uu gad-dhiisuu ofumaan hin yaalin; gargaarsa ol-aanaa fi kunuunsa barbaada. Jijjiiruu gara fuulaa fi ol ba'uu tuqaa ambaa lamaan irratti gargaarsa ogeessaa jalatti hojjetamuu qaba.

Grade 6 Health and Physical Education, fuula 56-69 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

06

Ogummaa Bu'uuraa Taphoota Kubbaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo ballii to'achuu fi sochoota keessatti jiraachuu, ballii ormaa irraa eeguu, ykn namicha hiriyaa kee bakka mijaa'aa irra jiru eeguuf barbaaddu, mala kana fayyadami.

Of eeggadhu

Harki ballii rukkisu namicha ormaa irraa fagaatee jiraachuu qaba, harki ballii hin rukkisne immoo ballii sochii ormaa irraa eegu. Harki ballii rukkisu dhiyoo ormaa yoo ta'e ballii ni dhabda.

Grade 6 Health and Physical Education, fuula 70-82 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo ballii namicha hiriyaa kee gara fagoo gabaabaa, yoo ta'e immoo harka gadi-qabsiisuun gara meetiraa 3 ykn bakka tokkoo gara ol-bakka maaddaa irra darbuuf barbaaddu, mala kana fayyadami.

Of eeggadhu

Ballii yoo rukkifte booda harka hin dhaabbatin. Ballii kallattii fi ol-aanaa isaa akka hin dhabamneef harka fuula duratti hordofi.

Grade 6 Health and Physical Education, fuula 70-82 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

07

Shaggaayyii fi Taphoota Aadaa Itoophiyaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo tarkaanfii fardaa aadaa (feres shirt) qopheessitan ykn murtessitan fageenya daandii, lakkoofsa daandii fi bal'ina daandii beekuuf fayyada.

Of eeggadhu

Yeroo tokkotti fardeenya ol-sadii hin caalu. Namoonni baay'ee yoo ta'an, tarkaanfiin gareen lamatti qoodamee ka'ee baafachuu (knockout) ta'a, kan dhumarratti xumura qabe dursee ga'e qofa injifata.

Grade 6 Health and Physical Education, fuula 83 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo mo'annaa tigil (mo'ata aadaa) qopheessitan ykn murtessitan bal'ina faarshaa fi lafa tarkaanfii beekuuf fayyada.

Of eeggadhu

Bal'inni 6 x 6 m faarshaa mo'annaa guutuu dha, lafti tarkaanfii garuu 5 x 5 m vaakii ta'a. Lafa tarkaanfii 6 x 6 m godhanii hin mallatteessin. Ulfinni faarshaa 6 hanga 8 cm ta'uu qaba.

Grade 6 Health and Physical Education, fuula 83 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Kitaaba barataa Fayyaa fi Ispoortii kutaa 6ffaa

Kitaaba barataa sirna barnootaa haaraa, PDF bilisaan. Kaardiileen fuula kanaa boqonnaalee isaa hordofu.

  • Maxxansa Ministeera Barnootaa, Afaan Amaaraa

    Fuula 103

    PDF buufadhaa

Wantoota kitaabni qabate

  1. 1.የሰውነት ማጎልመሻ ትምህርትና ስፖርት
  2. 2.ማህበራዊና ስሜታዊ እድገትን የሚያዳብሩ ልዩ ልዩ ጨዋታዎች
  3. 3.ጤናና የአካል ብቃት እንቅስቃሴ
  4. 4.አትሌቲክስ
  5. 5.ጅምናስቲክስ
  6. 6.የኳስ ጨዋታዎች መሰረታዊ ክህሎት
  7. 7.የኢትዮጵያ ባህላዊ ጭፈራዎችና ጨዋታዎች

Barnoonni kun kutaawwan biroo keessatti

Qormaanni waan kutaan gadii barsiise gaafachuu hin dhiisu. Kaardiiwwan kutaawwan sanaas as jiru.

Gaaffii barattoonni gaafatan

Kaardiiwwan Fayyaa fi Ispoortii kutaa 6 maal haguugu?
Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 7 irraa kaardii 13: Barnoota Qaamaa fi Sipoortii, Taphoota Garaa-garaa Guddina Hawaasummaa fi Miiraa Guddisan, Fayyaa fi Sochii Qaama Ogummaa, Athletics, Gymnastics, Ogummaa Bu'uuraa Taphoota Kubbaa fi Shaggaayyii fi Taphoota Aadaa Itoophiyaa. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.
Kunneen qormaata biyyaalessaa kutaa 6f ni gargaaru?
Eeyyee. Kutaan 6 qormaata biyyaalessaa fudhata; kunneenis seeraa fi foormulaa Fayyaa fi Ispoortii qormaanni sun akka beektu si eeggatudha. Qormaanni waggoota darbanii, deebii hojjetame gaaffii tokkoon tokkoon duuba qabu, marsariitiiduma kana irratti bilisaan jira.
Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?
Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 6 Health and Physical Education irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.
Kun bilisaa?
Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.
Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?
12 Onkoloolessa 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Qayyabadhu; ergasii of qori

Temari kaardiiwwan kana gara gaaffii shaakalaatti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.

Bilisaan jalqabi
SeeniHerrega kee bani