Bu'aan kutaa 12ffaa ba'eera; bu'aa kee eessatti akka ilaaltu

Yaadannoo gabaabaa fi kaardii qayyabannaa bilisaa

Fayyaa fi Ispoortii kutaa 10

Fayyaa fi Ispoortii kutaa 10 Temari irratti kaardii qayyabannaa 9 qaba; boqonnaawwan sirna barnoota biyyaalessaa Itoophiyaatiin qindaa'an. Kaardiin tokkoon tokkoon yeroo seerichi hojjetu, mallattoon isa keessa jiru maal bakka akka bu'u, akkasumas dogoggora barattoonni caalaatti irratti kufan ni ibsa. Bilisaan dubbifamu; herregas hin gaafatan.

9
Kaardii
6
Boqonnaawwan
Grade 10 Health and Physical Education
Kitaaba
Bilisa
Gatii
12 Onkoloolessa 2026
Mirkaneeffannaa dhumaa
01

Ispoortii fi Hawaasa

Yoom akka itti fayyadamtu

Gochoota dhorkamaniifi cabiinsa seeraa qajeelfama WADA fi ETH-NADO jalatti ibsaman adda baasuuf itti fayyadami.

Of eeggadhu

Cabiinsi seera dopingii atileetota qofa osoo hin taane leenjistootas ni dabalata, akkasumas qorannoo diduu, kolfisiisuu, daddabarsuu fi iddoo jireenyaa beeksisuu dhabuu of keessatti qabata.

Grade 10 Health and Physical Education, fuula 1-12 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Sababoota siyaasaa Itoophiyaan bara 1976, 1984 fi 1988tti Taphawwan Olompikii keessaa itti hafte ibsuuf itti fayyadami.

Of eeggadhu

Sababoota waggoota sadanii wal hin makiinaa. 1976 hariiroo ispoortii Niiw Zilaand sirna apaartaayidii Afrikaa Kibbaa wajjin qabdu mormuuf, 1984 booykootii Sooviyeetiin hoogganame, fi 1988 taphichi Koriyaa Kaabaa wajjin qindoominaan akka qophaa'u gaafachuuf ture.

Grade 10 Health and Physical Education, fuula 1-12 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

02

Fayyaa fi Dandeettii Qaamaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Adeemsa fi qajeelfama nageenyaa kana yeroo leenjii cimaa qaama gubbaa barbell yookiin dumbbells fayyadamuun hojjettan fayyadamaa.

Of eeggadhu

Gargaaraa (spotter) malee ulfaatina guddaa gonkumaa hin kaasinaa, dhukkubbiin darbaa yoo isinitti dhaga'ames battalumatti dhaabaa.

Grade 10 Health and Physical Education, fuula 13-58 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Tooftaa kana yeroo qaama ho'isuu yookiin qabbaneessutti dandeettii socho'iinsa maashaa fi buusaa haala nageenya qabuun fooyyessuuf fayyadamaa.

Of eeggadhu

Yeroo diriirsitan ol fi gadi hin utaalinaa, utaaluun maashaa boqochiisuu mannaa miidhaa yookiin dhiphina maashaaf nama saaxila.

Grade 10 Health and Physical Education, fuula 13-58 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

03

Athletics

Yoom akka itti fayyadamtu

Sadarkaa yaa'ii dheeraa tartiibaan yeroo gaafatamu ykn yeroo leenjitu kaartii kana fayyadami; isaanis 1 fiigicha jalqabaa, 2 kaasuu, 3 hafuura keessatti, 4 lafa irra bu'uu dha.

Of eeggadhu

Miilla lamaan wal-qabsiisee lafa qoraatti bu'i; duubaan lafa irra akka hin kufne of eeggadhu, kun miidhaa guddaa fidduu danda'a.

Grade 10 Health and Physical Education, fuula 32-47 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

04

Football

FurmaataHiika
BalfaBal'ina gara kallattii banaatti erga, giddu gala dhaabbanaa irraa fagaachuu.
FagaatinaBal'ina gara gola irraa baay'ee fagaatti erga.
Ol'aanaaBal'ina tooftota dhiyeessan irra ol'aanaa darbi.

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo bal'inni tuqaan gara naannoo goolii guutameetti dhufe fi sirriitti qabuu akka hin dandeenye shakkitan, duubaan dhowwi. Duubaan dhowwuun bal'ina qabamuu hin dandeenyee fagessuuf gochaa dha.

Of eeggadhu

Yeroo qabuu dandeessan hunda qabi; duubaan dhowwuu yoo bal'ina sirriitti qabuu akka hin dandeenye shakkitan qofa. Garuu harka lamaan dhowwuu leenjii, harka tokkoon dhowwuunis kallattii tokko tokkotti ni oola.

Grade 10 Health and Physical Education, fuula 48-61 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

05

Volleyball

TarkaanfiiBlockerin waan gochu qabu
1Neetii cina irratti dhiyaadhaa; harka kee sadarkaa qaaniitti qabi, harki kee fuula neetiitti ta'u.
2Sochii fakkeessaa (hitter) hordofi, ija kee irratti kuusi.
3Ol-ba'iinsa mormaa eeggadhu.
4Fakkeessaan yoo ol ba'e, dafee ti ol ba'i.
5Yeroo kubbaan ol jirtu, harka kee neetii irra bal'isii qabi.
6Harka kee garagaree kubbaa barbaadi.

Yoom akka itti fayyadamtu

Akkamitti blockerin single block gochuuf iddoo fi sochii isaa tarkaanfiin akka qabaatu yeroo gaafatamu kana fayyadami.

Of eeggadhu

Fakkeessaa dura hin ol baasin; mormaan jalqabee ol ba'uu isaa eeggadhu, booda dafee ol ba'i. Harka kee cabaa taasisi, gurra shanan kee babal'isii, harka kee sirriitti qabi.

Grade 10 Health and Physical Education, fuula 62-70 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Gaaffiin yeroo tokkotti garee tokko yaroo meeqa time-out ykn bakka bu'aa fayyadamuu danda'a jedhu yeroo gaafatamu kana fayyadami.

Of eeggadhu

Seetii tokkotti time-out lama qofa gaafachuu danda'a; tokkoon tokko sekondii 30 ta'a, fi kubbaan bal'ina keessaa yoo ala ta'e qofa gaafatama. Seetii tokkotti bakka bu'aa jaha ni fayyadamuu danda'a. Taphataan jalqabaa seetii tokkotti tokko qofa deebiin bakka buufamuu danda'a, fi bakka isaa duraatti deebi'uu qaba. Libero bakka bu'aa jedhamee hin lakkoofamu.

Grade 10 Health and Physical Education, fuula 62-70 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

08

Ittisa Ofii fi Ethics Ispoortii

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo qabsiisuu, rarraasuu, darbuu ykn ukkaamsuu baratan dura yaadadhaa; kunneen mormituu dhiyaatee to'achuuf ni fayyadamu.

Of eeggadhu

Rear Naked Choke yoo sirriin hin hojjetamne baay'ee balaa qaba; kanaaf barsiisaa hin jirrate hin shaakalin.

Grade 10 Health and Physical Education, fuula 91-105 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Kitaaba barataa Fayyaa fi Ispoortii kutaa 10ffaa

Kitaaba barataa sirna barnootaa haaraa, PDF bilisaan. Kaardiileen fuula kanaa boqonnaalee isaa hordofu.

Wantoota kitaabni qabate

  1. 1.Sport and Society
  2. 2.Health and Physical Fitness
  3. 3.Athletics
  4. 4.Football
  5. 5.Volleyball
  6. 6.Basketball
  7. 7.Handball
  8. 8.Self-Defence and Sport Ethics

Gaaffii barattoonni gaafatan

Kaardiiwwan Fayyaa fi Ispoortii kutaa 10 maal haguugu?
Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 6 irraa kaardii 9: Ispoortii fi Hawaasa, Fayyaa fi Dandeettii Qaamaa, Athletics, Football, Volleyball fi Ittisa Ofii fi Ethics Ispoortii. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.
Kutaa 10 keessatti qormaanni biyyaalessaa ni jiraa?
Hin jiru. Itoophiyaan qormaata biyyaalessaa kan kennitu kutaa 6, kutaa 8 fi kutaa 12 qofaafi. Kaardiiwwan kunneen qormaata mana barumsaa keetiif, akkasumas qormaata biyyaalessaa waggaa muraasa booda dhufuuf oolu.
Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?
Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 10 Health and Physical Education irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.
Kun bilisaa?
Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.
Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?
12 Onkoloolessa 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Qayyabadhu; ergasii of qori

Temari kaardiiwwan kana gara gaaffii shaakalaatti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.

Bilisaan jalqabi
SeeniHerrega kee bani