| ባህርይ | ትርጉም |
|---|---|
| ማኅበራዊነት | ቋንቋ ለመግባቢያ የሚያገለግል ማኅበራዊ መሳሪያ ነው። የሚማሩት እንጂ የሚወርሱት አይደለም፣ በማኅበረሰብ ውስጥ ብቻ ይኖራል። |
| ሰብዓዊነት | ቋንቋን የሚጠቀመው ሰው ብቻ ነው። ከሰው ልጅ በስተቀር ቋንቋ ያለው ሌላ ፍጡር የለም። |
| ዘፈቀዳዊነት | በድምጽ እና በሚሰይመው ነገር መካከል የባህርይ ግንኙነት የለም። ስሙን ማኅበረሰቡ ይስማማበታል። |
| ሥርዓታዊነት | ግንኙነቱ ዘፈቀዳዊ ቢሆንም ድምጾችና ቃላት ማኅበረሰቡ የተቀበለው ሥርዓት አላቸው። |
| ረቂቅነት | ነገሩ ወይም ሀሳቡ በቦታና በጊዜ በማይኖርበት ጊዜም ቋንቋ ሊሰይመው ይችላል። |
| ውሰት | ቋንቋዎች ድምጾችን፣ ቃላትንና አገላለጾችን ከሌሎች ቋንቋዎች ይዋሳሉ። ማንኛውም ቋንቋ ብቻውን ሙሉ አይደለም። |
| ዕድገት እና ሞት | ቋንቋ ይወለዳል፣ ያድጋል፣ ይሞታል። ተናጋሪ ሲያጣ ይሞታል። |
መቼ እንደሚጠቀሙበት
ከጽሑፉ በመነሳት እንደ ዘፈቀዳዊነት፣ ሥርዓታዊነት ወይም ውሰት ያሉ የቋንቋ መሠረታዊ ባህርያትን እንዲጠቅሱ ወይም እንዲያብራሩ ሲጠየቁ ይህንን ይጠቀሙ።
ይጠንቀቁ
ዘፈቀዳዊ እና ሥርዓታዊ ተቃራኒዎች አይደሉም። በድምጽና በትርጉም መካከል ያለው ግንኙነት ዘፈቀዳዊ ነው፤ ድምጾችና ቃላት የሚደረደሩበት መንገድ ግን ሥርዓታዊ ነው። ሁለቱን እንደ ተቃራኒ ከጻፉ ነጥብ ያጣሉ።
ከGrade 9 Amharic፣ ገጽ 1-20 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል